координата ва импульсларни аниқлаш эҳтимоллиги

DOC 209.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1584172069.doc координата ва импульсларни аниқлаш эҳтимоллиги режа: 1. координатани аниқлаш эҳтимоллиги 2. суперпозиция принципи 3. импульснинг топилиш эҳтимоллиги 4. физик катталикларнинг ўртача қийматларини ва ўртача квадратик қийматларини ҳисоблаш 5. гейзенбергнинг ноаниқлик муносабатлари координатани аниқлаш эҳтимоллиги икрозаррачанинг r (x, y, z) координатали нуқта атрофида мавжудлик эҳтимоллиги танланган соҳанинг катталиги билан боғлиқдир. заррачанинг мавжудлик эҳтимоллигини фақат шу соҳанинг катталигига пропорционал деб ҳисоблаш мумкин. заррачанинг берилган t вақт моментида қаралаётган нуқта атрофидаги dv элементар ҳажмда жойлашиш эҳтимоллиги: заррачанинг чекли ҳажмда топилиш эҳтимоллиги (3.4.2.) ни ҳажм бўйича интеграллаш йўли билан аниқланади. ни нормаллаш шарти қуйидагича топилади ва бу функция нормаллашган функция дейилади. суперпозиция принципи оптика курсидан маълумки, дифракция ва интерференция ҳодисалари тўлқинларнинг қўшилиши, яъни уларнинг суперпозицияси билан боғлиқдир. физикада бу тасдиқ суперпозиция принципи сифатида маълум, яъни табиатда қандайдир ёруғлик тўлқинлари алоҳида ҳолда мавжуд экан, унда албатта уларнинг йиғиндисига мос келувчи тўлқин ҳам мавжуд бўлиши керак. суперпозиция принципига асосан икки тирқишли экран орқасида ҳосил бўлган …

д бўлади. квант назариясида суперпозиция принципини қуйидагича ифодаланади. ψ(r,t) = с1ψ1(r,t)+ с2ψ2(r,t) (4.2.3.) мураккаб ҳолатлар учун суперпозиция принципи эса қуйидагича ёзилади: импульснинг топилиш эҳтимоллиги тўлқин пакети ҳаракатини ифодаловчи тўлқин функция қуйидагича ифодаланади: (3.1.6.) формуладаги де-бройл тўлқинларининг қатор коэффициентларига физикавий маъно бериш учун, тўлқин пакетининг х ўқи бўйлаб тарқалувчи бир ўлчовли ҳаракатини қараймиз: фараз қилайлик, тўлқин пакети дифракцион панжарага нормал тушаётган бўлсин. маълумки, аниқ импульсга эга бўлган де-бройл тўлқини тўлқин сони ва тўлқин узунлиги билан ҳарактерланади. тўлқин пакет таркибига кирувчи ҳар бир де-бройл тўлқини, бир-бирига боғланмаган ҳолда, дифракцион панжарадан, максимумлар шартига кўра, фақат аниқ θ бурчакларга сочилади: бу йўналишларда сочилган тўлқин интенсивликларига мос келувчи де-бройл тўлқини эса , яъни тўлқин амплитудаси модулининг квадратига пропорционал бўлади. натижада тўлқин пакети панжарадан ўтгач, “елпиғич” каби ёйилади ва унинг интенсивлигининг бурчак тақсимоти қуйидагича бўлади. бу ерда (4.3.3) формуладан келиб чиқувчи импульс ва максимал дифракция бурчаги орасидаги боғланишдан фойдаланилди: (4.3.4.) формулага аниқлик киритиш мақсадида, турли тартибдаги …

нинг исталган моментида заррачанинг ҳар қандай ҳолати аниқ импульсли ҳолатлар суперпозицияси кўринишида тасаввур этилиши мумкин деган фикрни айтиш мумкин. ҳақиқатда. маълум формулаларга асосан тўлқин функциясини ҳамма вақт қуйидагича ёзиш мумкин: заррачанинг маълум импульсли ҳолатда топилиш эҳтимоли қуйидаги формула билан аниқланади. заррачалар импульсининг қийматли ҳолат атрофида топилиш эҳтимоли кўринишида бўлади. физик катталикларнинг ўртача қийматларини ва ўртача квадратик қийматларини ҳисоблаш квант назариясини микрообъектлар иштирокида бўладиган жараёнларни таърифлаш учун татбиқ этиш натижасида квант назарияси тўғрисида қуйидагиларни айтиш мумкин: 1. заррачанинг ҳолати тўлқин функция орқали аниқланади. 2. квант механикасида суперпозиция принципи мавжуд, бу эса табиатда физик катталикларни аниқ қийматларга эга бўлмаган ҳолатларнинг борлигини тақозо этади. бундай ҳолатлар учун физик катталикнинг фақат бирон қийматини топилиш эҳтимоли тўғрисидагина гапириш мумкин. 3. - тўлқин функция, координата бўйича эҳтимоллик тақсимоти импульслар бўйича эҳтимоллик тақсимотини ҳам аниқлашга имкон беради шуни таъкидлаш лозимки, квант назарияси классик механикадан фарқли равишда, бўлажак воқеаларни аниқ айтиб бера олмасдан, фақат уларнинг амалга ошиш эҳтимоллигини …

нсамблдаги эҳтимоллик эса, га тенг бўлиб, заррачалар сони нуқта атрофида ҳажм ичида топилишини англатади. агар заррачаларнинг импульси ўлчанаётган бўлса, унда импульс фазонинг нуқтаси атрофидаги элементар ҳажм ичида топиладиган заррачалар сони га тенг бўлади. шуни айтиш керакки, ушбу формулалардаги ν қанча катта бўлса, формулаларнинг маъноси шунча тўлиқ аниқликка эга бўлади. ансамбл ёрдамида ҳолатдаги бирон-бир физик катталикнинг ўртача қийматига ҳам реал маъно бериш мумкин. масалан, ифодани кўриб чиқайлик. бу ифоданинг катталиги ансамблнинг ҳамма заррачалар бўйича ўртачалаштирилган координатасига тенг бўлади. ҳақиқатан ҳам (4.4.5.) формулада биноан (4.4.6.) га асосан га боғлиқ функция билан ифодаланувчи ҳар қандай физик катталикнинг ўртача қиймати қуйидагича ифодаланади: (4.4.7.) биноан импульснинг функцияси бўлувчи ҳар қандай физик катталикнинг ўртача қиймати ҳам шунга ўхшаш формула орқали ҳисобланиши мумкин: юқоридаги формулаларга асосланиб px ва px2 ларни ҳам аниқлаш мумкин. гейзенбергнинг ноаниқлик муносабатлари де-бройл тўлқинларнинг статистик талқини назарий йўл билан олинган натижаларни тажриба маълумотлари билан боғлаш имконини беради, лекин бу талқин асосида микрообъектларнинг табиати …

идаги аниқ координатаси ва аниқ импульсининг мавжудлиги билан чамбарчас боғланган. биринчи катталик заррачанинг ҳолатини аниқлаб берса, иккинчиси эса шу катталикнинг чексиз кичик вақт давомида ўзгаришини кўрсатади: статистик ансамблдаги заррачалар хилма-хил координатага ва импулсларга эга бўлиши мумкин. агар бу классик ансамбл бўлганида аниқ импульс ва аниқ координатага эга бўлган ансамблларни танлаш мумкин бўларди. квант ансамбл ҳолида бундай танлаб олиш имконияти бўлмайди, чунки бу ҳолда заррачаларнинг жойлашиши ва уларнинг импульси орасидаги муносабат классик ҳолатдаги муносабатдан мутлақо фарқ қилади. квант механикада импульс , бу ерда k катталик δk оралиғида ўзгаради ва p импульс оралиқда ўзгаради. шунга асосан қуйидаги ифодани олиш мумкин. олинган (4.5.2.) муносабат х координата ва унга мос импульснинг проекцияси px учун квант механикада гейзенбергнинг ноаниқлик муносабати дейилади. бу формулада δx ва δpx катталиклар мос равишда x координата ва px импульсни ўлчашдаги ноаниқликларни ифодалайди. алоҳида ўлчашларнинг аниқланган қийматлари x атрофида ± δx ноаниқлик билан олинади. агарда шу ҳолатнинг ўзида заррачаларнинг, импульси ўлчанса, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "координата ва импульсларни аниқлаш эҳтимоллиги"

1584172069.doc координата ва импульсларни аниқлаш эҳтимоллиги режа: 1. координатани аниқлаш эҳтимоллиги 2. суперпозиция принципи 3. импульснинг топилиш эҳтимоллиги 4. физик катталикларнинг ўртача қийматларини ва ўртача квадратик қийматларини ҳисоблаш 5. гейзенбергнинг ноаниқлик муносабатлари координатани аниқлаш эҳтимоллиги икрозаррачанинг r (x, y, z) координатали нуқта атрофида мавжудлик эҳтимоллиги танланган соҳанинг катталиги билан боғлиқдир. заррачанинг мавжудлик эҳтимоллигини фақат шу соҳанинг катталигига пропорционал деб ҳисоблаш мумкин. заррачанинг берилган t вақт моментида қаралаётган нуқта атрофидаги dv элементар ҳажмда жойлашиш эҳтимоллиги: заррачанинг чекли ҳажмда топилиш эҳтимоллиги (3.4.2.) ни ҳажм бўйича интеграллаш йўли билан аниқланади. ни нормаллаш шарти қуйидагича топилад...

DOC format, 209.0 KB. To download "координата ва импульсларни аниқлаш эҳтимоллиги", click the Telegram button on the left.

Tags: координата ва импульсларни аниқ… DOC Free download Telegram