menejmentda motivlashtirish

DOCX 20 pages 511.5 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 511.5 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

10-mavzu: menejmentda motivlashtirish 1 motivlashtirish va ehtiyoj 2 motivlashtirish modellari va strategiyalari 3 motivlashtirish nazariyalari 4 motivatsiyaning iqtisodiy va noiqtisodiy omillari 5 motivatsiyalashtirish yuzasidan rahbarlarga maslahatlar 1. motivlashtirish va ehtiyoj ruscha-o’zbekcha lug’atda motivatsiya tushunchasi biror ish yoki harakatning yuzaga kelishiga sababchi bo’lgan motivlar, dalillar, isbotlar, bahonalar, vajlar yoki sabablar majmui ma’nosida talqin etiladi. bu tushuncha bevosita inson omili bilan chambarchas bog’liqdir. shu nuqtai nazardan: motivlashtirish – bu ruhiy omil bo’lib, shaxs faolligining manbai, sababi, dalili va har xil turli ehtimollar. u xodimlarni jonli mehnat faoliyatiga rag’batlantiruvchi kuchli vositadir. boshqacha qilib aytganda, motivlashtirish - bu kishilar faoliyatini ruhiy yo’llar bilan maqsadga muvofiq yo’naltirish. u muayyan ehtiyojni qondirish bilan bog’liq. ehtiyoj esa sabablarda namoyon bo’ladi. inson tirik jon sifatida ovqat yeyish, uxlash, dam olib o’z kuchini tiklash, o’zini issiq-sovuqdan asrash ehtiyojlariga ega. mazkur ehtiyojlar moddiy, ya’ni kiyim-kechak, oziq-ovqat, turur joy va boshqalar shaklida ifoda etiladi. insonning moddiy ehtiyojlari bilan birga sotsial-ijtimoiy ehtiyojlari …

2 / 20

kishining ehtiyoji bilan jussasi kichik kishining ehtiyoji bir xil emas. eng muhimi xilma-xil ehtiyojni qondirish uchun xilma-xil faoliyat va uni muvofiqlashtiruvchi boshqaruv talab qilinadi. ehtiyoj orqali kishilarni motivlashtirish jarayonini quyidagi chizmada ifodalash mumkin (46-chizma). 12.1-chizma. ehtiyoj va u orqali kishilarni motivlashtirishni ifodalovchi model. ko’rinib turibdiki, motivatsiya jarayoni qandaydir (bilib yoki bilmay orzu qilinayotgan) ehtiyojga bo’lgan yetishmovchilikdan yoki qoniqishning yetarli yoxud umuman yo’qligidan boshlanadi. so’ngra shu qoniqishga erishish uchun maqsad sari harakat qilinadi. ehtiyojning qondirilish darajasi kishini kelajak sari intilishini belgilab beradi. agar u muayyan narsadan qoniqish hosil qilsa, u holda keyingi motiv uni boshqa yuqoriroq ehtiyojga rag’batlantiradi. ehtiyoj cheksiz va turli-tumandir. uni quyidagi belgilar bo’yicha guruhlash mumkin (12.1-jadval). 12.1-jadval ehtiyojlar va ularning turlari t/ r ehtiyojni guruhlash belgilari ehtiyojlar turlari 1. ahamiyatiga qarab a) birlamchi (quyi) ehtiyojlar  fiziologik ehtiyojlar, ya’ni: • oziq-ovqat • kiyim-kechak • uy-joylarga bo’lgan ehtiyojlar • xavfsizlikka va sotsial himoyaga bo’lgan ehtiyojlar b) yuqori darajadagi ehtiyojlar …

3 / 20

riy, takrorlanib turadigan • doimiy bo’lgan ehtiyojlar 8. qo’llanilishiga qarab • faqat bir soha • bir necha soha • barcha sohaga zarur bo’lgan ehtiyojlar 9. jamiyatning munosabatiga qarab • salbiy • neytral, turg’un • ijobiy ehtiyojlar 10. iste’mol qilish usuliga qarab • yakka • guruh • ijtimoiy iste’molga mo’ljallangan ehtiyojlar 11. yoshi va daromad darajasiga qarab • elastikligi bo’sh bo’lgan ehtiyojlar • elastikligi yuqori bo’lgan ehtiyojlar (yuqori darajadagi ehtiyojlar) alohida shaxs va jamiyat nuqtai nazaridan ehtiyojlarni quyidagicha guruhlash mumkin (12.3-jadval). 12.3-jadval ehtiyojlar ro’yxati t/r shaxs uchun t/r jamiyat uchun 1. asosiy ehtiyojlar: • oziq-ovqat, kiyim-kechak va uy-joyga • dam olish va sog’liqqa 1. asosiy ehtiyojlar: • mehnatga • xavfsizlikka • qo’shimcha mahsulotga • boshqarishga 2. ijtimoiy ehtiyojlar: • ijodiy mehnatga • oila va muhabbatga • bilim va axborotga • toat-ibodatga, jasoratga • zurriyotni davom ettirishga • tartib va barqarorlikka • bo’sh vaqt va dam olishga • o’zlikni anglashga 2. ijtimoiy …

4 / 20

ishini inobatga olingan holda ta’sir o’gkaziladi (bu yerda qarorlarning bajarilishi faqat rahbarning manfaatini ko’zlaydi); 3 - boshqarish o’zaro ta’sir ostida amalga oshiriladi. bu yerda qarorning bajarilishiga har ikkala tomon manfaatdor; 4 - ta’sir qilish faqat bo’ysunuvchilarning ehtiyoji va qiziqishiga asoslanadi. 1, 2 va 4-yondoshuvlar rahbar bilan xodimlar o’rtasida qarshi harakatga olib keladi. natijada, rahbar va jamoa, rahbar va ayrim xodimlar ehtiyojlari o’rtasida nomuvofiqlikning paydo bo’lishiga sabab bo’ladi. shu sababli rahbar motivlashtirishni faqat ehtiyoj va qiziqishlar yordamida amalga oshirishi lozim. ehtiyojlar ustunligi nazariyasi ham rahbarlardan boshqarishni faqat ehtiyoj va qiziqishlar vositasida, ya’ni 3-yondoshuv orqali amalga oshirishni talab qiladi. chunki boshqa (1, 2 va 4) yondoshuvlar qarshi harakat bo’lib, xodimlar va jamoa bilan rahbariyat o’rtasida ixtiloflarga olib kelishi mumkin. 2. motivlashtirish modellari va strategiyalari motivlashtirish nazariyasiga asoslanib, uning turli modellari ishlab chiqilgan va amaliyotda qo’llanib kelinmoqda. ularning asosiylari quyidagilardir: · oqilona (ratsional) model; · insoniy munosabatlarni motivlashtirish modeli; · kompleks motivlashtirish modeli. …

5 / 20

dan qoniqishga olib keladi. ishdan qoniqish esa mehnat unumdorligini oshiradi. bunday yondoshuv eng muhim tashqi omilni, ya’ni ish haqini inobatga olmaydi. go’yoki “mamnun (ehtiyoji qondirilgan) kishi bu unumli (samarali ishlaydigan) kishi” emish. bunday o’ylash, albatta, noto’g’ri va soddaliqdir. o’z-o’zini mukammallashtirishni motivlashtirish modeli quyidagi chizmaga ega (12.5-chizma). 12.5-chizma. o’z-o’zini mukammalashtirishni motivlashtirish modeli. bu model maslou va xetsberg yondoshuvlariga asoslangan bo’lib, uzoq muddatli motivatsiyani ta’minlovchi omillar sifatida nafaqat ichki omillar, , shuningdek, tashqi omillar ham muhim deb qaraladi. motivlashtirish strategiyasini tanlashda uchta yondoshuv mavjud: 1. rag’batlantirish va jazo strategiyasi: ya’ni, kishilar mukofot olish uchun ishlaydilar: · kim ko’p va yaxshi ishlasa, unga yaxshi haq to’lanadi; · kim undan ko’p ishlasa, shunchalik ko’p haq to’lanadi; · kim sifatsiz ishlasa, u jazolanadi. 2. ish orqali motivlashtirish: xodimga uni qoniqtiradigan ishni bersangiz bas, ijro etish sifati yuqori bo’ladi. 3. menejerlar bilan doimiy aloqada bo’lish strategiyasi: bo’ysunuvchilar bilan birga maqsadni aniqlab olish, unga ijobiy aks aloqaga …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "menejmentda motivlashtirish"

10-mavzu: menejmentda motivlashtirish 1 motivlashtirish va ehtiyoj 2 motivlashtirish modellari va strategiyalari 3 motivlashtirish nazariyalari 4 motivatsiyaning iqtisodiy va noiqtisodiy omillari 5 motivatsiyalashtirish yuzasidan rahbarlarga maslahatlar 1. motivlashtirish va ehtiyoj ruscha-o’zbekcha lug’atda motivatsiya tushunchasi biror ish yoki harakatning yuzaga kelishiga sababchi bo’lgan motivlar, dalillar, isbotlar, bahonalar, vajlar yoki sabablar majmui ma’nosida talqin etiladi. bu tushuncha bevosita inson omili bilan chambarchas bog’liqdir. shu nuqtai nazardan: motivlashtirish – bu ruhiy omil bo’lib, shaxs faolligining manbai, sababi, dalili va har xil turli ehtimollar. u xodimlarni jonli mehnat faoliyatiga rag’batlantiruvchi kuchli vositadir. boshqacha qilib aytganda, motivlashtiri...

This file contains 20 pages in DOCX format (511.5 KB). To download "menejmentda motivlashtirish", click the Telegram button on the left.

Tags: menejmentda motivlashtirish DOCX 20 pages Free download Telegram