qadimgi iqtisodiy ta'limotlar

PPTX 33 pages 259.5 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 259.5 KB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

2-mavzu. antik dunyo iqtisodiy qarashlari 3-mavzu. klassik davrgacha bo‘lgan qadimgi iqtisodiy ta’limotlar reja: qadimgi sharqdagi iqtisodiy fikrlar. qadimgi xitoy iqtisodiy g’oyalari. qadimgi gretsiyadagi iqtisodiy fikrlar. 4. qadimgi rimdagi iqtisodiy qarashlar. iqtisodiy fikrlarning paydo bo’lishi va shakllanishi yozuv bilan bevosita bog’liq. yozuv qachon paydo bo’lgan? yozuv bundan olti ming yil avval, miloddan to’rt ming yil oldin o’sha davrning madaniyat o’chog’i hisoblangan mesopotamiyada ijod qilindi. qadimgi grek tarixchilari hozirgi iroqdagi dajla va frot daryolarning oralig’idagi joylarni «mesopotamiya» deb atagan. bu grekcha so’z bo’lib, «ikki daryo oralig’i» ma’nosini bildiradi. dastlabki yozuv ijod qilingandan keyin, misr va qadimgi sharqdagi xalqlar tarix tiliga kira boshladi. demak, o’sha davrdan, ya’ni qadimgi dunyo – quldorlik davridan boshlab dastlabki iqtisodiy fikrlar shakllana boshladi. xammurapi podshohi qonunlari qadimgi bobildagi iqtisodiy masalalar podshoh xammurapi qonunlarida aks ettirilgan hukmron sinflar mulkini qattiq himoya qilish zarurligi to‘g‘risida qayd etilgan. bahoni tashkil etish va tovar-pul munosabatlarining u yoki bu tomonlari tahlil qilingan. sudxo‘rlik …

2 / 33

og‘ir gunoh hisoblanadi. “avesto”dagi iqtisodiy fikrlar «avesto»da tasvirlangan ilk davlatchilik asoslarining vujudga kelish davrlari ko‘rinishlari birinchi davr ikkinchi davr uchinchi davr eng qadimgi davr bo‘lib, bunda adolat va insoniy baxt-saodat hukmron bo‘lgan. yaxshilik ruhlari bilan yomonlik ruhlari o‘rtasidagi adolat uchun kurash davom etgan. aql-idrok va adolat tantana qilib, dehqon-lar badavlat, davlatning siyosiy va qonun-chilik tizimini mustahkam bulishi uchun yaxshilik ta’limini va sadoqatini amalga oshiruvchi hokimlar hukm yuritgan. “avesto”dagi miloddan avvalgi vii-vi asrlarda davlat va uning hududiy boshqaruv tizimi uy egasi qishloq oqsoqollar kengashi nmanapati uy–qo‘rg‘on jamoasi qishloq jamoasi oqsoqoli bir necha qishloq jamoalari hanjmana vispati boshqaruv tartibi «avesto» tushunchalari viloyatlar hokimi viloyatlar hukmdori viloyat (bir necha tuman) viloyatlar mamlakat (qabilalar ittifoqi) mamlakat hukmdori va oqsoqollar kengashi dax’yupati daxiyusastar kavi, dax’yupati “avesto”dagi miloddan avvalgi vii-vi asrlarda xususiy mulk turlari xususiy mulk uy-joy ekin yerlari oziq-ovqat mahsulotlari, hunarmandchilik buyumlari va anjomlari chorva ishlab chiqarish vositalari va qurollari, barcha ro‘zg‘or va shaxsiy buyumlar …

3 / 33

lik hisoblanib, u chandragupta i podshohligi davrida podsho maslahatchisi kautile bishnugupta tomonidan yozilgan. “artxashastra” dagi asosiy g‘oyalar (m.a. iv asr) dehqon, hunarmand mehnati va savdo faoliyati davlat uchun boylik yaratadi; davlat bozor bahosini tartibga solib turishi lozim; sug‘orish tizimlarini qurish hosilning manbai hisoblanadi; davlat yangi mintaqalarni tashkil etish va odamlarni u yerlarga o‘rnashtirish ishlarini amalga oshirishi lozimligi ko‘rsatiladi; podshoh to‘rtta ilmni bilishi zarurligi, ularning biri iqtisodiyot ekani ta’kidlanadi; iqtisodiyot dehqonchilik, chorvachilik va savdo faoliyatlari tarzida ko‘rib chiqiladi; mamlakatda o‘z davridan kelib chiqib, qishloq xo‘jaligi, ayniqsa, dehqonchilik asosiy soha hisoblangan. qadimgi xitoydagi iqtisodiy qarashlar 1.5. qadimgi xitoydagi iqtisodiy qarashlar konfutsiy(miloddan avvalgi 551 y.) asosiy vakil va oqimlar men-szi (miloddan avvalgi 372-229 yy.) syun-szi (miloddan avvalgi 313-238 y.) legistlar (qonuniy) oqimi (miloddan avvalgi 351 yy.) guan-szi (miloddan avvalgi iv asr) “daosizm” (aynan yo’l) (miloddan avvalgi iv asr) patriarxal munosabatlarni reglamentlashtirish davlat tuzumini mustahkamlashga xizmat qiladi. davlat-bu katta oila, podsho esa “xalqlarning otasi” …

4 / 33

nisbatan tekis taqsimlanishi, soliqlarning me’yorida bo‘lishi, dehqonchilik ishlarida hamma o‘z vazifasini bajarishi zarur deyiladi. asosiy g‘oyalari syun-szi (miloddan avvalgi ) asosiy g‘oyalari davlatning boyishi tarafdori bo‘lgan; qonunga amal qilgan holda boylikka intilgan kishilarni qo‘llab-quvvatlagan; mehnat taqsimoti zarurligi g‘oyasi ilgari surilgan; davlatning iqtisodiy siyosati 3 ta asosiy tamoyilga asoslanishi kerakligi ta’kidlanadi: - xarajatlarni iqtisod qilish; - xalq farovonligini ta’minlash; - ortiqcha mahsulot zaxiralariga ega bo‘lish zarurligi. legistlar (qonuniy) oqimi (miloddan avvalgi 351 yy.) asosiy g‘oyalari davlatlarning birlashgan yagona davlat bo‘lishini qo‘llab-quvvatlagan; qishloq xo‘jaligi va dehqonchilik munosabatlarini rivojlantirishga alohida e’tibor qaratgan; don masalasi davlatning eng bosh masalasi deb hisoblangan; davlat ravnaqi uchun ikki masala hal etish zarurligi ko‘rsatilgan: -don masalasi; -urush (yon-atrofdagi yerlarni bosib olish); qonun yo‘li bilan yig‘ilgan don miqdoriga bog‘liq yagona soliq tizimini kiritish taklif etiladi; qonun yo‘li bilan turli “ishyoqmaslar”ni “yerga qaytarish”, ya’ni dehqonchilik bilan shug‘ullanishga, mehnat qilishga majbur etish siyosatini qo‘llash zarurligi ta’kidlanadi. guan-szi (miloddan avvalgi iv asrlar) …

5 / 33

gi g‘oyalar ilgari surilgan. asosiy g‘oyalari mamlakat tomonidan taqiqlovchi qonunlarga amal qilmaslikni taklif etgan, aynan qonunlarni haddan tashqari ko‘pligi xalqni kambag‘allashuviga olib kelishini ta‘kidlagan; insoniyat avvalgi majburiyatlaridan voz kechishi, oddiy tabiiy hayotga qaytishi, ya’ni inson ibtidoiy davrga qaytishi, yangi mehnat qurollaridan foydalanmasligi zarurligi ta’kidlangan. “daosizm” (aynan yo’l) (miloddan avvalgi iv asr) lyao-szi asoschisi qadimgi yunonistondagi iqtisodiy ta’limotlar qadimgi gretsiya (yunoniston)da ijtimoiy-iqtisodiy hayotning hamma jabhalarida quldorlik bevosita ishlab chiqaruvchilarni ekspluatatsiya qilishning asosiy shakliga aylangan edi. yunonistondagi dastlabki iqtisodiy g‘oyalar gomer va gesiad asarlarida ilgari surilgan. dastlabki iqtisodiy g‘oyalar (miloddan avvalgi 8-7 asrlar) namoyondalari gomer gesiad iliada odisseya mehnat qonunlari iqtisodiyotning natural xo‘jalik konsepsiyasi ilgari surilgan. dehqonchilik munosabatlari ulug‘langan; qullar mehnatidan foydalanish ko’rsatilgan. qadimgi yunonistondagi iqtisodiy g‘oyalarning ijtimoiy-iqtisodiy va huquqiy jihatdan shakllanishiga o‘sha davr namoyondalaridan ksenofont, platon, aristotellarning iqtisodiy qarashlari katta ta’sir ko‘rsatdi. xususan, «ekonomiya» so‘zi («oykonomiya»: «oykos»-uy, xo‘jalik va «nomos» - qonun, qoida) tom ma’noda uy xo‘jaligi to‘g‘risida qoida mazmuniga ega …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi iqtisodiy ta'limotlar"

2-mavzu. antik dunyo iqtisodiy qarashlari 3-mavzu. klassik davrgacha bo‘lgan qadimgi iqtisodiy ta’limotlar reja: qadimgi sharqdagi iqtisodiy fikrlar. qadimgi xitoy iqtisodiy g’oyalari. qadimgi gretsiyadagi iqtisodiy fikrlar. 4. qadimgi rimdagi iqtisodiy qarashlar. iqtisodiy fikrlarning paydo bo’lishi va shakllanishi yozuv bilan bevosita bog’liq. yozuv qachon paydo bo’lgan? yozuv bundan olti ming yil avval, miloddan to’rt ming yil oldin o’sha davrning madaniyat o’chog’i hisoblangan mesopotamiyada ijod qilindi. qadimgi grek tarixchilari hozirgi iroqdagi dajla va frot daryolarning oralig’idagi joylarni «mesopotamiya» deb atagan. bu grekcha so’z bo’lib, «ikki daryo oralig’i» ma’nosini bildiradi. dastlabki yozuv ijod qilingandan keyin, misr va qadimgi sharqdagi xalqlar tarix tiliga kira boshlad...

This file contains 33 pages in PPTX format (259.5 KB). To download "qadimgi iqtisodiy ta'limotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi iqtisodiy ta'limotlar PPTX 33 pages Free download Telegram