qadimgi dunyo va fеodal jamiyati davridagi iqtisodiy ta'limotlar

DOC 5 стр. 84,5 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 84,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 5

Обновлено Июн 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

1664054448.doc qadimgi dunyo va fðµodal jamiyati davridagi iqtisodiy ta`limotlar rðµja: 1. hozirgi zamon iqtisodiy ta`limoti "ning prðµdmðµti, uslubi (mðµtodi) va ilmiy davrlash. 2. qadimiy sharq mamlakatlarida iqtisodiy g`oyalarning shakllanishi. 3. antik dunyo davlatlaridagi dastlabki iqtisodiy qarashlar. 4. arab va g`arbiy ðvropa davlatlarida fðµodalizm davridagi iqtisodiy g`oyalar. 5. 1x-xv asrlarda o`rta osiyodagi iqtisodiy fikrlar. hozirgi zamon iqtisodiy ta`limotining prðµdmðµti, uslubi (mðµtodi) va ilmiy davrlash. hozirgi zamon iqtisodiy ta`limoti fanning prðµdmðµti bo`lib, ma`lum davrlardagi u yoki bu sinflar ijtimoy qatlamlar insonlar manfaatlarini ifoda etuvchi iqtisodiy g`oyalarning vujudga kðµlishi, rivojlanishi va almashuvining tarixiy jarayoni hisoblanadi.hozirgi zamon iqtisodiy ta`limotimustaqil fan sifatida eng qadimgi davrdan boshlab, to hozirgi zamongacha vujudga kðµlgan asosiy iqtisodiy fikr, g`oya, qarash. nazariya va ta`limotlarni o`z ichiga oladi.bu fan boshqa iqtisodiy va tarixiy, ayniqsa iqtisodiy nazariyasi fani bilan bðµvosita bog`liq. iqtisodiy tarix ancha kðµng davrni qamrab olgan va mustaqil xaraktðµrga ega. bu fanni o`rganish orqali ekonomiks, xalq xujaligi tarixi, iqtisodiy tarix …

2 / 5

l usul ijtimoiy iqtisodiy formatsiyalarning o`zgarishiga qarab ish yuritishdir. chunki qaysi formatsiya ustun, ilg`or boshqarishning amalga oshirish bo`lsa o`sha(masalan, quldorlik yoki kapitalizm) davrga xos jamiyatning sinfiy tuzilishi iqtisodiy manfaatlari va boshqalar yotadi. quldorlik va fðµodalizm davrida g`oyalarning tarqalishi (migratsiyasi) juda qiyin bo`lgan. shuning uchun bu davrlardagi iqtisodiy fikrlarni mamlakatlar miqyosida alohidi-alohida o`rganishmoqda. qadimgi sharq mamlakatlarda iqtisodiy g`oyalarning shakllanishi. iqtisodiy fan manbalarni avvalo jahon sivilizatsiyasining bðµshigi bo`lgan qadimgi sharqdan izlamoq mantiqan to`g`ridir.iqtisodiy g`oyalarning shakllanishi insoniyatning paydo bo`lishi bilan bog`langan ammo hozirgi paytda qo`l yozmalarda aks ettirilgan g`oyalargina tahlil qilingan. shu sababli iqtisodiy ta`limotlar tarixi quldorlik jamiyati paydo bo`lishi bilan bog`lanadi. dastlabki quldorlik jamiyati sharqda sinfiy ajralish boshlagan joylarda, mðµsopatomiya(tigr va ðvfrat daryolari oralig`ida) va misrda eramizdan avvalgi 1v ming yillikda yuzaga kðµldi. bunga asosiy sabab shuki, bu ðµrda tðµxnologik inqilob ro`y bðµrdi. mðµtall qurollar ishlatila boshlandi, qishloq xo`jaligida intðµnsif ko`p hollarda sug`orma dðµhqonchilikka o`tildi. shu asosda nisbatan turg`un qo`shimcha mahsulot olish …

3 / 5

di. lðµkin ko`pgina olimlarning fikricha, sharqda quldorlik klassik shaklda rivoj topmagan, patriarxal, ya`ni uy xo`jaligida ustun bo`lgan. sharq, jumladan o`rta osiyo mamlakatlaridagi xo`jalik faoliyatida nisbatan erkin odamlar ishtirok etgan. masalan, dðµhqonchilik, qurilish sohasida qullar mðµhnatidan foydalanilmagan. antik dunyo (g`arbiy ðvropadagi) ayrim rðµgionallarda halqaro savdoni olib borish bilan bog`liq ravishda tovar-pul munosabatlari ham anchagina rivojlangan (masalan, grðµtsiyaning ayrim shaharlari). shu asosda qulchilikka asoslangan xususiy mulkchilik rivoj topdi. o`z mahsulotini mo`ljallab ishlab chiqargan qulchilik xo`jaliklari ekspluatatsiyani kuchaytirishi talab etilgan. oqibatda klassik yoki antik qulchilik yuzaga kðµlgan (grðµtsiya va italiya).qadimgi misrdan farqli ravishda mðµsopatamiyada xususiy mulkchilik va tovar-pul munosabatlarining nisbatan tðµz rivojlanishi xaraktðµrlidir. bu-bobil (vavilon)da podsholik qilgan xammurapi qonun to`plamlari (jami 282ta) diqqatga sazovar. bunda ishlab chiqarishni, birinchi navbatta qishloq xo`jaligini rivojlantirishni qo`llab quvvatlash bo`lgan, ya`ni mðµhnatsiz daromat topishga qarshi kurashilgan. qarzni qarz hisobiga uch yildan ortiq ushlab turish mumkin bo`lmagan umuman, xususiy mulkchilik shu jumladan ðµrga xam tan olingan. birovning xususiy mulkiga …

4 / 5

ning boshqarish bo`yicha takliflar va bir qancha iqtisodiy g`oyalar ilgari surilgan. qadimgi indistonda yaratilgan "vðµda"larda bir qancha muhim iqtisodiy g`oyalar kðµltirilgan. qadimgi xitoydagi iqtisodiy g`oyalari konfutsiy yoki kun-tszi (e.a. 551-478 y y.) va boshqa iqtisodchilarning asarlarida jamlangan bo`lib, tabiiy huquq nazariyasi ilgari suriladi.ularda mðµhnat tahsimoti, davlatning roli, halq boyligi va hunarmandlar mulki o`rtasidagi bog`lanish, iqtisod va qonun masalalariga bag`ishlanadi.rðµspublikamiz olimlarining tadqiqotlariga ko`ra, zardushtiylik (zaroastrizm) dinning (islomgacha) muqaddas kitobi bo`lgan "avðµsto" (asli "ovðµsta")da ham muhim iqtisodiy fikrlar bayon etilgan. jumladan, sun`iy sug`orish asosida dðµhqonlik yuritish, ona tabiatni ezozlash, hayvonlarni asrash, noo`rin so`ymaslik, unga zulm qilmaslik, tuproq sharoitini yaxshilash masalalari yoritilgan. bu kitob eramizdan avvalgi 11 ming yillik oxiri - 1 ming yillik boshlaridagi voqðµalarni aks ettiradi va juda qadimiy yodgorlikdir. bu dinning ta`sir doirasi juda kðµng bo`lib, hozirgi eron, markaziy osiyo kavkaz orti yurtlari (ayniqsa ozarboyjon) va boshqa joylarda tarqalgan.avðµsto ma`lumotlariga qarab shu davrdagi jamiyatning ijtimoiy ahvolini bilib olish mumkin. bu …

5 / 5

, hunarmand va savdogarlardan bo`lib, ular mulk egasi bo`lishi kðµrak. bu olimning mðµhnat taqsimoti tovar, pul va savdogarlarning ajralib chiqishi, o`rtasidagi aloqadorlik to`g`risidagi fikrni o`sha davr uchun buyuk kashfiyot - dðµb baholash mumkin. ammo aflotun qulchilikka asoslangan natural xo`jalikni himoya qildi, pul funktsiyasini maomala doirasidagina dðµb bilishga xarakat qildi. pulni jamiyatdagi dushmanchilikning bosh sababchisi dðµb bildi.agar osiyoda quldorlik ko`proq patriarxal shaklda bo`lsa, antik dunyoda u klassik ravishda ro`y bðµrgan, natural hunarmandchilik-dðµhqonchilik xo`jaligi qo`llangan, ammo bu davr oxirida sudxo`rlik xam qo`llab-quvvatlangan. pulning asosan almashuv(ksðµnofond jamg`armasi) funktsiyasi tan olingan. u sudxo`rlik opðµratsiyalarini inkor etdi va baholarni mðµ`yorida saqlash yo`li bilan savdogarlarning foydasini chðµgaralashni talab qildi. aflotun qullarni fuqarolar dðµb tan olmadi va ular biror toifaga kiritmadi.shunday qilib, aflotun o`zinig idðµal, ya`ni bakamu-ko`st davlatini barpo etar ekan, qulchilikni abadiy saqlash tarafdori edi. platonga nisbatan aristotðµl pulning mohiyatini kðµngroq va chuqurroq anglab ðµtdi. ammo u tovar ishlab chiqarishning rivojlanmaganligi va qiymatni to`la tushunmaganligi tufayli …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qadimgi dunyo va fеodal jamiyati davridagi iqtisodiy ta'limotlar"

1664054448.doc qadimgi dunyo va fðµodal jamiyati davridagi iqtisodiy ta`limotlar rðµja: 1. hozirgi zamon iqtisodiy ta`limoti "ning prðµdmðµti, uslubi (mðµtodi) va ilmiy davrlash. 2. qadimiy sharq mamlakatlarida iqtisodiy g`oyalarning shakllanishi. 3. antik dunyo davlatlaridagi dastlabki iqtisodiy qarashlar. 4. arab va g`arbiy ðvropa davlatlarida fðµodalizm davridagi iqtisodiy g`oyalar. 5. 1x-xv asrlarda o`rta osiyodagi iqtisodiy fikrlar. hozirgi zamon iqtisodiy ta`limotining prðµdmðµti, uslubi (mðµtodi) va ilmiy davrlash. hozirgi zamon iqtisodiy ta`limoti fanning prðµdmðµti bo`lib, ma`lum davrlardagi u yoki bu sinflar ijtimoy qatlamlar insonlar manfaatlarini ifoda etuvchi iqtisodiy g`oyalarning vujudga kðµlishi, rivojlanishi va almashuvining tarixiy jarayoni hisoblanadi.hozirgi zamon iqti...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOC (84,5 КБ). Чтобы скачать "qadimgi dunyo va fеodal jamiyati davridagi iqtisodiy ta'limotlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qadimgi dunyo va fеodal jamiyat… DOC 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram