qadimgi dunyo iqtisodiy ta'limotlar

PPTX 48 pages 2.2 MB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.2 MB

File type PPTX

Pages 48

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

презентация powerpoint 2-mavzu. qadimgi dunyo iqtisodiy ta‘limotlar reja: 1.ilk iqtisodiy fikrlar. qadimgi bobil davlatining g‘oyalari 2.qadimgi sharqdagi iqtisodiy fikrlar 3. qadimgi xitoy iqtisodiy g'oyalari 4.zardo‘shtiylik (avesto)dagi iqtisodiy g'oyalar 5. qadimgi gretsiyadagi iqtisodiy fikrlar 6. qadimgi rimdagi iqtisodiy qarashlar ilk iqtisodiy fikrlar, qadimgi bobil davlatining g‘oyalari yozuv bundan olti ming yil avval, miloddan to‘rt ming yil oldin o‘sha davrning madaniyat o‘chog‘i hisoblangan mesopotamiyada ijod qilindi. qadimgi grek tarixchilari hozirgi iroqdagi dajla va frot daryolarning oraligidagi joylarni, «mesopotamiya» deb atagan. bu grekcha so‘z bo‘lib, “ikki daryo oraligi” ma‘nosini bildiradi. shumerlar ikki daryo vodiysining janubiy qismidagi asosiy mahalliy xalq shumerlar bo‘lib, eng dastlabki yozuvni o‘shalar yaratgan. dastlabki yozuv ijod qilingandan keyin, misr va qadimgi sharqdagi xalqlar tarix tilga kira boshladi. demak, qadimgi dunyo - quldorlik davridan boshlab dastlabki iqtisodiy fikrlar shakllana boshladi. ko‘xna bobil iqtisodiy fikrlari qadimgi sharqda ancha rivojlangan davlatlardan biri bobil bo‘lgan. unda xususiy mulkchilik va tovar-pul munosabatlari nisbatan tez rivojlana …

2 / 48

teri, tuz, mis va boshqalarning kumushdagi narxi o‘rnatilgan ikkinchi paragrafda har xil turdagi yog'ning arpadagi narxi ko‘rsatilgan. demak, asosiy umumekvivalent sifatida arpa bo‘lgan eski bobilda eski bobildagi uncha ko‘p bo‘lmagan foiz me’yori davlatning nafaqat mamlakat xo‘jaligi hayotiga aralashuvidan dalolat beradi, balki tovar-pul munosabatlarining ancha rivojlanganligini ham aks ettiradi. qadimgi bobilda xammurapi qadimgi bobilda xammurapi (mo. 1792-1750 y.) podsholik qilgan davrda tayyorlangan qonunlar to‘plami ancha obro‘ qozongan. qonun matni qonun matni kirish qismdan, hozirgi tasniflash boyicha 282 moddani oz ichiga olgan asosiy qismdan va xulosadan iborat. shu narsa diqqatga sazovorki, bir guruh moddalarda bobil fuqarolarining mulkini himoya qilish, ijara, sudxorlik va ishga yollash masalalari korib chiqilgan. xammurapi qonunlari xammurapi qonunlarida sudxorlar oz holicha, qarzdorlarning ruxsatisiz qarz evaziga ularning hosilini tortib olishi man etilgan. ular qat‘iy ravishda puldagi (20%) va natural shakldagi (33% ) foiz me‘yorini aniq belgilab bergan. xammurapi qonunlarida yollanma munosabatlarni tartibga solishga katta e‘tibor berilgan. uning juda ko‘p turdagi …

3 / 48

nlikka erishishi zikr etilgan. qonunda sudxo‘rlarga qonunda sudxo‘rlar zo‘ravonligiga qarshi qaratilgan moddalar ham mavjud. hosil kam bo‘lgan paytlarda qarzlarni to‘lash muddatini bir yilga cho‘zishga ruxsat berilgan (qo‘shimcha foiz to'lovisiz). xammurapi qonunlarida sudxo‘rlar o‘z holicha, qarzdorlarning ruxsatisiz qarz evaziga ularning hosilini tortib olishi man etilgan. sudxo‘rlikning keng rivojlanishiga to‘sqinlik sudxo‘rlikning keng rivojlanishiga to‘sqinlik qiluvchi asosiy omillardan biri qarzdorlik uchun qullik muhlatining uch yil bilan cheklanishidir (to‘rtinchi yili unga erkinlik berilishi lozim bo‘lgan). biroq sudxo‘rlikka qarshi qonunchilikda izchillik bo‘lmagan. xususan, qarzdorni ozod etishda uni ishlab chiqarish yoki yashash vositalari bilan ta’minlash nazarda tutilmagan. shunday qilib, eski bobil podsholigi qonunlarida davlat tartiblashining va aholi iqtisodiy faoliyatini nazorat qilishning turli shakllari ko‘zda tutilgan. ular real iqtisodiy jarayonlarga, tovar-pul munosabatlarining rivojlanishiga, fuqarolar mulkini himoya qilishga o‘zining ijobiy ta‘sirini korsatdi. qadimgi sharqdagi iqtisodiy fikrlar qadimgi misr afrikaning shimoliy-sharqida, nil daryosining quyi oqimida joylashgan qadimiy davlat. miloddan avvalgi 10-6 ming yillikda nil atrofidagi savannalarda tarqoq yashagan qabilalar …

4 / 48

ning fikrlari uning shogirdlari yozib qoldirgan («suhbat va mulohaza») to‘plamida aks ettirilgan. uning fikricha, mehnat ham kishilarning, ham davlatning boyligini ko‘paytiradi. konfutsiy talimotiga ko‘ra, bilimdon hukmdor - u «xalqning otasi», «to'g'ri amal qilishning» va boylikni ancha tekis taqsimlashning kafolati. zardo‘shtiylik (avesto)dagi iqtisodiy g'oyalar zardo‘shtiylik dinining muqaddas kitobi hisoblangan «avesto» . olingan ma‘lumotlarda «avesto» kitobining muallifi zardo‘sht (m. av. 589–512-y.) bolganligi qayd etiladi. u markaziy osiyo hududida faoliyat ko‘rsatgan ilohiyotchi, faylasuf, shoir va tabiatshunos olim bo‘lgan «avesto»da «avesto»da yer, suv, havoni bulgash, ifloslantirish og‘ir gunoh hisoblanadi. bunday ibratli tasdiqlash bugungi avlodlarni ham tabiatga, atrof-muhitga aslo vahshiyona munosabatda bo‘lmaslikka chorlaydi. kitobda ijtimoiy-iqtisodiy muammolar aks ettirilgan holda shunday deyiladi: «yomon ovqatlangan xalq na yaxshi, kuchli ishlovchilarga va na soglom baquvvat bolalarga ega boladi… yomon ovqatlanishdan odob-axloq ham aynib ketadi. «avesto»da yer dumaloq «avesto»da yer dumaloq shaklda yaratilganligi, uning atrofi okeanlar bilan o‘ralganligi haqida yozilgan. unda 16 mamlakatning nomi ko'rsatilgan bo‘lib, ulardan to‘qqiztasi (masalan, …

5 / 48

h masalalari ko‘rib chiqilgan, so‘ngra tashqi siyosat usullari to‘g‘risida, maxfiy xizmat to‘g‘risida, armiyani tashkil qilish va shu kabilar to‘g‘risida so‘z yuritiladi. «artxashastra» «artxashastra»ning eng boshidayoq podsho to‘rtta «ilmni» bilishi zarurligi to‘g‘risida fikr yuritiladi. ulardan biri iqtisodiyot hisoblanadi. «iqtisodiyot» dehqonchilik, chorvachilik va savdo sifatida ko‘riladi. mamlakatda qishloq xo‘jaligi, eng awalo, dehqonchilik asosiy soha hisoblangan. «artxashastra»da «artxashastra»da irrigatsiya ishlarini yaxshilash ham nazarda tutilgan. «sug‘orish tizimlarini qurish, - deyiladi unda - hosilning manbayi hisoblanadi...» sug‘orish tizimiga yetkazilgan har qanday zarar uchun og‘ir jazo, hatto o‘limga mahkum etish tavsiya etiladi. «artxashastra»da davlatning moliya muammolarini hal etishga katta ahamiyat beriladi. davlatning daromadlari davlat xo‘jaliklari foydasidan, turli soliq va boj to‘lovlaridan tashkil topgan. xarajatlar qismiga kelsak, davlat sanoatni, savdoni rivojlantirishga, jamoa ishlariga mablag‘ ajratib kelgan. qadimgi gretsiyadagi iqtisodiy fikrlar qadimgi yunonistonda ham iqtisodiy fikrlar yanada rivojlantirildi. ksenofont, platon, aristotel asarlarida iqtisodiy muammolar maxsus tadqiqot obyektiga aylandi. ksenofont (m.av. 430–355) asarlarida yaqqol ko‘rish mumkin. uning ko‘p sonli …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi dunyo iqtisodiy ta'limotlar"

презентация powerpoint 2-mavzu. qadimgi dunyo iqtisodiy ta‘limotlar reja: 1.ilk iqtisodiy fikrlar. qadimgi bobil davlatining g‘oyalari 2.qadimgi sharqdagi iqtisodiy fikrlar 3. qadimgi xitoy iqtisodiy g'oyalari 4.zardo‘shtiylik (avesto)dagi iqtisodiy g'oyalar 5. qadimgi gretsiyadagi iqtisodiy fikrlar 6. qadimgi rimdagi iqtisodiy qarashlar ilk iqtisodiy fikrlar, qadimgi bobil davlatining g‘oyalari yozuv bundan olti ming yil avval, miloddan to‘rt ming yil oldin o‘sha davrning madaniyat o‘chog‘i hisoblangan mesopotamiyada ijod qilindi. qadimgi grek tarixchilari hozirgi iroqdagi dajla va frot daryolarning oraligidagi joylarni, «mesopotamiya» deb atagan. bu grekcha so‘z bo‘lib, “ikki daryo oraligi” ma‘nosini bildiradi. shumerlar ikki daryo vodiysining janubiy qismidagi asosiy mahalliy xalq shume...

This file contains 48 pages in PPTX format (2.2 MB). To download "qadimgi dunyo iqtisodiy ta'limotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi dunyo iqtisodiy ta'limo… PPTX 48 pages Free download Telegram