falsafiy antropologiya (inson haqidagi ta’limot)

DOCX 3 sahifa 21,8 KB Bepul yuklash

3 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 21,8 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 3

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (3 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 3

7 – mavzu: falsafiy antropologiya (inson haqidagi ta’limot) inson muammosining falsafiy talqini insonning tabiati va mohiyatini nima tashkil qilishini bilishga qiziqish qadim davrlardan boshlangan. inson paydo bo‘libdiki, u o‘zini qurshagan dunѐni, unda o‘zining o‘rnini o‘rganib keladi. hozirgacha, bizga ma’lum bo‘lgan 2,5-3 ming yildan beri falsafa va boshqa turli aniq fanlar - turli ilm sohalari, ulargacha esa mifologiya va din ham insonni turli tomondan, turli vositalar, yo‘llar bilan o‘rganib ularning har biri insonni o‘zicha, o‘ziga xos jihatdan izohlab, tushuntirib kelishadi. shular asosida inson to‘g‘risida turlicha tasavvurlar, turli xil ta’limotlar, turli-tuman nazariya konsepsiya paydo bo‘ladi. inson muammosini qadimdan boshlab deyarli ko‘pchilik aniq fanlar ham o‘rganib keladi. xususan, insonni antropologiya, psixologiya, pedagogika, meditsina fanlari, san’at va madaniyat sohalariga oid: adabiѐtshunoslik, estetika, etika fanlari; tilshunoslik fanlari ham o‘rganib kelishadi. bulardan tashqari, tarix, iqtisod, siѐsatshunoslik, huquqshunoslik fanlari ham inson haѐtining u ѐki bu tomonlarini o‘rganadi. insonning tanasi uning tashqi va ichki tuzilishi, undagi haѐt jaraѐni …

2 / 3

dan, xususan, hayvonlardan, hatto odamga juda yaqin maymunlardan farqlanuvchi qanday tabiiy-biologik xususiyatlarga ega ekanligini aniqlashni taqozo qiladi. insonning mohiyatini faqat ѐ uning ijtimoiy jihatlaridan kelib chiqib ta’riflash, ѐki uni tabiiy biologik va ruhiy-ma’naviy jihatlaridan ajratgan holda tasavvur qilish bir tomonlama va notug‘ridir. inson muammosini tahlil qilishda ham tabiiy-biologik, ham ruhiy-ma’naviy va ham ijtimoiy omillarning o‘zaro birligiga asoslanib o‘rganish to‘g‘ri bo‘ladi. chunki inson organizmida modda va energiya almashinuvi, tanasining to‘qima tuzilishi, tana a’zolarining funksiyalari, undagi reflekslar, instinktlar, asab tizimi, tanadagi qon aylanishi, tananing atrof-muhiyatga moslashuvi, undagi haѐt jaraѐnining ta’minlanishi va shu kabilar tabiiy biologik jihatlardir. bulardan tashqari, yana undagi ovqatlanish, modda almashinuvi, zurriѐd qoldirish va shular kabilar ham tabiiy-biologik xususiyatlardir. insonning bu ko‘rib chiqqan tabiiy-biologik, ruhiy-ma’naviy va ijtimoiy jihatlarining hech biri insonda alohida mavjud bo‘lmay, balki ular o‘zaro bir-birlari bilan chambarchas bog‘lanib ketgan bo‘lib, ular o‘zaro ta’sir va aks ta’sirda bir-birini rivojlantirib, boyitib, takomillashib, o‘zgarib boradi. falsafa va fanda antropogenez muammosi. …

3 / 3

volyutsion qarashlarni maktablarda o‘qitish masalasida keskin kurash bormoqda. keyingi paytda «kosmik tajriba» nazariyalari paydo bo‘ldiki, ularning markazida ham odamning yaratilganligi haqidagi g‘oya turadi. diniy talqinlardan farqli o‘laroq, ushbu nazariyalarda inson qandaydir o‘zga planetaga mansub sivilizatsiya tomonida yaratilgan deb tasdiqlanadi. insonning tabiiy-tarixiy kelib chiqishi to‘g‘risidagi falsafiy konsepsiyalar to xix asrning oxiriga qadar faqat mushohadalardan iborat bo‘lib, hech qanday isbotdalillarga ega emas edi. biroq ilmiy ma’lumotlarning to‘planishi bilan mazkur ѐndashuv ilmiy hamjamiyatda tobora ko‘proq ustunlikka ega bo‘la boshladi. antropogenezning tadrijiy xususiyati haqidagi tabiiy-ilmiy tasavvurlarning shakllanishida jan lamarkning (1744-1829) «zoologiya falsafasi» deb atalgan va 1809 yilda e’lon qilingan asari muhim bosqichni tashkil etdi. odamning kelib chiqishi haqidagi tabiiy-ilmiy qarashlarning uzil-kesil tasdiqlanishida ch.darvinning «tabiiy tanlanish natijasida turlarning kelib chiqishi» (1859) va «insonning kelib chiqishi va jinsiy tanlanish» (1871) kabi asarlarida baѐn etilgan evolyutsiya nazariyasi hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘ldi. antropogenez jaraѐnida ijtimoiy olimlarning roli f.engels antropogenezning mehnat nazariyasida («maymunning odamga aylanishida mehnatning roli», 1873-1876) …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 3 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"falsafiy antropologiya (inson haqidagi ta’limot)" haqida

7 – mavzu: falsafiy antropologiya (inson haqidagi ta’limot) inson muammosining falsafiy talqini insonning tabiati va mohiyatini nima tashkil qilishini bilishga qiziqish qadim davrlardan boshlangan. inson paydo bo‘libdiki, u o‘zini qurshagan dunѐni, unda o‘zining o‘rnini o‘rganib keladi. hozirgacha, bizga ma’lum bo‘lgan 2,5-3 ming yildan beri falsafa va boshqa turli aniq fanlar - turli ilm sohalari, ulargacha esa mifologiya va din ham insonni turli tomondan, turli vositalar, yo‘llar bilan o‘rganib ularning har biri insonni o‘zicha, o‘ziga xos jihatdan izohlab, tushuntirib kelishadi. shular asosida inson to‘g‘risida turlicha tasavvurlar, turli xil ta’limotlar, turli-tuman nazariya konsepsiya paydo bo‘ladi. inson muammosini qadimdan boshlab deyarli ko‘pchilik aniq fanlar ham o‘rganib keladi. ...

Bu fayl DOCX formatida 3 sahifadan iborat (21,8 KB). "falsafiy antropologiya (inson haqidagi ta’limot)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: falsafiy antropologiya (inson h… DOCX 3 sahifa Bepul yuklash Telegram