qadimgi iqtisodiy ta'limotlari

PPTX 31 pages 3.5 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.5 MB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

prezentatsiya powerpoint qadimgi dunyo iqtisodiy ta‘limotlari reja: 1.ilk iqtisodiy fikrlar. qadimgi bobil davlatining g‘oyalari. 2.qadimgi sharqdagi iqtisodiy fikrlar. 3. qadimgi xitoy iqtisodiy g'oyalari. 4.zardushtiylik (avesto)dagi iqtisodiy g'oyalar. 5. qadimgi gretsiyadagi iqtisodiy fikrlar. 6. qadimgi rimdagi iqtisodiy qarashlar. ilk iqtisodiy fikrlar, qadimgi bobil davlatining g‘oyalari yozuv bundan olti ming yil avval, miloddan to‘rt ming yil oldin o‘sha davrning madaniyat o‘chog‘i hisoblangan mesopotamiyada ijod qilindi. qadimgi grek tarixchilari hozirgi iroqdagi dajla va frot daryolarning oraligidagi joylarni, «mesopotamiya» deb atagan. bu grekcha so‘z bo‘lib, “ikki daryo oraligi” ma‘nosini bildiradi. shumerlar ikki daryo vodiysining janubiy qismidagi asosiy mahalliy xalq shumerlar bo‘lib, eng dastlabki yozuvni o‘shalar yaratgan. dastlabki yozuv paydo bo’la boshlagandan keyin, misr va qadimgi sharqdagi xalqlar tarix tiliga kira boshladi. demak, qadimgi dunyo - quldorlik davridan boshlab dastlabki iqtisodiy fikrlar shakllana boshladi. shumerlar jamiyatida mehnat aniq bo‘linib, har kim ma’lum bir kasb bilan shug‘ullangan: dehqonlar hunarmandlar savdogarlar ruhoniylar bu ixtisoslashuv iqtisodiy samaradorlikni oshirgan …

2 / 31

at tomonidan huquqiy tartibotlar, -mulkni himoya qilinishi; -narxlarning shakllanishi; -sudxo‘rlik qoralanishi; davlat vazifalarini qonunchilik yo‘li bilan hal qilinishi bu borada iqtisodiy fikrlar nuqtai nazardan eshnun podshohi qonunlari (m.a. xx asr.) va xammurapi qonunlari (m.a. xviii asr.) ancha diqqatga sazovor. eshnun qonunlari — qadimgi bobil davlati tarixida eng qadimgi huquqiy hujjatlardan biri bo‘lib, miloddan avvalgi xix asr boshlarida (taxminan mil. avv. 1930–1900 yillar) tuzilgan. bu qonunlar qadimgi mesopotamiya jamiyatidagi ijtimoiy, iqtisodiy va huquqiy munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan bo‘lib, keyinchalik mashhur hammurapi qonunlariga asos bo‘lgan. tahminan 60 ga yaqin qonunni o’z ichiga olgan, asosan quyidagi sohalarni tartibga solgan: yer va mulk huquqi savdo-sotiq, narx-navo jinoyatlar (o‘g‘irlik, talonchilik, qotillik) aybdorlarga nisbatan jazolar eshnun qonunlari eshnun qonunlari matni asosiy mahsulotlarga qat’iy baho o‘rnatishdan boshlangan birinchi bo’limda arpa, yog‘, teri, tuz, mis va boshqalarning kumushdagi narxi o‘rnatilgan ikkinchi bo’limda har xil turdagi yog'ning arpadagi narxi ko‘rsatilgan. demak, asosiy umumekvivalent sifatida arpa bo‘lgan qonun matni kirish …

3 / 31

shga qaratilgan. qadimgi sharqdagi iqtisodiy fikrlar qadimgi misr, afrikaning shimoliy-sharqida, nil daryosining quyi oqimida joylashgan qadimiy davlat. miloddan avvalgi 10-6 ming yillikda nil atrofidagi savannalarda tarqoq yashagan qabilalar terimchilik, ovchilik, keynroq esa baliq ovlash bilan shug‘ullanishgan. ular orasida qadimiy xalqlariga mansub qabilalar bo‘lib ularning miloddan avvalgi iv ming yillikda misr xalqi vujudga kelgan aholi sonining ortishi aholi sonining ortishi chorvachilik va dehqonchilikka o‘tishni tezlashtirgan, bu esa hududiy jamoalarning paydo bo’lishiga olib kelgan. dexqonchilik qilish uchun kanallar, to‘g‘onlar qurish zaruriyati tugilgan, buning uchun esa o‘zaro urushlarda asir tushgan qullar mehnatidan foydalanilgan. yerlarning katta qismi fir’avn, ibodatxonalar va amaldorlarga tegishli bo’lgan. dehqonlar yerda ishlagan, hosilning katta qismini davlatga yoki ibodatxonalarga topshirilgan. katta qurilish ishlari (piramidalar, ibodatxonalar, kanallar qazish) umumxalq majburiy mehnat orqali amalga oshirilgan. jamiyat qat’iy tabaqalarga bo’lingan: -fir’avn va ruhoniylar -amaldorlar -hunarmandlar va dehqonlar -qullar qadimgi xitoy iqtisodiy g‘oyalari qadimgi xitoy mutafakkirlari ichida konfutsiy (m.av. 551 - 479 y.) alohida o‘rin …

4 / 31

noh hisoblanadi. bunday ibratli tasdiqlash bugungi avlodlarni ham tabiatga, atrof-muhitga aslo vahshiyona munosabatda bo‘lmaslikka chorlaydi. kitobda ijtimoiy-iqtisodiy muammolar aks ettirilgan holda shunday deyiladi: «yomon ovqatlangan xalq na yaxshi, na kuchli va na sog’lom baquvvat bolalarga ega boladi. yomon ovqatlanishdan odob-axloq ham aynib ketadi. «artxashastra» ta’limoti qadimgi hindiston xo‘jaligi, ijtimoiy tuzumi va iqtisodiy fikrlarini o‘rganishning asosiy manbayi «artxashastra» asari hisoblanadi (m.av. iv asr oxiri). uni podsho chandraguptaning maslahatchisi kautilya yozgan, deb taxmin qilinadi. bu mashhur asar 15 kitobdan iborat bo‘lib, «artxa» so‘zi — foyda, moddiy manfaat, «shastra» - ilm, ilmiy asar ma’nosini bildiradi. «artxashastra» «artxashastra»dagi manbalarga ko’ra podsho to‘rtta «ilmni» bilishi zarurligi to‘g‘risida fikr yuritiladi. ulardan biri iqtisodiyot hisoblanadi. «iqtisodiyot» dehqonchilik, chorvachilik va savdo sifatida ko‘riladi. mamlakatda qishloq xo‘jaligi, eng avvalo, dehqonchilik asosiy soha hisoblangan. qadimgi gretsiyadagi iqtisodiy fikrlar qadimgi yunonistonda ham iqtisodiy fikrlar yanada rivojlantirildi. ksenofont, platon, aristotel asarlarida iqtisodiy muammolar maxsus tadqiqot obyektiga aylandi. ksenofont (m.av. 430–355) asarlarida yaqqol …

5 / 31

tarmogi, deb hisoblagan. «qishloq xo‘jaligi rivojlansa, – deb yozadi u, – boshqa faoliyat turlari ham rivojlanadi. agar dehqonchilik pasaysa, u holda uning bilan birga suv va quruqlikdagi barcha boshqa sanoat faoliyati tarmoqlari halok bo‘ladi». qadimgi rimdagi iqtisodiy qarashlar rimning yirik siyosiy arbobi va yozuvchisi kata mark katon (m.av. 234–149) o‘zining «dehqonchilik togrisida»gi asarida qishloq xojaligini xalq xojaligidagi asosiy tarmoq, deb hisoblaydi. katon faqat ortiqcha mahsulotni sotish, xo‘jalikda ishlab chiqarish mumkin bo‘lmagan narsalarni esa sotib olish zarurligi to‘grisida fikr yuritdi. eng foydali mahsulot, deb zaytun yog’ini hisoblagan. qadimgi rimdagi iqtisodiy fikrlar katon (m.a. 234-149 yy.) yirik yer egasi bo‘lgan, «dehqonchilik» nomli asarida u qullikka asoslangan natural xo‘jalikni himoya qildi. u faqat ortiqcha mahsulotnigina sotish kerak, xo‘jalikda ishlab chiqarish mumkin bo‘lmagan narsalarnigina sotib olish zarur, degan g‘oyani qo‘llaydi. uning fikricha, qullar yoshligidan sotib olinish kerak, shunda qullarni tarbiyalash, ishga o‘rgatish oson bo‘ladi (yoshi kattalarda bu ish qiyin kechadi), qullar orasida adovat urug‘i …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi iqtisodiy ta'limotlari"

prezentatsiya powerpoint qadimgi dunyo iqtisodiy ta‘limotlari reja: 1.ilk iqtisodiy fikrlar. qadimgi bobil davlatining g‘oyalari. 2.qadimgi sharqdagi iqtisodiy fikrlar. 3. qadimgi xitoy iqtisodiy g'oyalari. 4.zardushtiylik (avesto)dagi iqtisodiy g'oyalar. 5. qadimgi gretsiyadagi iqtisodiy fikrlar. 6. qadimgi rimdagi iqtisodiy qarashlar. ilk iqtisodiy fikrlar, qadimgi bobil davlatining g‘oyalari yozuv bundan olti ming yil avval, miloddan to‘rt ming yil oldin o‘sha davrning madaniyat o‘chog‘i hisoblangan mesopotamiyada ijod qilindi. qadimgi grek tarixchilari hozirgi iroqdagi dajla va frot daryolarning oraligidagi joylarni, «mesopotamiya» deb atagan. bu grekcha so‘z bo‘lib, “ikki daryo oraligi” ma‘nosini bildiradi. shumerlar ikki daryo vodiysining janubiy qismidagi asosiy mahalliy xalq shumer...

This file contains 31 pages in PPTX format (3.5 MB). To download "qadimgi iqtisodiy ta'limotlari", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi iqtisodiy ta'limotlari PPTX 31 pages Free download Telegram