xalq pedagogikasi va o‘rta osiyo buyuk mutafakkirlarining pedagogik g'oyalaridagi uyg'unlik

PPTX 12 pages 725.8 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 725.8 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

презентация powerpoint mavzu: xalq pedagogikasi va 0‘rta osiyo buyuk mutafakkirlarining pedagogik g‘oyalaridagi uyg‘unlik reja: 1.muhammad al - xorazmiy 2. ahmad al - farg’oniy 3. abu nasr forobiy 4. abu rayhon beruniy 5. abu aliibn sino jamiyatimizda yangilanish jarayoni ketayotgan, qadriyatlarimiz tiklangan bir paytda milliy - ma’rifïy boyliklarimiz sirasiga kiruvchi o'tmish donishmandlari, buyuk allomalar va mutafakkirlarning bizga qoldirgan bebaho merosini o‘rganish katta ahamiyat kasb etmoqda. xalqimizni jahonga tanitgan buyuk siymolar, ulug‘ allomalar, mard va qahramon farzandlaming hayot yo‘li, butun faoliyati bugungi va kelajak avlod uchun ibrat maktabi bo‘lib qoladi, zamonlar o‘tishi bilan bu nodir ma’naviy durdonalarning qimmati va ahamiyati yanada oshib boraveradi. ulug‘ ajdodlarimizning ana shu boy merosidagi pedagogik g'oyalar xalq pedagogikasida atroflicha o‘rganiladi. chunonchi, xalq pedagogikasi xalqning tarbiya bo‘yicha tajribalar majmui deb qaraladigan bo‘lsa, allomalarimizning yosh avlodni axloqiy tarbiyalash borasidagi pedagogik g‘oyalari xalq donishmandligi, xalq dunyoqarashi bilan o'zaro uyg'un va chambarchas bog'liqdir. muhammad al - xorazmiy (783-850) abu abdulloh muhammad …

2 / 12

tariqa sonlarning o‘nlik pozitsion tizimi butun dunyoga tarqaldi. ahmad al - farg’oniy (798-865) 0 ‘rta asrlarning eng ko‘zga ko‘ringan allomalaridan biri abul abbos ahmad ibn muhammad ibn kasir al-farg‘oniyning hayoti va ilmiy faoliyati haqidagi ma’lumotlar juda ham oz bo‘lib, taxminan 798 yil farg‘onada tug‘ilgan. yevropada «alfraganus» nomi bilan tanilgan. olim voyaga yetgach, bag‘dod shahriga ketadi, xalifa al-ma’mun saroyidagi ilmiy maktab «bayt ul-hikma»(«hikmatlar uyi»)da dunyoga ilong taratgan mashhur 0 ‘rta osiyo allomalari bilan birga ijod qiladi. bag‘dod va damashq shaharlarida olib borilgan qator astronomik tajribalarda faol ishtirok etadi. olim 861 yil nil daryosi suvining miqdorini o‘lchash uchun momjallangan qohiradagi ravdo oroliga o‘rnatilgan nilometrni ta’mirlagan. bu uning iqtidorli muhandis ekanligidan ham dalolat beradi. ai-farg‘oniyning asosiy astronomik asari «osmon jismlari harakati va yulduzlar ilmi to‘plami»dir. shuningdek, «geometriya va arifmetika yordamida mukammal shimoliy va janubiy asturloblarni yasash», «asturlobdan foydalanish haqida kitob», «oy yer ustida yoki uning ostida ekanida vaqtni aniqlash», «quyosh soatini yasash», «a1- …

3 / 12

ar», «falsafa tushunchasining ma’nosi» risolalarida mashhur yunon faylasufi aristotel va boshqa yunon olimlari asarlariga sharhlar yozgan. «fizika usullari haqida kitob», «alkimyo ilmining zarurligi», «inson a’zolari haqida risola», «lug‘atlar haqida kitob», «xattotlik haqida» kabi asarlari forobiyning qomusiy bilimga ega bomganligini ko‘rsatadi. abu rayhon beruniy (973-1048) abu rayxon beruniy 973 yil xorazmning qadimgi poytaxti kat shahrida tavallud topgan. u o‘spirinlik va yoshlik yillarini turli ilmlami egallashga bag'ishlagan va olim sifatida shakllangan. zamonasining mashhur olimi abu nasr mansur ibn iroqda tahsil olgan va ilk astronomik tajribalarini 16 yoshida o‘tkazgan. u fors, yunon, arab, sug'd, sanskrit tillarini o‘rgangan. xorazmdagi siyosiy vaziyat tufayli olim 998 yil jurjon shahriga ketadi va shu yerda 1004 yilgacha yirik izlanishlar olib boradi. astronomiya, tabiiy fanlar, tarix, din tarixi bilan lum shug'ullanadi. olimning «qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar» asari unga katta shuhrat keltiradi. beruniy 1004-1007 yillarda xorazmga qaytib, xorazmshoh ma’mun rahbarligidagi ilmiy markazda faoliyat olib boradi. lekin xorazm mahmud g’aznaviy tomonidan …

4 / 12

i, shuningdek, qadimgi yunon ilmi vakillari aristotel. platon, evklid, fales, geraklit, suqrot, pifagor, gippokrat asarlarini chuqur o‘rganadi. yusuf xos hojib (xi asr) yusuf balasog‘uniy yettisuv oikasidagi kuzo‘rda (balasog‘un) shahrida 1016-1018 villar orasida tug‘ildi. alloma haqida uning «qutadg‘u bilig» asaridan boshqa birorta ma'lumot vo'q. «qutadg‘u bilig» - «baxtga eltuvchi bilim» demakdir. asar turkiy tilda yozilgan bo‘lib, uni vatan, el-yurt madhiyasi deyish mumkin. asarda turkiy xalqlarning davlat tuzilishi, el-yurt farovonligi yo‘lidagi tadbirlar talqin etiladi. dostonning asosiy qahramonlari to‘rt timsoldan tashkil topgan. birinchisi - bosh hukmdor kuntug‘di, u adolat ramzi. u quyoshdek barchaga barobar nur taratadi. ikkinchisi - bosh vazir oytomdi, u davlat ramzi. lekin davlat, baxt, omad, boylik doimiy emas, ular goh oy kabi to'lishadi, goh hilol singari noziklashib, ko‘rinmay qoladi. uchinchisi - hukmdoming yaqin maslahatchisi, oytomdining o‘g‘li - 0 ‘gdulmish, u aql va bilim ramzi. boylik, omad, baxt, davlat, amal o‘tkinchi bo‘lsa, aql va bilim doimiydir. to‘rtinchisi - oytomdi va 0 …

5 / 12

. «yassaviya» tariqatining barcha aqidalari ahmad yassaviyning asosiy asari bo'lmish «hikmatlar»da to‘liq bayon etilgan. asarda poklik, halollik, to‘g‘rilik, mehr-shafqat, mehnatsevarlik kabi ilg‘or umuminsoniy qadriyatlar o‘z ifodasini topgan. xoja ahmad yassaviy nafaqat xuroson va movarounnahr, balki turkiyzabon xalqlaming ma’naviy tarixida taniqli bo‘lgan, mutasavvuf donishmand, insonparvar shoir hisoblanadi. abulqosim mahmud az - zamaxshariy (1075-1144) abulqosim mahmud az-zamaxshariy xorazmda tavallud topgan. u dastlabki bilimni o‘z davrin ng savodli, diyonatli, muruvvatli kishisi bomgan otasidan oladi. 0 ‘g‘lidagi ilmga bo'lgan zo‘r ishtiyoqni sezgan ota o‘g‘lini madrasaga o‘qishga beradi. madrasada arab tili va adabiyotini, diniy ilmlarni, xattotlik san’atini o‘zlashtiradi. 12 yoshga to‘lgach, ilm istab avvalo buxoro shahriga, so‘ngra xorijiy omkalar xuroson, bog‘dod, makka, damashqqa boradi. buyuk mutafakkirning boy va ulkan ilmiy merosi diniy ilmlar, tafsirshunoslik, lug'atshunoslik, grammatika, aruz, adabiyot, mantiq, geografiya kabi fanlardan iborat. mahmud az-zamaxshariy «al-mufassal», «al-kashshof», «muqaddimat al-adab», «asos al-balag‘a» va boshqa qator asarlar muallifi. uning «muqaddimat al-adab» asari fan, madaniyat, san’at, ijtimoiy hayotning …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xalq pedagogikasi va o‘rta osiyo buyuk mutafakkirlarining pedagogik g'oyalaridagi uyg'unlik"

презентация powerpoint mavzu: xalq pedagogikasi va 0‘rta osiyo buyuk mutafakkirlarining pedagogik g‘oyalaridagi uyg‘unlik reja: 1.muhammad al - xorazmiy 2. ahmad al - farg’oniy 3. abu nasr forobiy 4. abu rayhon beruniy 5. abu aliibn sino jamiyatimizda yangilanish jarayoni ketayotgan, qadriyatlarimiz tiklangan bir paytda milliy - ma’rifïy boyliklarimiz sirasiga kiruvchi o'tmish donishmandlari, buyuk allomalar va mutafakkirlarning bizga qoldirgan bebaho merosini o‘rganish katta ahamiyat kasb etmoqda. xalqimizni jahonga tanitgan buyuk siymolar, ulug‘ allomalar, mard va qahramon farzandlaming hayot yo‘li, butun faoliyati bugungi va kelajak avlod uchun ibrat maktabi bo‘lib qoladi, zamonlar o‘tishi bilan bu nodir ma’naviy durdonalarning qimmati va ahamiyati yanada oshib boraveradi. ulug‘ ajdodla...

This file contains 12 pages in PPTX format (725.8 KB). To download "xalq pedagogikasi va o‘rta osiyo buyuk mutafakkirlarining pedagogik g'oyalaridagi uyg'unlik", click the Telegram button on the left.

Tags: xalq pedagogikasi va o‘rta osiy… PPTX 12 pages Free download Telegram