кимёвий технологиянинг мақсади ва вазифаси

DOC 87,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1403329943_44525.doc кимёвий технологиянинг мақсади ва вазифаси режа: 1. ● кириш. кимёвий технологиянинг ривожланиш 2. даврлари. 3. ● кимёвий саноатнинг халқ хўжалиги билан 4. боғлиқлиги 5. ● хозирги замон кимё саноатининг ривожланишининг асосий йўллари 6. ●технологик жараён классификацияси. 7. ● мухимтехнологиктушунчаларваиқтисодий 8. кўрсаткичлар. 9. ● моддийбаланс. 10. ● жараёнинтенсивлиги 11. ● мехнатунумдорлиги. 12. ● касбийгигиенаватехникахавфсизлиги. «технология » сўзигрекча «технос»- саънатва «логос» илмдеганмаънонибилдирувчисўзларданолинганбўлибхунарлартў\рисидагиилмдир. яънид.и.менделеевайтганидек «технология –табииймахсулотларданинсонхаётигафойдаланадиганмахсулотларгаайлантиришниўрганиш» демакдир. умуманолганда, технологияишлабчи=аришмахсулотларивахомашёни =айтаишлашжараёнлариниўрганади. бужараёнлардабошлан\ичмахсулотлархоссасиватаркибиўзгаради. хомашёни =азиболиш , униташиш , ало=авоситаларивабош=атехнологиягатегишлиэмас. чўянниэритиш, металлмахсулотларинитайёрлаш, сульфаткислотасинтези, шакар, теримахсулотлариниишлабчи=аришкабилартехнологикжараёнучунтипикмисолбўлади. хозиргизамонтехнологиясинингафзаллигишундаки, укўптармо=лиишлабчи=аришниўрганади. технологияиккихилтургабўлинади: механиквакимёвий. механиктехнологиямоддаларнингташ=икўриниши, ўлчамиўзгаришиниўрганади. кимёвийтехнологияэсакимёвийреакциянатижасидамоддаларнингтаркибиваичкиструктурасиўзгаришиниўрганади. аслидамеханиквакимёвийтехнологиягашартлиравишда =ўйилади. чункиайримишлабчи=аришдамеханиквакимёвийтехнологиябир-биригамосхолдаолибборилади. масалан, металл =урилишматериаллари =о\озватў=имачиликмахсулотлариниишлабчи=аришда . технологиякенгва =айтаишлашфизикавий, кимёвий, физик-кимёвий , механикваисси=ликтехникаси, электротехникавабош=абир =атори=тисодиймухандисликйўналишидагиусулларданфойдаланади. физиквакимёвийжараёнлариани= техно- и=тисодийшароитларда, и=тисодийма=садларникўздатутишамалганоширади. хал= хўжалигибилантурлиишлабчи=аришжараёнларисамарадорлигинисолиштиришсарфхаражат, махсулоттанна
2
рхи, турлии=тисодийхиосб-китоблартехнологиясинимухимвазифаларгакиради. технологиянингвазифаларига =уйидагиларкиради: шароитнитанлашвалойхалаш, ишлабчи=аришжараёнларитурларивасхемаси, =ўшимчаоперациялар, хамдаконструкцияниани=лаш, жихозлар, машиналаручунматериалтанлаш. жихозларгаматериалтанлашдафа=атгинамеханикчидамлигиэмас, балкикимёвийваватермиктур\унлигигаэътиборберишкерак. хозиргизамонтехнологияучунишлатиладиганматериаллархартомонламаталабгажавобберишилозим. йирикмасштаблизаводлардамахсулотишлабчи=аришнингвазифасибуузлуксизвамеханизмлашган, автоматлаштирилганжараёнлариамалгаоширишдир. лабораторияишидансаноатишлабчи=аришгаўтишкўпинчами=дордансифатгаўтишхисобланади: кимёвийтозареагентлар =ўшимчаларбиланифлослангантабиийхомашёга, лабораторияжихозларигаўхшамаганузлуксизишловчиаппаратларгаўтиш. айримхолатлардабош=акимёвийхамберишимумкин. технологикжараённитехно-и=тисодийсамарадорлигига =уйидагиасосийкўрсатгичларкиради: 1.махсулотбирлигидахомашёваэнергиянингсарфи; 2.махсулотчи=ишивасифати; 3.жараёнинтерсивлиги; 4.ишлабчи=аришгасарфлангансарфхаражатлар. 5.махсулоттаннархи. ю=орива =иёсийтехно-и=тисодийаналаизасосидатехнологияэнгоптимал, фойдалишароитниўргатади. ишлабчи=аришнитў\рийўлга =ўйиши, доимийтехнологиярежиминиўргатиш, технологияжараёниназорати, хомашёвамахсулотсифатимасалалалариниамалгаоширишдамехнатниташкилэтишваишлабчи=аришнибош=аришбўлимихал =илувчирольниўйнайди. технологиянингмухимвазифаларданбирибумехнатшароитларимухофазасивагигиенасидир. технологиядасифатвами=дортузилишлари, (элементлари) бир-бирибиланбо\ли=: техникаи=тисодиданажралмас, анализ-синтезданоптималшароитлартехникаваи=тисодийфакторлардир. умумийкимёвийтехнологияхардоимфанватехниканингянгиюту=ларигаишлаб-чи=ариштажрибаларигатаянади. хал= хўжалигиэхтиёжигамосравишдакимёвиймахсулотларниишлабчи=аришхажмиўсади. 2.технологикжараёнклассификацияси. кимёвийтехнологикусулалривавоситалариданкимёвийишлабчи=ариш, металлургия, =урилишматериалларниишлабчи=ариш, ё=ил\ини =айтаишлаш, тў=имачилик, теричиликкабииш
3
лабчи=ариштармо=ларикенг =ўламдафойдаланилади. +уйидакимёишлабчи=аришнингасосийваёнакитармо=лариберилган. уларкундаликхаётдавомидатарихийривожланибкелганлар. ноорганикмоддаларниишлабчи=ариш. 1.асосийкимёвийишлабчи=ариш (кислота, иш=ор, тузлар, минерал, ў\итларишлабчи=ариш). 2.нозирноорганикпреапартларниишлабчи=ариш (сийракэлементлар, реактивлар, дориворпрепаратлар) 3.электрокимёвийишлабчи=ариш (хлор, водородўлчови, иш=орлар, материалларвабош=а). 4.металлургия (=ора,ранги, асилвасийракматериалларниишлабчи=ариш) . 5.силикатвабо\ловчиматериалалриниишлабчи=ариш (шиша, цемент, сополвабош=алар). 6.минералвапигментбўё=ларниишлабчи=ариш. органикмоддаларниишлабчи=ариш. 1.асосий (о\ир ) органиксинтез (спирт, кислота, эфирларниишлабчи=ариш; метан, углеродоксиди, водород, этеленни =айтаишлаш) 2.яриммахсулотвабўё=ларниишлабчи=ариш. 3.нозирорганиксинтез (дорипрепаратлари , реактивлар, органик , инсектофунгисидларнивабош=аларниишлабчи=аришда) 4.ю=оримолекулярбирикмалариниишлабчи=ариш (пластмасса,табиийвасунъийтола , синтетиккаучук, пленкахосил =илувчилар) 5.ё=ил\иматериаллариниишлабчи=ариш( нефт, кўмир, ё\оч , торфвабош=алар) 6.ози=-ов=атмахсулотлариниишлабчи=ариш (шакар, углеводлар, ё\, о=силтехникбиохимиямахсулотлари, сиркакислотаси, виновабош=алар.) санабўтилгантармо=лархаммаишлабчи=аришнитурларинитўплабберолмайдилар. масаланси=илгангазларниишлабчи=ариш, электротермикишлабчи=аришвабош=алар,уларнингривожланишиўзнавбатидаянгийўналишларнингкелтирибчи=ади. ноорганикваорганикмоддаларнингишлабчи=аришзаводаларива=тўтишибиланўзахамиятиниё=атиббормо=далар. чункихозиргизамонйириккиимёвийзаводлархомашёваэнргетикресурсларданкенг =ўллашдафойдаланибхаморганикхамноорганикмоддаларниишлабчи=аришмо=да. кўпчиликорганикваноорганикмоддаларнисинтез =илиштехноло-гияси, жихозлариваусулариўхшашдир. кимё-технологикжараёнларнитурлибелгиларига =арабклассификациялашмумкин; хомашёси, чи=азганмахсулотига, фазовийёкиагрегатхолатига, реогентларфиз-кимёвийхоссасига, энергиятурига, жихозлартурига =араб хомашётур
4
ига =арабминерал, ўсимликвахайвонот, нефт, кўмирни =айтаишлашкимёвийтехнологияларгабўлинади. +ўлланилишиёкитовархолатигабелгиларига =арабў\итлар, бўё=,фармацевтикпрепаратлар, ози=-ов=атмахсулотларисунъийё=ил\итехнологиясигабўлинади. реакциягакиришаётганмоддаларнингагрегатхолатига =арабсую=, газсимон, =атти= вакўпфазалисистемалитехналогиягабўлинади. бундайклассификациялашў=увадабиётларидакамучрайди. технологияжараёнларинингкимёвийклассификациясиниэлементларнингдаврийсистемасигруппаларибўйичаёкибош=ашунгаўхшашсистемаор=алитузишмумкин. масалан, иш=орийметаллартехнологияси, о\ирметаллартехнологияси, голлоидлартехнологиясивахакозо. технологияянакимёвийреакциятурларибўйичабўлинади: =айтарилиш, оксидланиш, хлорлаш, сульфолаш, парчаланиш, электролашвабош=алар. д.а.энштейнтехнологияникимёвийреакциянингфиз-кимёвийхоссаларга =арабклассификациялаган; оддий, мураккаб (кетма-кет,паралелреакциялар). аппаратлартурига =арабмайдалаш, янчиш, фазаларниажратиш, иситиш, совутиш, умуманолгандатехнологиянитурларгабўлибўрганишшартлиравишда =абул =илинган. 3.мухимтехнологиятушунчаларваани=лашлар. кимёвийтехнология, кимёвий , физикавий, физ-кимёвийтушунчаларгаасосланади. шунингучунуларда =ўлланиладигантерминва =онуниятларданкенгфойдаланади. уларданташ=ариумумий-мухандисликваўзигахосбўлгантерминларниишлатади. физик-кимёвий =онуниятларданфойдаланиб =ўлланишсохалари, тажрибама=садлариниани=лайди. айримхолатлардааналогларбўйичатурликонстанталарданфойдаланади.физик-хомашёнингпринциплари, асосийумумлашмаларижараёниларнингкетиши, технологикмасалаларниечишда =ўлланилади. технологикхисоб-китобнингасосийвамухим =исмибуреакциягакиришаётганмасаларнингми=дорийнисбатларинимоддийхисоблашдир. бундахомашёнисарфланганми=дори, хосилбўлаётганасосий. =ўшимчачи=индимахсулотларинингми=дорихисоблабани=ланади. химиякурсидабундайхисоблашларреакциятенглашмаси, стехнометриякоэффицентларор=алиолибборилади. кимёвийтехнологиядахамбулархисобланалди, лекинуларданташ=арибирнечта =аторўзгартирилганва =ўшимчахисоб-китобани=лана
5
ди. ишлаб-чи=ариштехнологикхисоблашларнингхарактерлитомонлари =уйидагилар: 1.олинганхомашёвамахсулоттаркибинианализбўйичаани=лаш, реакциягакиришаётганмоддаларми=дориданташ=ари, уларнингтаркибиниани=лаш. 2.реакциятезлигигатаъсир =илувчифизик, физик-кимёвийвабош=ашароитларнингтаъсириниўрганиш, жараёнинингдавомийлиги, аппаратўлчовиваунумдорлигига, ишва=ти. сменали, суткалиишкуни, йилига 330 ёки 365 ишкунлари. 3.мураккаб, =арама-=арши, узлуксизжараёнларинингбос=ичлариникўрсатиш. 4.таблица, диограмма, номограмма, формулаларданфойдаланиш. 5.физ-кимёвийўлчовбирликлариданташ=аритехник, и=тисодийўлчовбиркмаларихамхисоблашлардаишлатилади. масалан, эритмаконцентракцияайримхоллардабомеградусидаифодалашган;ё\ларнингсовунланишдаражасийодсонибиланани=ланган: содатаркибидаna2отей-люссакградусибилан, азобўё=ларсифатинитритсолиор=алихарактерланади. моддийбаланс. стехнометрикреакциятенгламасиасосида =илинадиганмоддийхисоб-китобасосидамоддийбаланстузилади. «баланс» сўзилотинчавilanxсўзиданолинганбўлиб, иккипаллалитароздеганмаънонибилдиради. хаммамоддийбалансмассаларса=ланиши =онуниасосидатузилади. ишлабчи=аришжараёнигакиритилганхомашёми=дориреакциянатижасидаолинганасосий, =ўшимчавачи=индимахсулотларми=доригатенгбўлишилозим. моддийбаланстенгламаёкитаблицакўринишидаифодаланиб, икки =исмданиборатбўлади: кирим-киритиётганмахсулотларучун, чи=им-чи=аётганмахсулотларучун. кўргазмаучунмоддийбалансдиаграммакўринишидатасвирланади.(1-расм) 1.фосфоришлабчи=аришмоддийбалансинингдиаграммаси (1тмахсулотучун) айримхоллардамоддийбалансхомашё, махсулотбирлиги, ёкиаппарат, машинанингва=тбирлигиасосидатузилади. мисолтари=асидафосфоришлабчи=аришжараёнинингумумийсоддалаштирилганмоддийбалансиникўрибчи=амиз. фосфоршихтадан (=атти= моддалараралашмаси) электрнечта =айтарилади. шихтаапатитёкифосфорит, коксва =умданиборат. жараён =уйидагичаборади. 2ca3(po4)2+10c+6sio2=p4+10co+6casio3-737800 кал 1-жадвалдабаланснингсоддалаштирилгансхемаси берилган.он1униятларданфойдаланиб =ўлланишхомашёани=ланади. кгаааааа1-жадвал

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "кимёвий технологиянинг мақсади ва вазифаси"

1403329943_44525.doc кимёвий технологиянинг мақсади ва вазифаси режа: 1. ● кириш. кимёвий технологиянинг ривожланиш 2. даврлари. 3. ● кимёвий саноатнинг халқ хўжалиги билан 4. боғлиқлиги 5. ● хозирги замон кимё саноатининг ривожланишининг асосий йўллари 6. ●технологик жараён классификацияси. 7. ● мухимтехнологиктушунчаларваиқтисодий 8. кўрсаткичлар. 9. ● моддийбаланс. 10. ● жараёнинтенсивлиги 11. ● мехнатунумдорлиги. 12. ● касбийгигиенаватехникахавфсизлиги. «технология » сўзигрекча «технос»- саънатва «логос» илмдеганмаънонибилдирувчисўзларданолинганбўлибхунарлартў\рисидагиилмдир. яънид.и.менделеевайтганидек «технология –табииймахсулотларданинсонхаётигафойдаланадиганмахсулотларгаайлантиришниўрганиш» демакдир. умуманолганда, технологияишлабчи=аришмахсулотларивахомашёни =айтаишлашжараёнларини...

Формат DOC, 87,0 КБ. Чтобы скачать "кимёвий технологиянинг мақсади ва вазифаси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: кимёвий технологиянинг мақсади … DOC Бесплатная загрузка Telegram