ўсимликлар карантинининг умумий асослари фани тарихи, мақсади ва вазифаси

DOC 168.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1708107325.doc кириш. ўсимликлар карантинининг умумий асослари фани тарихи, мақсади ва вазифаси режа: 1. кириш. 2. ўсимликлар карантинининг умумий асослари фани тарихи. 3. ўсимликлар карантинининг умумий асослари фанининг вазифаси. кириш мустақиллик йилларида ўсимликлар маҳсулотларини жумладан уруғ ва экиш материалларини импорт ва экспорт қилиш ҳажми кескин ортиб бормоқда. шунингдек кам ўрганилган ёки ўрганилмаган ноъмалум карантин зараркунандаларни туризм ва илмий алоқаларнинг кенгайиб бориши натижасида ҳам кириб келиш ҳавфи ортиб бормоқда. уларни ўз вақтида аниқлаш ва мамлакатимиз худудига киритмаслик соҳа мутахассисларининг олдида турган асосий вазифалардан бири ҳисобланади. қишлоқ хўжалиги ва ўрмон хўжалигига карантиндаги организмларни тарқалиб катта зарар келтирганлиги тўғрисида жаҳон амалиётидан маълум. ўзбекистон республикасида ўсимликлар карантини хизматининг яхши йўлга қўйилганлиги олимлар ва мутахассисларнинг хизматлари туфайли зарарли организмлар ўз вақтида аниқланиб ҳудудимизга киришининг олди олинмоқда, жумаладан капр қўнғизи, ўрта ер денгизи мева пашшаси, қатор турдаги трипслар, куялар, турли ўсимликларнинг бактерияли, вирусли ва замбуруғли касалликлари шулар жумласидандир. ҳозирги тараққиётимиз даврида ўсимликлар карантини давлат хизматининг роли сезиларли …
2
мослашган, экинлар ҳосилини ҳамда маҳсулот сифатини пасайтирувчи ёввойи ёки ярим хонаки ўсимликлар; ўсимликлар карантини - республиканинг ўсимлик бойликларига жиддий зарар етказиши мумкин бўлган хавфли зараркунандалар, турли хил ўсимликлар касалликлари, бегона ўтлар ва бошқа карантиндаги материаллар олиб келиниши ва тарқалишининг олдини олиш ҳамда уларни бартараф этишга қаратилган давлат тадбирлари тизими; карантиндаги объектлар (карантиндаги зарарли организмлар) - ўсимликлар ҳамда ўсимлик маҳсулотларига иқтисодий зарар етказиши мумкин бўлган зараркунандалар, ўсимлик касалликлари, фитопатоген микроорганизмлар ва бегона ўтлар; карантиндаги ҳудуд - карантин объектининг ёйилишига йўл қўймаслик юзасидан тадбирлар ўтказилаётган ҳудуд; карантин назоратидаги материал - ўсимликлар, ўсимликларнинг мевалари ва уруғлари, ўсимликларнинг қисмлари, техник экинларнинг толалари, ун, ёрма ва шу каби зарарсизлантирилмаган маҳсулотлар, ўсимликдан олинадиган материаллар, шу жумладан қурилиш материаллари, карантин объектларини олиб ўтиши мумкин бўлган маҳсулотлар ва юклар; карантиндаги материал - карантин объекти билан зарарланган карантин назоратидаги материал; карантин назоратидаги материаллар экспертизаси - карантин назоратидаги материаллар намуналарининг карантин ҳолатини татбиқ этиш, зарарли организмларнинг тур жиҳатдан ҳолатини аниқлаш; …
3
қлари ва уларнинг тизимларида, шосселар ва бошқа чегара зоналаридаги ўсимликлар карантини назорат маскани; карантин экспертизаси - ўсимликлар карантинидаги маҳсулотларнинг фитосанитар ҳолатини аниқлаш мақсадида уларнинг намуналарини лаборатория текширувидан ўтказиш; фитосанитар назорати - зарарли организмлар ва улар табиий кушандаларининг тарқалиши, шунингдек уларнинг ривожланиш суръати ва зарарлилик даражасини кузатиб бориш ҳамда аниқлаш; интродукцион-карантин кўчатхонаси - хориждан олиб келинаётган кўчатлар ва уруғлар карантин объектлари билан яширин зарарланган ёки зарарланмаганлигини аниқлашга мўлжалланган махсус кўчатхона; фитосанитар сертификат – карантин назоратидаги материал карантин объектлари билан зарарланмаганлигини тасдиқлайдиган ҳамда материалнинг манзилли йўналиши, ташиш шартлари ва ушбу материалдан фойдаланиш мақсади, шартлари, материалнинг идиши ва ўрамларини белгилайдиган расмий ҳужжат; импорт карантин рухсатномаси - ўсимликлар карантини бўйича давлат хизматчиси томонидан белгиланадиган шартларда карантин назоратидаги материалларни республика ҳудудига олиб кирилишига ёки транзит олиб ўтилишига, ўсимликлар карантини бош давлат инспекцияси (кейинги ўринларда – инспекция деб юритилади) томонидан рухсат берилганлигини тасдиқловчи ҳужжат; ўрмон экинлари - уруғ ёки кўчатни экиш йўли билан ҳосил бўлган дарахтзорлар; …
4
чи ярмида немис олими а. де барий, рус олими м.с. воронинлар берган. россияда xix асрнинг 70-80 йилларида дастлабки энтомология комиссияси ва бюроси, карантин станциялари тузилган. карантин касалликларини ўрганишда хх аср бошларида рус олимларидан а.а. ячевский, д.и. ивановский, и.л. сербинов, г.к. бургвиц, америка олимларидан э. смит, у. стенли кабилар муносиб ҳисса қўшган. биринчи карантин тадбирлари францияда жорий қилинган. бунга сабаб 1858-1862 йилларда ақшдан францияга келтирилган узум кўчатларида учрайдиган филлоксера хашароти сабаб бўлган. кейинчалик францияга оидиум, сохта ун шудринг касаллиги тарқала бошлаган. шу мақсадда қишлоқ хўжалигида 56 та департамент ташкил қилиниб, улар ток касалликларига қарши кураш ишларини бошлашган. чет элдан ток қаламчаларини олиб келишини ман этилиши бўйича “ўсимликлар карантини” тўғрисидаги биринчи қарор 1873 йил 6 апрелда россияда қабул қилинган эди. шундан кейин 1881, 1910 ва 1912 йилларда ушбу қарор мукаммалаштирилган. 1875 йилда колорадо қўнғизини тарқалиб кетишини олдини олиш мақсадида америкадан картошкани олиб келинишини тартибга солиш тўғридаги қарор чиқди. 1877 йилда швейцарияда бўлиб …
5
қилиниши хеч қандай самара бермаслиги аниқ бўлди. конвенциянинг талабларига асосан, токнинг филлоксераси тарқалган давлатлар жахон бозорида ток кўчатлари сотиш хуқуқидан махрум қилинган. 1913-1914 йилларда миср араб республикасидан россияга келтирилган пахта толасида пахта куяси борлиги аниқланган. шундан бошлаб ташқаридан келадиган юкларни карантин назоратидан ўтказиш тадбирлари ишлаб чиқилган. 1914 йилда францияда 30 мамлакат иштирокида сертификатлар билан алмашиниш ва зарарли организмларга қарши кураш чоралари белгилаб олинган. 1929 йили римда 24 та давлат иштирокида бўлиб ўтган халқаро конференцияда рим конвенцияси қабул қилинган. бунга асосан шу давлатларда ўсимликлар химояси ва карантини бўйича илмий тадқиқот институтлари ташкил қилиниши, зарарли организмларни тарқатмаслик учун қонунлар ишлаб чиқиш, мамлакатда аниқланган карантин обектларининг рўйхатини эълон қилиш, ўсимликларни бир мамлакатдан иккинчисига олиб боришни қатъий назорат қилиш каби тадбирлар вазифа қилиб юклатилган. мдҳда 1931 йил 5 июнда наркомзем таркибида биринчи карантин хизмати ташкил қилинган. шу йили қишлоқ хўжалик ўсимликларини олиб келиш ва олиб чиқиш тўғрисидаги тартиб ишлаб чиқилди. 1951 йилда рим конвенцияси …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўсимликлар карантинининг умумий асослари фани тарихи, мақсади ва вазифаси"

1708107325.doc кириш. ўсимликлар карантинининг умумий асослари фани тарихи, мақсади ва вазифаси режа: 1. кириш. 2. ўсимликлар карантинининг умумий асослари фани тарихи. 3. ўсимликлар карантинининг умумий асослари фанининг вазифаси. кириш мустақиллик йилларида ўсимликлар маҳсулотларини жумладан уруғ ва экиш материалларини импорт ва экспорт қилиш ҳажми кескин ортиб бормоқда. шунингдек кам ўрганилган ёки ўрганилмаган ноъмалум карантин зараркунандаларни туризм ва илмий алоқаларнинг кенгайиб бориши натижасида ҳам кириб келиш ҳавфи ортиб бормоқда. уларни ўз вақтида аниқлаш ва мамлакатимиз худудига киритмаслик соҳа мутахассисларининг олдида турган асосий вазифалардан бири ҳисобланади. қишлоқ хўжалиги ва ўрмон хўжалигига карантиндаги организмларни тарқалиб катта зарар келтирганлиги тўғрисида жаҳон...

DOC format, 168.0 KB. To download "ўсимликлар карантинининг умумий асослари фани тарихи, мақсади ва вазифаси", click the Telegram button on the left.