o‘quv uslubiy majmua

DOCX 328 pages 7.0 MB Free download

328 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.0 MB

File type DOCX

Pages 328

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 328

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsialar vazirligi o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi qarshi davlat universiteti tibbiyot fakulteti davolash va pediatriya ishi kafedrasi « farmakologiya» fanidan o‘quv uslubiy majmua bilim sohasi: 900 000- sog’liqni saqlash va ijtimoiy ta’minot ta’lim sohasi: 910 000- sog’liqni saqlash ta’lim yo‘nalishi: 60910200- davolash ishi 60910300 - pediatriya ishi qarshi - 2023 o‘quv uslubiy majmua о‘zbekiston respublikasi oliy va о‘rta maxsus ta’lim vazirligining 2017 yil “1” martdagi №107 buyrug‘i asosida tayyorlangan tuzuvchilar: __________________________ m.n. qayimov. taqrizchilar: _________________________ dots. m.e.tursunqulova _________________________ m. m. muhammadiyeva kafedra yig‘ilishi qarori № _____ “ _____” ____________________ 2023 yil davolash va pediatriya ishi kafedrasi mudiri____________________________t.f.n. t.m. mamarasulov fakultet kengashi qarori № _____ “ _____” ___________________ 2023 yil fakultet kengashi raisi ___________________________ m.m.alikulova universitet kengashi qarori № _____ “ _____” _________________ 2023 yil universitet o‘ubb _____________________________ dots. z.x.fayziyev mundarija: № bo’limlar betlar 1. o’quv materiallari 1.1. ma’ruzalar matni 1.2. amaliy mashg’ulotlar 2. mustaqil …

2 / 328

b, “pharmacon” — dori, “logos”— fan, dorishunoslik fani degan ma’noni bildiradi. farmakologiya odam va hayvonlar organizmiga dorilar yuborilgandan keyin ro‘y beradigan o'zgarishlami o'rganadi. farmakologik moddalar organizmning turli a’zolari, to'qimalari, hatto hujayralari faoliyatini o'zgardrishi mumkin. farmakologiya bir nechta katta bo‘limlardan: mnumiy fannakologiya, klinik fannakologiya, biokimyoviy fannakologiya, ximioterapiya, toksikologiya va boshqalardan iborat.farmakologiya farmatsiya fanlari — farmatsevtik kimyo, faimakognoziya, farmatsevtik texnologiya bilan chambarchas bog‘liq,ularga kimyo, botanika, texnologiya fanlari bilan bog'lanadi.tibbiyot olamida farmakologiya alohida ahamiyatga ega: birtomonda, tibbiyotning asosiy nazariy fanlari — fiziologiya, patologikfiziologiya, biokimyo bo‘isa, ikkinchi tomonda amaliy fanlar—terapiya,pediatriya, xirurgiya va boshqalar turadi.farmakologiyadagi nazariy bilimlar amaliy tibbiyotda qo‘llaniladi. farmakologiya tibbiyotning asosiy fanlaridan biri, kasalliklarga qarshi kurashishda shifokorlar qo’lidagi eng asosiy qurol xisoblanadi. farmakologiya lotincha so’z bo’lib, parmacon - dori, logos-fan, dorishunoslik fani degan ma’noni bildiradi. farmakologiya odam va xayvonlar organizmiga dorilar yuborilgandan keyin unda ro’y beradigan o’zgarishlarni o’rganadi. farmakologik moddalar organizmning turli a’zolari, to’qimalari, xatto xujayralarini faoliyatini o’zgartirishi mumkin.farmakologiya bir nechta katta bo’limlardan: …

3 / 328

pediatriya, xirurgiya va boshqalar turadi. farmakologiya orqali nazariy bilimlar amaliy tibbiyotdan o’rin oladi. farmakologiya tarixiga odamzod yaratilgan davrdayoq asos solingan, chunki o’sha davrda xam odamlar kasal bo’lganlar, yirtqich xayvonlarga, yong’inlarga duch kelganlar, ilonlar, chayonlar chaqqan, ular atrofdagi giyoxlardan, hayvonot olamidan shifo, dori-darmon izlaganlar. eramizdan 3600 yil ilgari papirusga yozilgan kitob “xar xil a’zolarga qo’llanadigan dorilar to’grisida” deb nomlangan. farmakologiya fanining rivojlanishida qadimiy osiyo mamlakatlarining xissasi katta bo’lgan. xindiston, tibet, xitoy va arab davlatlarida o’simliklar bilan davolash keng tus olgan.xitoy tibbiyotining asoschisi shen-nung bundan 3 ming yil ilgari o’z asarlarida o’simliklarning sinonim nomlari, botanik ta’rifi, o’simliklardan maxsulotlar tayyorlash davrlari va usullari, dori-darmonlarning ta’sir doirasi, qo’llanilishini keltirgan.“ayur-veda” dorivor o’simliklar haqida shifokor sushruta tomonidan yozilgan qadimiy xind kitobida 700 xil dorivor o’simlik tasvirlangan. mashxur “jud-shi” (“shifobaxsh dori-darmonlarning moxiyati”) kitobi tibet tibbiyotining asosini tashkil qiladi.eramizdan 1500 yil ilgariyoq anor po’stining gijjalarga qarshi, kanakunjut moyining surgi, dengiz piyozining yurakka foydali ekanini bilishgan. bu maxsulotlar xozirgi …

4 / 328

ad ibn zakariyo ar-roziyning (865-925 y) tabobatga doir 36 asari bizgacha etib kelgan: o’z asarlarida terapiya, xirurgiya, farmakognoziya, farmakologiya, psixologiya ilmlarini yangi goya va ixtirolar bilan boyitgan. ushbu olimning tibbiyotga va kimyoga bagishlangan asarlari o’rta asrlarda sharq va garbda shu soxalarning rivojlanishiga katta ta’sir ko’rsatgan. farmakologiya fani rivojida o’rta osiyoning buyuk xakimi abu ali ibn sino xissasi juda katta bo’lgan “tib qonunlari”, “kitob ush shifo”, “kitobi al kalbiya” kabi asarlarida o’sha davr tibbiyotida qo’llanilgan dori moddalari keltirilgan. “tib qonunlari” ning birinchi kitobida 811 xil oddiy dori moddalari keltirilgan, ulardan 612 tasi o’simliklarga mansub. beshinchi kitobda murakkab dori moddalarni tayyorlash va ularni qo’llash usullari bayon etilgan. ibn sino dorilarni bemorlarni mijoziga qarab ishlatish zarurligini uqtirgan, dori moddalarini mijoz bo’yicha isituvchi, sovituvchi, qurituvchi, namlovchi turlarga bo’lgan: ibn sino dori moddalariga bag’ishlangan she’riy “urjuza fi-t-tibb” yozgan. ibn sino ovrupo shifokorlaridan 400 yil oldin zaxm kasalligini simob bilan davolagan. farmakologiyaning rivojlanishida buyuk qomusiy olim …

5 / 328

ishi, ularni aniqlash, belgilari va dori moddalar bilan davolash usullarini bayon etgan. bu asarlar o’z davrida tabiblar uchun qo’llanma bo’lgan. xorazmlik olim va tabib ismoil jurjoniy (1080 - 1141) tibbiyot soxasida 15 dan ortiq asar yozgan. farmakologiyaga oid kitobi ikki bo’limdan iborat. birinchi bo’limda oddiy moddalar, ikkinchi bo’limda murakkab moddalar va ularni tayyorlash usullari tog’risida ma’lumotlar keltirilgan. ushbu olim forsiy tilda farmakologik atamalarni yaratgan. umar chagminiy (1221 yili vafot etgan) tib ilmiga mansub “qonuncha” asarini yaratgan. ushbu asarda faqat olimning vatani xorazmda emas, buxoro, samarqand, toshkent, qo’qon madrasalarida, shuningdek xindiston, eron kabi mamlakatlarda xx asrning boshlarigacha qo’llanma sifatida foydalanib kelingan. najibuddin samarqandiy abu xomid muxammad ibn ali ibn umar (1222 yilda vafot etgan) samarqandlik tabib va olimni tabobatga oid 8 ta ilmiy asari ma’lum, ulardan biri “murakkab dorilarni tayyorlash” usullaridir. yusufiy muxammad ibn yusuf al-xiraviy (xv asr) xindistonda shox zaxiriddin bobur, keyinchalik uning o’g’li xumoyunning saroy tabibi bo’lgan, “tibbi yusufiy” …

Want to read more?

Download all 328 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘quv uslubiy majmua"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsialar vazirligi o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi qarshi davlat universiteti tibbiyot fakulteti davolash va pediatriya ishi kafedrasi « farmakologiya» fanidan o‘quv uslubiy majmua bilim sohasi: 900 000- sog’liqni saqlash va ijtimoiy ta’minot ta’lim sohasi: 910 000- sog’liqni saqlash ta’lim yo‘nalishi: 60910200- davolash ishi 60910300 - pediatriya ishi qarshi - 2023 o‘quv uslubiy majmua о‘zbekiston respublikasi oliy va о‘rta maxsus ta’lim vazirligining 2017 yil “1” martdagi №107 buyrug‘i asosida tayyorlangan tuzuvchilar: __________________________ m.n. qayimov. taqrizchilar: _________________________ dots. m.e.tursunqulova _________________________ m. m. muhammadiyeva kafedra yig‘ilishi qarori № _____ “ _____” _________...

This file contains 328 pages in DOCX format (7.0 MB). To download "o‘quv uslubiy majmua", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘quv uslubiy majmua DOCX 328 pages Free download Telegram