техника ва технологиянинг фалсафий масалалари

DOC 88.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1481435350_66456.doc техника ва технологиянинг фалсафий масалалари режа: 1. «техника» тушунчасининг моҳияти. 2. қадимги халқлар маданиятида техника пайдо бўлиши ва ривожи. 3. техника билимининг табиати. 4. теника фалсафасини ўрганишдаги муаммолар. техника инсон фаолиятининг соҳаси сифатида қадимги даврдан бошлаб файласуфларни қизиқтириб келган. қадимги юнон ва рим, уйғониш даври ва янги давр файласуфлари техникани назарий ҳамда амалий жиҳатдан таҳлил қилишга ҳаракат қилганлар, унинг фалсафий маъносини очиб бериши учун анчагина фаолият кўрсатганлар. бироқ, «техника фалсафаси» атамаси э.каннинг 1877 йилда германияда чиққан «техника фалсафаси асослари» китобида илк бор ишлатилган. техника юнонча «техне» деган сўздан олинган бўлиб, санъат, устакорлик, бажара олиш каби маъноларни англатади. техника фалсафасининг мустақил предметга айланишига сабаб шу бўлдики, ҳозирги даврга келиб техника умумий ҳарактерга эга бўлди. ҳаётнинг барча соҳаларига таъсири кучли бўлиб иқтисод, сиёсат, экология, фан, социал ҳаёт, турли таълим тизими каби соҳаларда ҳал қилувчи аҳамият касб этди. техник тараққиёт бутун жамият ҳаётида ҳал қилувчи ролни ўйнай бошлади. техникани таҳлил қилиш бугунги …

зирги у ёки бу давлатнинг техник салоҳияти ривожи шу давлатнинг кучини намойиш қилади. ҳеч қайси бир давлат дунёдаги технологик ривожланиши рад этилмаган. техника ва технология эътибор бермаслик оқибатида бир давлатнинг иккинчи бир давлат мустамлакасига айланиши мумкин. мисол учун хиндистон техникага эътибор бермаганлиги учун техник юксак ғарб давлатларига бўйин экган. фақат шу йўл билангина техника инсониятнинг янги тарихида юқори универсал фенамик бўлиб қолади. техника фалсафаси – фалсафашуносликнинг янги тармоқларидан ҳисобланиб, умумий фундаментал муаммолар билан шуғулланувчи соҳа ҳисообланади. очиғини айтиш керакки, техникага бўлган фалсафий қарашлар яқиндан пайдо бўлган. хатто арасту ҳам техникага фақат кашфиёт назари билан қараган. фақатгина, техника жамиятда умумий бир демиург бўлиб қолгандан кейингина техниканинг фалсафий қарашларига қизиқиш ортиб кетди. техниканинг фалсафий маммоларига бағишланган биринчи китоб, ишлар юз йил олдин пайдо бўлган. 1877 йилда э.каллонинг «техника фалсафасининг асосланиш» китоби дунёга келади. п.к.эйнштейнинг «техника фалсафаси» китоби 1910-1913 йилда чиққан. лекин бу ишлар фақатгина бошланиши эди. техниканинг фалсафий муаммоларига бўлган хақиқий қизиқиш …

радиган бўлсак табиатни ҳудо яратган. худо табиатни жуда қилиб яратган. яратадиган массасини кўрадиган бўлсак, табиатдаги барча ўзгаришлар ижобий принципга эгадир. ўзгаришларни худо табиат орқали амалга оширади. ўрта аср файласуфлари фикрича табиат нафақат худо тамонидан яратилган балки инсонлар ўз ҳаётида қўлланиши учун қўлланилган. илм тушунчаси бу нафақат мантиқ ва онтологияни қаноатлантирувчи тушунчадир. балки мақсад сари йўналтирилган фаолиятдир. яратлган ва яратувчи сифатида ўрта асрларда илм, табиатдаги ҳодисалар шакллантирилган эди. қадимги давлатлар маданиятида техникани шаклланиши. қадимги миср, вавилон, хиндистон ва ҳитойда эр. ав. у1-у минг йиллардан эр.ав. п-1 минг йилгача йирик-йирик империалар мавжуд бўлган, техника санъат, математика фалсафа ҳам шу давлатларда пайдо бўлган. қадимда одамлар табиат ҳодисаларни маълум бир худо ҳоҳиш иродаси деб ишонганлар. шу билан бирга улар худоларни ўз пашқоқлари аксида кўрганлар. подшоҳлар ҳазинасига солиқлар тўлашар эди, улар эса ўз навбатда тартиб интизомни ушлаб турар эдилар. агар маълум бир тартиб интизом бўзилса, уни дарров тўғрилашга интилишар эдилар. шу интилишлар асосида содда-содда фанлар, …

ётни ҳам тубдан ўзгартиришга қодир эмас эди. хуп-хуш асрларга келиб вазият тубдан ўзгарди. европада манифактура ўрнига машина даври бошланди. жамиятнинг анча қисми қўл мехнатини ўз фаолияти имкониятларини кўпроқ очишга қарата борди. устачор ўрнини техника сирларини англаб етган шахслар-инженерлар эгаллади. муҳандис техник тизимларнинг нормал ишлашини таъминлабгина қолмай, унинг лойиҳасини тўзади, ихтиро қилади, илмий методлардан, фан ютуқларидан фойдаланади, техник янгиликлар киритади. янги даврда техника бутун ишлаб чиқариш воситалари, жараёни ҳамда ҳаракатининг мажмуи сифатида қаралди. техника тушунчасига меҳнат қуролларини ишлаб чиқариш ва машина киртилган эди. демак техниканинг ривожланиши билан унинг мазмуни ўзгарди. немис файласуфи техника манзарасининг ўзгаришини қуйидагича ифодалайди: «техника меҳнат қуролларини ишлатиш сифатида инсонларнинг яшаши ва мвжудлиги билан боғлиқ» (яспрес). техника ривожланиши учун хуп-хуш асрларда илмий замин яратилди. юқорида айтганимиздек машина даври бошланди. х1х аср охири ва хх аср бошларида ити индустриал жамиятнинг ривожланиши учун асос бўлди. техника тараққиёти технологик жараёнларни изоҳлашни талаб этади. техника фалсафасининг баъзи масалалари билан бир қатор олимлар …

ўз баданини истамаганҳолда табиат учун мослаштиради. а.эспинас ўзининг «технологиянинг пайдо бўлиши деган китобида технология тушунчасини ишлатади. эспинас таърифича - «технология бу шундай санъат тўғрисидаги билимларни бу билимлари ўрганиш давомида янги билимлар ҳосил бўлади ва улар инсоният ривожига туртки беради. а.эспинас маълумотига ҳеч қайси бир янгилик бўшлиқда пайдо бўлмайди, инсон янгиликни маълум бир нарсани такомиллаштириш орқали яратиш мумкин. ҳар бир шундай санъат ўз технологиясига эса, бу технологиялар йиғиндиси эса умумий систематик технологияни яратади. эспинас фикрича технология ўз ичига 3 та муаммони киритади. 1-ҳунарни аналитик тахлил қилиб, систематик классификация ёрдамида маълум гуруҳга ажратиш мумкин. техниканинг статистик назариясига тўғри келади. бу файласуфлардан ташқари. техника билимининг табиати. олдин таъкидлаганимиздек инженерлик фаолият учун алоҳида билимлар керак. гап алоҳида кашфиётлар ҳақида борганда муаммолар йўқ эди. лекин xviii асрдан бошлаб ишлаб чиқариш, қайта ишлаш кенг бўла бошланди. бу даврдан маълум бир кашфиётлар оммавийлаша бошлади. космонавтлар, пораход ва парвозлар учун двегателлар, ҳисоблаш ва конструктрлаш хажми тез суръатда ошиб …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "техника ва технологиянинг фалсафий масалалари"

1481435350_66456.doc техника ва технологиянинг фалсафий масалалари режа: 1. «техника» тушунчасининг моҳияти. 2. қадимги халқлар маданиятида техника пайдо бўлиши ва ривожи. 3. техника билимининг табиати. 4. теника фалсафасини ўрганишдаги муаммолар. техника инсон фаолиятининг соҳаси сифатида қадимги даврдан бошлаб файласуфларни қизиқтириб келган. қадимги юнон ва рим, уйғониш даври ва янги давр файласуфлари техникани назарий ҳамда амалий жиҳатдан таҳлил қилишга ҳаракат қилганлар, унинг фалсафий маъносини очиб бериши учун анчагина фаолият кўрсатганлар. бироқ, «техника фалсафаси» атамаси э.каннинг 1877 йилда германияда чиққан «техника фалсафаси асослари» китобида илк бор ишлатилган. техника юнонча «техне» деган сўздан олинган бўлиб, санъат, устакорлик, бажара олиш каби маъноларни англатади. тех...

DOC format, 88.0 KB. To download "техника ва технологиянинг фалсафий масалалари", click the Telegram button on the left.

Tags: техника ва технологиянинг фалса… DOC Free download Telegram