харбий санъат тарихи ва унинг тараккиёти

DOC 159,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

санъат тарихи ва унинг тараккиёти.doc кириш кириш. i.боб.харбий санъат тарихи ва унинг тараккиёти. i.1.антик даврда ҳарбий санъатнинг вужудга келиши. i.2.ўрта асрлар даврида ҳарбий санъат. i.3.янги даврда ҳарбий санъатнинг ривожланиши. ii.боб ўрта осиё ҳарбий санъати тарихи. ii.1.ўрта осиёда ҳарбий мудофаа деворлари. ii.2.ўрта осиёда ҳарбий санъатнинг ривожланиши. ii.3.ўрта осиё ҳарбий санъати ҳақида чет эл муаррихлари фикрлари. ii.4.амир темур ва темурийлар даврида ҳарбий санъат ривожи ii.4.мустақилўзбекистон республикасида ҳарбий санъат тараққиёти. хулоса. фойдаланилган манба ва адабиётлар руйхати. i.боб.харбий санъат тарихи ва унинг тараккиёти. i.1.антик даврда ҳарбий санъатнинг вужудга келиши. туркий қавмлар жаҳондаги энг қадимги халқлардан саналиб, улар яшаган ҳудуд фақат ҳозирги ўрта осиёни қамраб олмасдан балки шарқда тинч океани, ғарбда днепр ва дон дарёларига қадар бўлган улкан ҳудудни қамраб олган. улар ўзаро маданий, иқтисодий ва баъзан ҳарбий-сиёсий алоқада бўлганлар. турон заминида яратилган кашфиётлар, жанг қилишнинг янги усуллари барча туркий халқлар томонидан тезда ўзлаштириб олиниб, янги босқичга кўтарилган. мил аввал 3-минг йиллик охири-2 минг йилликда …

орининг ўсиши, тажрибанинг ошиши ва чопқун қилишдан қўшни мамлакат ва халқларни босиб олишга ўтилиши билан оддий уруш олиб бориш саънатга айлана бошлаган. стратегия уруш олиб бориш саънати сифатида, асосан шарқда вужудга келган. қадимги шарқ қўшинларининг уруш олиб бориш санъати , асосан, сон жиҳатидан ортиқ қўшин билан душманни тор-мор этишга қаратилган. кўчманчи халқлар (скифлар, саклар, массагетлар ва б.) кучли душман ҳужум қилганда кўпинча мамлакат ичкариси томон атайин чекинганлар. улар йўлларида учраган жойларни вайрон қилиб, кичик отлиқ қисмлар билан душманга бетўхтов хамла қилиб уни холдан тойдирганлар, сўнгра қарши ҳужумга ўтганлар. стратегик мудофаа (чекиниш) ва стратегик ҳужум (қарши ҳужумга ўтиш)нинг шундай турини биринчи бўлиб қора денгиз бўйи скифлари мил.ав 512 й.да доро 1 босқини даврида қўллаганлар. саклар ҳам доро1 га қарши рақибни чўл-биёбонларга ҳийла билан бошлаб бориш тактикасини қўллашган. улардан ўрнак олиб мил.ав 53 йилда парфияликлар римликларнинг м.красс бошчилигидаги қўшинини карри жангида яксон қилганлар. жаҳон ҳарбий саънати тараққиётида туркий халқлар мумтоз ўринни эгаллаганлар. …

туғилган. шу сабабли орқага чекинилган. сак суворийлари жанг пайтида орқага ўгирилиб ҳам беҳато отар эдилар. мил.ав. 329-327 й.ларда спитамен александр (искандар)га қарши партизан уруши тактикасини қўллаган. мил.ав. 3-а. охирида ҳунлар ҳукмдори моде хоқон ҳарбий ислоҳат ўтказган. у анъанавий енгил отлиқ қўшинни оғир қуролланган отлиқ қўшинга айлантиради. геродот массагетлар қўшинидаги отлиқ жангчиларнинг оғир қурол-аслаҳалари бўлганини қайд этган. шуниси характерлики, кейинчалик бундай қуролланиш одати орол бўйларидан сармат-аланлар орқали шарқий европага тарқалган. парфянлар римликларга қарши карри жангида уни илк бор кенг қўллашган (қ.катафрактлар). массагетлар юртидан мўғилистон, хитой ва сибирь (олтой)га оғир қуролланган суворийга мўлжалланган баланд бўйли ажойиб жанговар отлар тарқалган. ҳунларнинг ҳарбий тартибига биноан ҳар бир минг кишидан иборат бўлган қўшинга мингбоши. 100 кишидан иборат қўшинга юзбоши, 10-жангчига-ўнбоши бошчилик қилган. қўшин, асосан отлиқ аскарлардан иборат бўлган. ҳунлар қўшини 4 қисмга бўлиниб, хар бир қисм жангчилари маълум рангдаги отларни минган суворийлардан иборат бўлган. қўшиннинг ғарб томонида саф тортган суворийлар оқ от, шарқий қисмида-бўз от, …

и кўп парракли пайконлар, қўшин тузилишининг марказлашган тизими, масофа жанги олиб боришнинг самарали тактикаси, мудофаа иншоотлари (ҳарбий истеҳкомлар) қуриш анъаналари вужудга келди. ўрта осиёда кушон подшолиги даврида салтанат сарҳадларида мустаҳкам қалъалар (жумладан, хоразмдаги аёз қалъа, тупроқ қалъа ва б.) қурилиши кенг ривожланган. шаҳарлар буржли қалин деворлар билан ўраб олинган. қанг давлати қўшинининг асосини енгил отлиқлар ташкил этган, қўшин сафарда эканлигида разведка мақсадида олдинга илғор қисм жўнатилган. ўтмишда ҳар бир қабиланинг ўзига хос ўрони бўлган. бир неча қабилалар бирлашиб, душманга қарши курашаётган пайтда қабила саркардаси ўзига тегишли қабила жангичиларини номини айтиб чақирган. ўрта асрларда ўронлардан жуда кенг фойдаланилган. эфталийлар даврида жанг қилишнинг асосий усулларидан бири, кучли рақиб билан юзма-юз жанг қилмасдан унинг 2 қанотига бетўхтов зарбалар бериш йўли билан уни ҳолдан тойдириш бўлган. турк хоқонлиги даврида ҳарбий саънат янада ривожланган. жанг тақдирини оғир қуролланган суворийларнинг ёйма ҳолда гаплашиб қилган ҳужуми ҳал этган. суворийлар орасидаги масофа шу қадар сезиларли бўлганки, амалда ҳар …

ўққисдан ҳамла қилиб уларга тинчлик бермаган. бундай тактика араб гарнизонларини доимо ўта ҳушёр ҳолатда туришга мажбур қилган. арабларга фақат жанг билан олинган шаҳарлар ва водийлардаги ҳимоясиз қишлоқлар бўйсинган. турк хоқонлигида қўшин зарбдор қисмлардан- камон билан қуролланган енгил отлиқлар ва оғир қуролланган отлиқлардан, шунингдек, кўп сонли ёрдамчи қисмлардан: пиёдалар, уғруқ, хизматкорлар, таъминот хизмати ва б.дан иборат эди. ибн халдуннинг ёзишича, инсоният вужудга келгандан бери ер юзида урушлар 2 йул билан олиб борилган: бири-саф тортиб ҳужум қилиш (би-л-захф суфуфа), иккинчиси-ал-карр-ва-л-фарр(айнан, “ҳужум ва чекиниш”)усули,яъни шиддатли ҳужум қилиш ва рақибини тузоққа тушириш мақсадида ёлғондакам чекиниш тактикаси.бу усулларни биринчисига “сосонийлар усули”, иккинчисига “туркийлар усули” деб ном берилган. урушга туркий қабилалар тинчлик пайтида турли спорт ўйинлари ва айниқса ов қилиш кабилардан фойдаланиб тайёргарлик кўришган. габарийнинг таъкидлашича, “ҳоқонга тегишли ўтлоқ ва тоғ қўруғлари бўлиб, уларга ҳеч ким яқинлаша олмаган, ҳеч ким ов қилишга журъат этмаган, зеро улар уруш қилиш учун холи қолдирилган.бу ўтлоқ эгаллаган ер уч кунлик …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "харбий санъат тарихи ва унинг тараккиёти"

санъат тарихи ва унинг тараккиёти.doc кириш кириш. i.боб.харбий санъат тарихи ва унинг тараккиёти. i.1.антик даврда ҳарбий санъатнинг вужудга келиши. i.2.ўрта асрлар даврида ҳарбий санъат. i.3.янги даврда ҳарбий санъатнинг ривожланиши. ii.боб ўрта осиё ҳарбий санъати тарихи. ii.1.ўрта осиёда ҳарбий мудофаа деворлари. ii.2.ўрта осиёда ҳарбий санъатнинг ривожланиши. ii.3.ўрта осиё ҳарбий санъати ҳақида чет эл муаррихлари фикрлари. ii.4.амир темур ва темурийлар даврида ҳарбий санъат ривожи ii.4.мустақилўзбекистон республикасида ҳарбий санъат тараққиёти. хулоса. фойдаланилган манба ва адабиётлар руйхати. i.боб.харбий санъат тарихи ва унинг тараккиёти. i.1.антик даврда ҳарбий санъатнинг вужудга келиши. туркий қавмлар жаҳондаги энг қадимги халқлардан саналиб, улар яшаган ҳудуд фақат ҳозирги ўрта...

Формат DOC, 159,0 КБ. Чтобы скачать "харбий санъат тарихи ва унинг тараккиёти", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: харбий санъат тарихи ва унинг т… DOC Бесплатная загрузка Telegram