амир темур даврида марказлашган давлатнинг ташкил топиши

DOC 233,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1353414228_39986.doc амир темур давлатида и+тисодиётни бош+аришдаги ызига хослик www.arxiv.uz режа: 1. aмир темурни тарих сахнасига чиқиши. 2. амир темурни марказлашган давлат тузиш режасини амалга ошириши. 3. амир темурнинг салтанатни бошқаришдаги сиёсати. амир темурда давлатга, харбий ишларга бўлган қизиқиш жуда эрта уйғонди. у жисмонан жуда бақувват бўлган. шарқона кураш ва муштлашиш усулларини пухта эгаллаган. чавандозлик унинг энг яхши кўрган машқи бўлган. темурнинг шахсий қиёфаси, куч-қудрати тўғрисида ибн арабшохниниг қуйидаги иборалари ғоятда асослидир. «амир темур жисму-жасади келишган, қадди-қомати тик, узун бўйли, гўё қадимги пахлавонлар авлодлари мисоли бўлиб, боши катта, ғоятда кучли ва салобатли, оқиш юзини оч қизил ранг жонлантирган билан хеч бир доғсиз, буғдойранг эмас. қўл оёқлари бақувват, елкалари кенг, ўнг оёқ-қўли чўлоқ ва шол, икки кўзи бамисоли икки шамдек бўлсада, шодлиги билинмас, йўғон овозли эди. у ўлимдан қўрқмас, ёши саксонга етган бўлсада, изтиробсиз, вазмин бўлиб, хазил-мазах ва ёлғонни ёқтирмас, гарчи унда ўзига озор етадиган бирон сўз бўлса хам хақиқат унга ёқар …

шкул ахвоолга солиб, оддий халқ оммасининг турмушини оғирлаштирибгина қўйгани йўқ, айни замонда бой ва зодагонларнинг манфаатларига хам путур етказди. шу боисдан хам ўлкада феодал тарқоқлика бархам бериш, марказлашган кучли давлат барпо эти шва сўнгра мўғуллар истибдодидан озод бўлишга интилиш ғояси тобора кучайиб борди. халқни нг анна шу хохиш иродасини биринчилар қаторида тушунган махаллий хокимлардан бири хожи барлосдир1. кеш (шахрисабз) хокими хожи барлос – туркларнинг барлос уруғидан бўлиб, амир темурнинг амакиси эди. тарихий манбаларнинг гувохлик беришича, 1358 йилда амир қозоғонни нг ўғли абдуллохга қарши кураш бошлаган мўғул амири баён сулдуз ёнида хожи барлос хам бўлган. улар амир абдуллохга қарши итифоқ тузиб, қўлга киритилган вилоятларни ўзаро тақсимлаб олиш шарти билан курашганлар. улар ўз ниятларини қсман амалга оширдилар. баён сулдуз билан хожи барлосдан енгилган абдуллох андараб томонга қочиб кетади. баён сулдуз билан хожи барлос мовароуннахр ерларининг бир қисмини эгаллаб оладилар ва уни ўзаро тақсимлаб идора эта бошлайдилар. хожи барлосга кеш вилояти тегади. анна …

иллик мўғуллар хукмронлигидан сўнг биринчи бўлиб озодликка эришганлиги хақидаги мухим масала четлаб ўтилган. холбуки, сарбадорлар харакати таъсири остида мовароуннахрнинг самарқанддан бошқа шахарларида хам, хусусан кеш беклигида ахолининг катта бир қисми эрк ва озодлик учун ғайрат камарини махкам боғлаган эди. хатто, бу харакатга нисбатан хайрихохлик билан қараганлар сафида темур хам бўлганлиги унинг кейинги фаолиятида яққол кўзга ташаланади. темурбек мўғуллар мовароуннахрга 1360 йил биринчи бор бостириб келгандаёқ, хеч иккиланмай мамлакат ва халқи билан бирга бўлди, душманга қарши кураш олиб боришга қарор қилди. дастлабки пайтларда қудратли душман билан бир ўзи курашиш имкониятига эга эмас эди. мовароуннахрнинг хожи барлос, баён сулдуз, боязид жалоир сингари катта амирларининг бир қисми туғлуқ темурхон хизматига ўтган эдилар. ўшанда темурбек хам хеч иккиланмасдан мўғул хонининг хузурига боришга мажбур бўлди, чунки вазият оғир ва шуни тақозо этарди. амир темур бу тадбири билан мўғулларнинг асосий кучларини мовароуннахрга ичкариламасдан туриб, уларни тўхтатиш ва эл-юртни тахқирлашлардан асраб қолиш эди. темурбек бунга маълум даражада …

рликдан четлатиб, қўшин тўпловчи этиб тайинлайди. бош амирлик лавозимига ўзининг эски амири бекчикни тайинлайди. кейинроқ бекчик ва хон чорасини топиб амир темурни йўқотиш пайига тушадилар. улар туғлуқ темурхонга хат ёзиб, «темур бизга қарши исён кўтарди»,-деб ном аёзадилар. хон бу ёлғон гапларни чин хисоблаб, темурни йўқотиш хақида ёрлиқ юборади. аммо бу ёрлиқ амир темурнинг қўлига тушиб қолади. ушбу ёрлиқда амир темурни ўлимга махкум этилган эди. шундан кейин амир темур бирмунча вақт хоразм ва туркманистон чўлларида жон сақлайди. 1362 йили амир хусайн билан биргаликда теварак атрофда юрган баъзи амирларни хам тўплаб, мўғулларга қарши курашни давом эттирди. иттифоқчилар-темурбек ва амир хусайн абу саид ва мингли буға бош бўлган уч минглик мўғул қўшинини балх жилғасида тор-мор келтирадилар. бу уларнинг мўғуллар устидан қозонган биринчи йирик ғалабаси бўлди. шундан кейин улар балхни хам эгалладилар. темурбек ва амир хусайннинг бу ғалабаси тез орада мовароуннахрнинг тоғу-тош, чўлу-биёбонларда яшириниб юрган амирларига хам етиб боради. уларнинг баъзи бирлари иттфоқчиларни қидириб …

акат яна четдан келган душман оёғи остида қолган ўша оғир кунларда халқнинг нонини еб, тузини ичган амирлар жонини сақлаб қочиб қолдилар. лекин эл-юрт химоясиз қолмади. мўғулларга қарши курашда самарқанддаги сарбадорлар халқнинг жонига оро кирдилар. бу қўзғолон 1365 йил июнь ойининг охирида самарқандда бўлиб ўтади. унга самарқанд мадрасаларидан бирининг мударриси мавлонзода, пахта титувчи абубакр калавий ва мерган йигит хурдак бухорийлар бошчилик қилоди. сарбадорларнинг етакчилари, хавф-хатар кучаймасдан унинг олдини ола билдилар. улар дархол шахар масжиди жомийга йиғиб юз берган ахволни ўртага солдилар. ўшанда халқ якдил бўлиб мавлонзодани ўзларига рахнамо этиб сайладилар. абубакр калавий билан хурдак бухорий унинг ёрдамчилари этиб тайинландилар. шундан кейин сарбадорларнинг етакчилари шахар мудоваасини ташкил этиш ва душманни тор-мор этиш режасини тузиб олдилар ва қурол кўтаришга сафарбар қилдилар. сарбадорлар кечани кеча, кундузни кундуз демай ишлаб, шахарнинг кириш чиқиш ерларини мустахкамладилар. катта-кичик кўчаларни у ер, бу еридан тўсиб ёнига тош ва темир парчаларини уйдилар. эртаси куни мавлонзода ва унинг ўринбосарлари мухим …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "амир темур даврида марказлашган давлатнинг ташкил топиши"

1353414228_39986.doc амир темур давлатида и+тисодиётни бош+аришдаги ызига хослик www.arxiv.uz режа: 1. aмир темурни тарих сахнасига чиқиши. 2. амир темурни марказлашган давлат тузиш режасини амалга ошириши. 3. амир темурнинг салтанатни бошқаришдаги сиёсати. амир темурда давлатга, харбий ишларга бўлган қизиқиш жуда эрта уйғонди. у жисмонан жуда бақувват бўлган. шарқона кураш ва муштлашиш усулларини пухта эгаллаган. чавандозлик унинг энг яхши кўрган машқи бўлган. темурнинг шахсий қиёфаси, куч-қудрати тўғрисида ибн арабшохниниг қуйидаги иборалари ғоятда асослидир. «амир темур жисму-жасади келишган, қадди-қомати тик, узун бўйли, гўё қадимги пахлавонлар авлодлари мисоли бўлиб, боши катта, ғоятда кучли ва салобатли, оқиш юзини оч қизил ранг жонлантирган билан хеч бир доғсиз, буғдойранг эмас. қўл...

Формат DOC, 233,5 КБ. Чтобы скачать "амир темур даврида марказлашган давлатнинг ташкил топиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: амир темур даврида марказлашган… DOC Бесплатная загрузка Telegram