ўзбек фантастикаси тарихи ва унинг ўзига хослиги (хозирги узбек фантастикасидагоявий бадиий изланишлар)

DOC 65,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662626219.doc ўзбек фантастикаси тарихи ва унинг ўзига хослиги режа: 1.ўзбек фантастикасининг тарихи, фантастиканиг турлари. 2.бугунги ўзбек адабиётида фантастик ҳикоячилик соҳасидаги изланишлар. з.фантастик қиссаларда ижтимоий ҳаёт билан боғлиқ ҳолда генетик масалалар хусусида фикр юритилиши. 4.фантастика ва сиёсат. 5-ҳозирги ўзбек фантастикасидағоявий-бадиий изланишлар. 1. фантастика ва миллийлик. 2. реализм ва фантастика. ўзбек фантастикасининг тарихи халқ оғзаки ижодига бориб тақалади. ўтган воқеалар ҳақида ҳикоя қилувчи оғзаки ҳикоя в; қиесалар хаёлий уйдирмалар асосида вужудга келади. инсоният учар гилам, учар от, очил дастурхон, ҳизр суви орзу қилиш орқади ў истакларини баён қилиб, бахтли ҳаёт ҳақида ўйлашган фантастиканинг тури кўп. масалан илмий фантастика, саргузаиг фантастика, нариги дунё хусусидаги ва бошқалар. кейинги йилларда илмий фантастика кучайди. бу ҳол илмий техниканинг ривожи била) боғлиқдир. ҳозирги замон адабиётида тоҳир малик, хожиакба; шайхов, маҳкам маҳмудов, аброр қосимов, бахтиёр ҳошимхўжаер. мурод хидир каби фантаст ёзувчилар самарали ижод этмоқдалар. маълумки, ҳозирги илмий фантастика асосан тўрт йўналишда тараққий этмоқда, биринчисида ижтимоий дунёқараш билан боғли …

ш олиб боради. тўрт йил мобайнида илм-фандаги «марра»ларни босиб ўтади. унинг учун олисдаги кишининг фикрини ўқиш, ўзи ясаган темир панжалар маҳкамасидаги ҳужжатларни қўлга тушириш, ҳатто саҳрои кабирдаги қумбарханларини кўчириш ҳеч гап эмас. лонг қудратли кучга эга бўлган анализатор ясаб, уни ўз миясига улайди. шунинг учун ҳам у мия фаолиятидан тўла-тўкис фойдаланадиган ягона инсон эди. унинг миясига келган ҳар бир фикр махсус узатгич орқали анализаторга ўгар, анализатор эса бу фякрларни ажратар, саралар, уларнинг реаллашига ёрдам берар эди. нодир илмий истеъдод ва унинг самаралари лонгга тинчлик бермайди. у ўзини буюк қудрат соҳиби деб эълон қилади ва бутун коинотга ҳукмронлик қилмоқчи бўлади. у ўз эркига қарши чиққан кишиларни, халқларни, ҳатто бутун ер юзини яксон қилиб ташлаш ниятидан ҳам қайтмайди, хуллас, фан ютуқларининг жиноий ишларда асқотиш мумкинлиги масаласи бу асарнинг гоявий мундарижасини белгилайди. . . лонг ўзининг жиноий ишини амалга ошириш учун маслакдош одамлар ва ҳатто жиноятчилардан ёрдам кутади. у номи полиция маҳкамасидаги рўйхатда …

усан инсон умрини узайтириш воситаси эди. фантастлар олдида турган муаммолардан яна бири ўзга сайёралардаги ҳаёт тасвири ва у ерда яшовчиларнинг образини яратиш билан боғлиқ. гарчанд олис сайёраларда яшовчилар образини, қай йўсинда яратаётганларига эътибор берсак, улардаги қандайдир гайритабиийликка бўлган майлни сезиш қийин эмас. чутгончи, «олис сайёра» қиссасидаги (шайхов) ўзга сайёраликларнинг учишга мослашган қанотлари бўлса, «келгиндилар» ҳикоясидаги ўзга сайёраликлар кўзга кўринмайдилар. «тасодифий қўнига» ҳикоясидаги жонзодлар эса тимсоҳга ухшаган, аллақандай тўрт оёқли баҳайбат маҳлуқдир. ўзга сайёраликлар образини яратишда ҳар қандай уйдирма ҳам ёзувчи учун асқотавермайди. энг муҳими, улар портретинимг хусусиятлари шу сайёранинг табиий тузилиши билан уйғун бўлиши керак. ўзга сайёраликлар образини яратишда уларнинг ерликлар билан алоқа воситаси ҳам муҳим ўрин тутади. ҳ.шайховнинг «келгиндилар» ҳикоясидаги нотаниш жонзодлар орасида тил бўйича мутахассис олим ҳам бор, у ҳар қандай жонли мавжудот билан гаплаша олади, фақат бунинг учун ўша жонли мавжудотларнинг мияси тарқатаётган биотоклар ва электромагнит тўлқинлари таркибини махсус асбоблар ёрдамида синчиклаб ўрганиш лозим, «олис сайёрада» қиссасида …

и сайёрани ҳалокатга олиб келган қуролнинг айни ўзгинаси эди. шундай қилиб, бутун ер юзини ўлик водийга айлантириш, коинотдаги ҳаёт деб аталмиш мўъжизани барбод этиш хавфи туғилган эди. одатда фантастлар келажакка назар ташлайдилар. уларнинг диққат-эътиборида келажак манзаралари туради. лекин шуидай илмий-фантастик асарлар ҳам борки, фан ютуқлари уларда ўтмиш ҳаёт сирларини очишга қаратилади. шу жиҳатдан тоҳир маликкинг «фалак» илмий-фантастик қиссаси айниқса диққатга сазовордир. адабий фактлар шуни кўрсатадики, ўзбек ёзувчилари миллий воқелик билан боглиқ масалаларни кўтарганларида ва миллий калорит билан суғорилган фантастик шароитларни яратганларида сезиларлироқ ижодий ютуқларни қўлга киритмоқдалар. қисса асосида биофизика институтининг олими жаҳонгир алиевнинг кашфиёти туфайли юзага келган фантастик воқеалар ётади. олим кашф этган фантастик асбоб - эллаома алиевиинг йигирма йиллик ижодий изланишлари самараси бўлиб,' бу асбоб қачонлар оламдан ўтган инсонларнинг ҳаёт йўлини, уларнинг маънавий дунёсини тиклай олади. бу қиссадаги етакчи фантастик мотивдир. ана шу мотивни ёритиш асносида асар тўқимасига янги сюжет чизиғи кириб келади. эллаома аппарати тажрибада синаб кўрилади. ўтказилган …

л этилиши каби сирли, даҳшатли воқеалар билангина эмас, балки расадхонанинг бунёд этилиши, юлдузлар каталогининг тузилиши, табиий фанларнинг бениҳоя юксалиши, хуллас, уйғониш даврининг типик воқеалари билан ҳам шарқ тарихига киради. xx аср қанчалик буюк илмий-техник инқилоби асри бўлса, xv аср ҳам шарқ тарихи учун қарийб шунчалик аҳамиятга моликдир, олис давр воқеалари асарнинг бадиий туқимасига тасодифий ҳоллар шунчаки кириб келмайди. агар алиев маълум маънода шамсибекнинг илмий изланишларинги янги фан асрида давом эттирса ва электрон эллаома яратса, унинг антиподи бўлган суҳроб хўжаев олим шаънига иснод келтирувчи ишлар билан шуғуланади. гарчанд абдуваҳоб билан суҳроб хўжаев ўртасига тенглик аломати қуйиш мумкин бўлмаса-да, улар ҳаётида маълум умумийлик бор. абдуваҳоб ҳамқишлоғи маҳфузанинг унга эмас, балки шамсибекка насиб бўлганини кечира олмагандек, хўжаев ҳам маърифатнинг алиевни танлаганидан аламзада юради. ана шу аламзадалик, ёзувчи талқинига кўра, xv асрда қандай ёмон оқибатларга олиб келган бўлса, xx асрда ҳам шундай хунук воқеаларни бошлаб келиши мумкин. икки давр ўртасидаги фикр чақируви бу билангина …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўзбек фантастикаси тарихи ва унинг ўзига хослиги (хозирги узбек фантастикасидагоявий бадиий изланишлар)"

1662626219.doc ўзбек фантастикаси тарихи ва унинг ўзига хослиги режа: 1.ўзбек фантастикасининг тарихи, фантастиканиг турлари. 2.бугунги ўзбек адабиётида фантастик ҳикоячилик соҳасидаги изланишлар. з.фантастик қиссаларда ижтимоий ҳаёт билан боғлиқ ҳолда генетик масалалар хусусида фикр юритилиши. 4.фантастика ва сиёсат. 5-ҳозирги ўзбек фантастикасидағоявий-бадиий изланишлар. 1. фантастика ва миллийлик. 2. реализм ва фантастика. ўзбек фантастикасининг тарихи халқ оғзаки ижодига бориб тақалади. ўтган воқеалар ҳақида ҳикоя қилувчи оғзаки ҳикоя в; қиесалар хаёлий уйдирмалар асосида вужудга келади. инсоният учар гилам, учар от, очил дастурхон, ҳизр суви орзу қилиш орқади ў истакларини баён қилиб, бахтли ҳаёт ҳақида ўйлашган фантастиканинг тури кўп. масалан илмий фантастика, саргузаиг фантастика, ...

Формат DOC, 65,5 КБ. Чтобы скачать "ўзбек фантастикаси тарихи ва унинг ўзига хослиги (хозирги узбек фантастикасидагоявий бадиий изланишлар)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўзбек фантастикаси тарихи ва ун… DOC Бесплатная загрузка Telegram