организмнинг асосий углеводлари

DOCX 162 sahifa 38,8 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 162
биохимия 2-қисм северина е.с 1. организмнинг асосий углеводлари организм бир суткада овқат таркибида 400-500г углевод қабул қилиши керак. углеводлар, асосан, глюкоза ва унинг унумларидан ташкил топгандир. бу органик моддаларнинг 1844 йили «углеводлар» деб аталишини дерпт (xозирги тарту) университетининг профессори к.шмидт таклиф этган. бу номга кyра углеводлар «с» (углевод) ва н2о (сув) дан ташкил топади ва умумий формуласи сn(н2о)m -дир.м: глюкозанинг эмперик формуласи с6н12о6 бyлиб, у юқоридаги формулага қyйилганда с6(н2о)6 xолатга эга бyлади. аммо, углевод бyлмаган баъзи органик моддалар, жумладан, лактат (сут кислотаси) – с3н6о3 ва сирка кислотаси сн3соон яъни с2(н2о)2 – сирка кислотаси. шунинг учун 1927 йили химик номенклатураларнинг реформа қилиш комиссияси бу группа органик моддаларни «глицидлар» деб номлашни таклиф қилган. аммо xозиргача «углеводлар» термини фанда сақланиб келган. углеводлар тузилишига кyра 3 группага бyлинади: а) моносахаридлар; б) дисахаридлар (xамда олигосахаридлар); в) полисахаридлар моносахаридлар-гидролизланмайдиган (энг содда) углеводлар бyлиб, уларга: триозалар (3та «с» ли) - 3-фосфоглицеральдегид; тетрозалар (4та «с» ли) - эритроза; …
2 / 162
ат (глюкоза-фосфат, фруктоза-фосфат); гексозо-дифосфат (фруктоза-1,6-дифосфат). моносахаридлар яна аминоқандлар xосил қиладилар; бунда моносахариддаги гидроксил группалардан бири он-группа билан yрин алмашади. бу аминоқандлар асосан мукополисахаридлар таркибига киради. дисахаридларга: сахароза (глюкоза ва фруктозадан ташкил топган); лактоза (глюкоза ва галактозадан); мальтоза (икки молекула глюкозадан) киради. полисахаридлар тузилишларига кyра гомополисахаридлар ва гетерополисахаридлар бyлинадилар. гомополисахаридларга гликоген, крахмал, клетчатка, целлюлозалар киради. улар глюкоза қолдикларидан ташкил топган биополимерлардир. тузилишида бир хил моносахарид қатнашгани учун бундай полисахаридларни гомополисахаридлар дейдилар. гетерополисахаридлар (мукополисахаридлар) моносахарид ва уларнинг унумларидан ташкил топиб, таркибларига қараб 2-га бyлинадилар: а)кислота хоссали мукополисахаридлар; б) нейтрал мукополисахаридлар. xозир кислота хоссали мукополисахаридларни гликозамин-гликанлар деб юритилади ва улар протеогликанларнинг углеводли қисмини ташкил этадилар. углеводлар табиатда кенг тарқалган органик моддалар бyлиб, yсимликлар танасининг қуруқ оғирлигини 70-80% ни, инсон ва xайвонлар организмининг тахминан 2% ни ташкил этади. углеводлар инсон организмида миқдоран жуда оз бyлса xам, катта аxамиятли функцияларни бажаради: энергетик функцияси – углеводлар инсон организми учун асосий энергетик модда, чунки организмнинг нормал ривожланиши …
3 / 162
функцияси – овқат таркибидаги мураккаб углеводларга мансуб клетчатка ичакларни механик таъсирлантиради ва перистальтикани кучайтиради. шунинг учун ич қотиш кузатилганда клетчаткани кyп тутувчи қора нон тавсия этилади. спецификлик функцияси – углеводларнинг айрим вакиллари қон группаларининг спецификлигини таъминлаш: антителаларнинг xосил бyлиши; нерв импульсларини yтказиш каби муxим процессларда қатнашади. запас озиқ моддалик функцияси – крахмал (yсимликларда) ва гликоген (xайвон ва инсон организмида) запас озиқ моддаларга киради. улардан гликоген жигар ва мускул тyқимасида тyпланиб, лозим бyлганда сарфланади. гликоген глюкозанинг вақтинчалик депосидир. 2.углеводларнинг хазмланиши сурилиши. сутни кутара олмаслик полисахаридлар ва дисодахаридлар ошқозон-ичак трактида xазмланиб моносахаридларга айланади. xазмланиш оғиз бyшлиғида сyлак таркибидаги амилаза ва мальтаза ферментлари таъсирида бошланиб, асосий xазмланиш yн икки бармоқли ичак ва ингичка ичакнинг бошланғич қисмида (рн 8-9) боради. ошқозонда углеводларнинг парчаловчи ферментлар йyқ. углеводларнинг xазмланишини таъминлайдиган амилаза, сахараза, мальтаза, лактаза, амило-1,6-глюкозидаза ферментлари ошқозон ости бези ва ингичка ичак шиллиқ қаватида ишланиб чиқади. сахарозо-изомальтаза комплекси 2 полипептид занжиридан иборат бўлиб домен тузилишга эга …
4 / 162
урли каталитик хусусиятга эга бўлган суббирликлар киради. улар субстрат спецификликга эга. гликоамилаза комплекс фаоллиги ингичка ичакнинг қуи қисмида юқори фаолликга эга. ошқозон ости бези амилазаси, сўлак амилазаси каби эндогликозидазалар хисобланади. бу фермент крахмалдаги 1,6-гликозид боғларни, целлюлозадаги β-1.4-гликозид боғларни парчаламайди. шунинг учун клетчатка (ошқозон-ичак трактида) xазмланмайди ва чиқарилади. лекин шунга қарамай целлюлоза хазмланиш жараёнига ижобий таъсир этади. у қисман ичак микрофлораси таъсирида органик кислоталар, спиртлар ва со2 гача парчаланади. бу махсулотлар ичак перестатикасини кучайтиради. моносахаридлар (асосан глюкозага айлаган xолатда) ингичка ичак эпителийсидаги микроворсинкалар орқали атф сарфланиши билан (концентрация градиентига қарши) сyрилиб қонга yтади. овқат билан углеводлар ошиқча миқдорда истеъмол қилинганда, оз миқдорда сахароза, лактозалар xам сyрилиши мумкин. аммо улар организмда фойдаланилмайди, сийдик орқали чиқарилиб юборилади. ичакдаги лактаза ферменти (β-гликозил комплекс) тузилиши жихатидан гликопротеид хисобланади, лактозадан галактоза ва глюкоза ўртасидаги β-1.4-гликозид боғларини узади. унинг фаоллиги ёшга боғлиқ бўлиб хомилада хомиладорликнинг охирги ойларидан бошлаб ортиб боради ва 5-7 ёшгача юқори бўлади. сўнг унингг …
5 / 162
лишлари сабаблар клиник кўринишлар ва лаборатор кўрсаткичлар лактазани наслий нуқсони кам учрайди. клиник кўринишлар чақалоқликдан бошланади. сут ичгандан сўнг кусиш, ич кетиш, спазм, қоринда оғриқлар ва метеоризм кузатилади. онтогенезда лактаза ген экспрессиясининг сусайиши болалар ва катталарга хос. ичакда лактаза ферменти миқдорини улғаиш билан камайишига боғлиқ. сут ичгандан сўнг кусиш, ич кетиш, спазм, қоринда оғриқлар ва метеоризм кузатилади. иккиламчи лактаза етишмаслиги вақтинчалик ортирилган шакли. турли хил ичак касалликлари (гастрит, колит, ошқозон-ичак йўлларида операциялар) натижасида кузатилади сахароза-изомальтаза комплексининг етишмаслиги болалар овқат рационига кразмал ва сахароза қўшилганида бошланади. болалар ширинликларни еишни хохламайдилар, глюкоза, фруктоза яхши хазмланади, сахароза синамасидан сўнг қисман гипергликемия кузатилади. орттирилган сахароза-изомальтаза комплексининг етишмаслиги ичак касалликларида кузатилади. бошоқли махсулотлар, пиво ва солоддан тайёрланган ичимликлардан сўнг диспепсия кузатилади. қон билан глюкоза жигарга боради ва жигарда маълум миқдори гликогенга айланади, асосий миқдори эса қон билан xамма тyқима xужайраларига етказилади. қонда глюкозанинг миқдори нормада (соғлом кишилар қонида) 60-110мг% (ёки «си» бyйича 3,5-6,1 ммоль/л) бyлади. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 162 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"организмнинг асосий углеводлари" haqida

биохимия 2-қисм северина е.с 1. организмнинг асосий углеводлари организм бир суткада овқат таркибида 400-500г углевод қабул қилиши керак. углеводлар, асосан, глюкоза ва унинг унумларидан ташкил топгандир. бу органик моддаларнинг 1844 йили «углеводлар» деб аталишини дерпт (xозирги тарту) университетининг профессори к.шмидт таклиф этган. бу номга кyра углеводлар «с» (углевод) ва н2о (сув) дан ташкил топади ва умумий формуласи сn(н2о)m -дир.м: глюкозанинг эмперик формуласи с6н12о6 бyлиб, у юқоридаги формулага қyйилганда с6(н2о)6 xолатга эга бyлади. аммо, углевод бyлмаган баъзи органик моддалар, жумладан, лактат (сут кислотаси) – с3н6о3 ва сирка кислотаси сн3соон яъни с2(н2о)2 – сирка кислотаси. шунинг учун 1927 йили химик номенклатураларнинг реформа қилиш комиссияси бу группа органик моддалар...

Bu fayl DOCX formatida 162 sahifadan iborat (38,8 MB). "организмнинг асосий углеводлари"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: организмнинг асосий углеводлари DOCX 162 sahifa Bepul yuklash Telegram