laboratoriya ishi

DOCX 6 стр. 82,2 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 82,2 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

2 – laboratoriya ishi g‘altakning induktivligi, to‘la kuchlanish va tok orasidagi faza siljishi, hamda muhitning magnit singdiruvchanligini aniqlash ishning maqsadi: elektromagnit induksiya va o‘zinduksiya hodisalarini o‘rganish, g‘altakning induktivligi, muhitning magnit singdiruvchanligi, hamda tok kuchi bilan kuchlanish orasidagi faza siljishini aniqlash. kerakli asboblar: g‘altak (solenoid), temir o‘zak, reostat, o‘zgarmas va o‘zgaruvchan toklarni o‘lchaydigan ampermetr va voltmetrlar, o‘zgarmas va o‘zgaruvchan tok manbalari. ishni bajarish uchun asos 1. nazariy qism va qurilmaning tuzilishi bo‘yicha qisqa, ishni bajarish tartibi va jadval to‘liq bo‘yica to‘liq konspekt. 2. ishni bajarish tartibini bilish. ishni himoya qilish uchun asos 1. xalqaro birliklar sistemasi (xbs) da amalga oshirilgan hisob-kitob va rasmiylashtirilgan hisobot. 2. sinov savollariga javob berish. nazariy qism berk kontur bilan chegaralangan sirtni kesib o‘tuvchi magnit maydon induksiya vektori oqimining har qanday o‘zgarishi shu konturda elektr tokini hosil qiladi (faradey tajribalari). bu tok induksion tok deyiladi. bu tokning qayd qilinishi konturda eyk mavjud ekanligini bildiradi. bu eyk induksion …

2 / 6

‘altakda eyk ni induksiyalaydi. g‘altakdan o‘tayotgan tokning o‘zgarishi tufayli shu g‘altakda induksion tokning vujudga kelishiga o‘zinduksiya hodisasi deb ataladi. vujudga kelgan induksion tok shunday yo‘nalgan bo‘ladiki, u tok ortsa uni kamaytirishga, aksincha, tok kamaysa uni tiklashga harakat qiladi. umuman, konturdan o‘tayotgan tok vujudga keltirgan va bu tok konturi uni o‘rab turgan yuza orqali o‘tayotgan magnit induksiyasi oqimi tok kuchiga proporsional bo‘ladi, ya'ni =li. (4.2) agar l koeffitsient o‘zgarmas bo‘lsa, maydon oqimi o‘zgarishi tok kuchi o‘zgarishiga bog‘liq bo‘ladi. (4.2) ifodani e'tiborga olgan holda (4.1) ni quyidagicha yozish mumkin i= –l(di/dt), (4.3) bu yerda i– o‘zinduksiya eyk, l– g‘altakning induktivligi yoki o‘zinduksiya koeffitsienti deb ataladi. induktivlik o‘tkazgichning o‘lchamiga, shakliga va muhitning magnit singdiruvchanligi ga bog‘liq kattalikdir. muhitning magnit singdiruvchanligi deb, muhit ichida hosil bo‘lgan umumiy maydon induksiyasi (b) ni muhit o‘rnida bo‘shliq bo‘lgandagi maydon induksiyasi (bo) ga nisbati bilan o‘lchanadigan kattalikka aytiladi, ya'ni =b/bo. (4.3) formula orqali g‘altakning induktivligini quyidagicha ifodalash mumkin: …

3 / 6

altak simlarining aktiv (omik) qarshiligi, xl– g‘altakning o‘zgaruvchan tokka nisbatan induktiv (reaktiv) qarshiligi, v– voltmetr, a–ampermetr. induktiv g‘altak l o‘zgarmas tok manbaiga ulansa (4.1-rasm), u faqat r aktiv qarshilikka ega bo‘ladi. bu qarshilik elektr zanjiridagi v voltmetr va a ampermetr yordamida r=u/i ifodaga asosan aniqlash mumkin. so‘ng g‘altak o‘zgaruvchan tok manbaiga ulanadi (4.2-rasm). bu holda g‘altak aktiv qarshilikka ega bo‘lishi bilan birga xl induktiv qarshilikka ham ega bo‘ladi. r ni aktiv qarshilik deyilishiga sabab shundaki, undan tok o‘tganida joul-lens qonuniga asosan issiqlik ajralib chiqadi. xl reaktiv qarshilikda esa bunday issiqlik ajralib chiqmaydi. o‘zgaruvchan tok sinuslar qonuniga bo‘ysunadi, ya'nil 4.2-rasm r a v xl i=iosint. (4.5) bu yerda i – o‘zgaruvchan tokning ixtiyoriy t vaqtdagi qiymati, io – tokning maksimal qiymati, =2 ga teng bo‘lib, o‘zgaruvchan tokning siklik (doiraviy) chastotasi deyiladi, esa chiziqli chastota (=50 hz). o‘zgaruvchan tokning garmonik ravishda vujudga kelishi shu tok manbai bo‘lgan eyk ning ham garmonik tarzda …

4 / 6

=uol –induktiv qarshilikdagi kuchlanishning amplitudaviy yoki maksimal qiymati. zanjirning bir qismi uchun om qonuni e'tiborga olinsa, l=xl ko‘paytma haqiqatdan ham qarshilik ma'nosiga ega ekanligi ayon bo‘ladi. induktiv qarshilik o‘zgaruvchan tokning doiraviy chastotasiga proporsional ekan. chastota ortishi bilan induktiv qarshilik ham ortib boradi. agar =0 bo‘lsa, ya'ni tok o‘zgarmas bo‘lsa xl=0 bo‘ladi. bu holda g‘altakda faqat aktiv qarshilik ishtirok etadi. agar (4.5) va (4.10) formulalarni o‘zaro taqqoslasak, g‘altakning induktiv qarshiligidagi kuchlanishning pasayishi undan o‘tayotgan tokka nisbatan faza buyicha /2 ga oldin ketishi kelib chiqadi. ikkinchi tomondan, riosint=u va (4.10) ifodalardan ko‘rinadiki, induktiv qarshilikdagi kuchlanish tebranishi aktiv qarshilikdagi kuchlanish tebranishidan faza bo‘yicha /2 ga oldin ketar ekan. shuning uchun ham g‘altakdan o‘zgaruvchan tok o‘tayotgan paytda uning kattaligini topish qiyinchilik tug‘diradi. bunday hollarda kuchlanishlarni vektor ko‘rinishda qo‘shish qulaydir. buning uchun aktiv qarshilikdagi kuchlanish gorizontal o‘qqa, induktiv qarshilikdagi kuchlanish qiymatini esa vertikal o‘qqa qo‘yamiz (4.3-rasm). to‘la kuchlanish esa vektorlar asosida qurilgan parallelogramning diagonaliga yoki …

5 / 6

rni (4.11) ga qo‘yib o‘zgaruvchan tok uchun om qonuni ifodasiga ega bo‘lamiz: ieff=ueff/, (4.13) bu yerda z=, (4.14) o‘zgaruvchan tok zanjirining to‘la qarshiligi deb ataladi. undan g‘altakning induktivligini aniqlaymiz: l=. (4.15) 4.3–rasmga asosan tok kuchi bilan to‘la kuchlanish orasidagi burchak ga teng. burchak tok kuchi bilan kuchlanish orasidagi faza siljishi deb ataladi va uning qiymati quyidagi formuladan aniqlanadi: tg=l/r. (4.16) ishni bajarish tartibi 1. 4.1-rasmda tasvirlangan elektr zanjir yig‘iladi. olingan natijalarni yozish uchun 1- jadval chiziladi. 2. sxema o‘zgarmas tok manbaiga ulanadi. ampermetr va voltmetr yordamida tok kuchi va kuchlanishlarning qiymatlari o‘lchab olinadi va ular yordamida aktiv qarshilik aniqlanadi. natija 1-jadvalga yoziladi. 3. sxema o‘zgaruvchan tok manbaiga ulanadi. bunda tok va kuchlanishning effektiv qiymatlari o‘lchanadi va z=ueff/ieff formula yordamida g‘altakning to‘liq qarshiligi 5 xil qiymatlar uchun hisoblanadi. natija 1-jadvalga yoziladi. 4. (4.15) formulaga z va r larning qiymatlarini qo‘yib, induktivlik (lo‘zaksiz) genrilarda topiladi. 5. (4.16) formula yordamida tg va u …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "laboratoriya ishi"

2 – laboratoriya ishi g‘altakning induktivligi, to‘la kuchlanish va tok orasidagi faza siljishi, hamda muhitning magnit singdiruvchanligini aniqlash ishning maqsadi: elektromagnit induksiya va o‘zinduksiya hodisalarini o‘rganish, g‘altakning induktivligi, muhitning magnit singdiruvchanligi, hamda tok kuchi bilan kuchlanish orasidagi faza siljishini aniqlash. kerakli asboblar: g‘altak (solenoid), temir o‘zak, reostat, o‘zgarmas va o‘zgaruvchan toklarni o‘lchaydigan ampermetr va voltmetrlar, o‘zgarmas va o‘zgaruvchan tok manbalari. ishni bajarish uchun asos 1. nazariy qism va qurilmaning tuzilishi bo‘yicha qisqa, ishni bajarish tartibi va jadval to‘liq bo‘yica to‘liq konspekt. 2. ishni bajarish tartibini bilish. ishni himoya qilish uchun asos 1. xalqaro birliklar sistemasi (xbs) da amalga os...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (82,2 КБ). Чтобы скачать "laboratoriya ishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: laboratoriya ishi DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram