nazariya va amaliyotning birligi

DOC 71.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1443697512_61420.doc nazariya va amaliyotning birligi reja: 1. ilmiy nazariyalar rivoji muammosi. 2. ilmiy bilish usullari va uslublari. 3. nazariya va amaliyot aloqadorligi va shartlilik muammosi amaliyot. bilishning negizini amaliyot tashkil etadi. bu insonning butun bilish jarayoni sezgilardan boshlab ilmiy mavhumliklarga qadar ijtimoiy-amaliy faoliyat asosida rivojlanishi, uning ehtiyojlari va muvaffaqiyatlari bilan belgilanishi va yo‘lga solinishini anglatadi. amaliyot mazmuni va shakllariga ko‘ra, moddiy ne'matlar yaratish; ijtimoiy-siyosiy faoliyat; ilmiy-amaliy faoliyat kabi turlardan iborat.shuningdek amaliyot odamlar ijtimoiy-tarixiy faoliyatining rang-barang shakllarini qamrab oladi. ijtimoiy amaliyot ehtiyojlari doim bilish rivojlanishining negizi va harakatlantiruvchi kuchi sifatida amal qiladi. yer maydonlarini o‘lchash, vaqtni hisoblash, savdoda hisob-kitoblarni amalga oshirish zarurati matematik bilimlarning rivojlanishiga yo‘l ochdi. binolar, ariqlar, to‘g‘onlar, kemalar, mashinalar va hokazolarni qurish ehtiyojlari mexanikaning rivojlanishiga olib keldi. ijtimoiy amaliyot bilishning negizi hisoblanishi haqida so‘z yuritganda ilmiy bilish jarayonining nisbatan mustaqil ekanini unutmaslik kerak. zero amaliyot bilan bilish murakkab bilvosita xususiyatga ega. bilishning har bir bosqichida ilmiy tafakkurning oldingi …
2
rinchidan, u bilishning manbai, harakatlantiruvchi kuchi sifatida bilishga umumlashtirish va nazariy o‘rganish uchun zarurni material beradi. shu tariqa amaliyot bilishni oziqlantiradi va real hayotdan uzoqlashishga yo‘l qo‘ymaydi. ikkinchidan, amaliyot bilimlarni tatbiq etish sohasidir. shu ma'noda u bilishning maqsadidir. uchinchidan, amaliyot bilish natijalarining haqiqiyligini tekshirish mezoni. bilishning amaliyot sinovidan o‘tgan natijalarigina amalda ob'ektiv ahamiyatga ega bo‘lishi mumkin. shunday qilib, amaliyot – barcha bosqichlarda bilishning shakllanish va rivojlanish negizi, bilim manbai, bilish jarayoni natijalarining haqiqiyligi mezondir. tajriba tushunchasi har xil ma'noga ega: tajriba (empiriya) mavhum fikr yuritishga qarshi qo‘yiladi va shu ma'noda u kuzatish va eksperimentni qamrab oladi. hayot tajribasi, mashina haydash, ma'ruzalar o‘qish va shu kabilar ma'nosidagi bilim va ko‘nikmalar darajasi ham tajriba deb ataladi. o‘z-o‘zidan ravshanki, inson borliqni yolg‘iz o‘zi tushunib yetmaydi: haqiqatni bilish tajribaga asoslanadi, deganda, ildizlari o‘tmishga, asrlarning yig‘ma va jamlanib boradigan tajribasiga borib taqaluvchi vorisiy axborot nazarda tutiladi. individual tajriba, agar u mavjud bo‘lgan taqdirda ham, haqiqatni …
3
sitalari – asboblar, moslamalarni yetkazib beruvchi hisoblanadi. ilmiy ijoddagi muvaffaqiyat nafaqat olimning iste'dodi, zehnining o‘tkirligi bilan, balki kerakli texnik jihozlarning mavjudligi bilan ham belgilanadi. aynan texnikaning rivojlanishi fanni eksperimental va mantiqiy o‘rganishning qudratli vositalari bilan ta'minlaydi. masalan, elektromagnit va atom o‘rganish jarayonlari jamiyat ishlab chiqarish rivojlanishining fandagi bu hodisalarni bilish uchun zarur vositalar bilan ta'minlanganlik yuksak darajaga yetganidan keyingina tadqiqot predmetiga aylandi. ilmiy ijod natijalari faqat moddiy ishlab chiqarish, texnikadagina o‘zining amaliy ifodasini topmaydi. ilmiy bilimning har bir sohasi tegishli qonuniyatlarni yoritish, muayyan hodisani tushuntirish yo‘li bilan dunyoning yagona manzarasini yaratish, dunyoqarashni shakllantirishda ishtirok etadi. e.shredinger ta'biri bilan aytganda, fan biz kim va nima uchun dunyoga kelganmiz, degan savolga ham javob berishi lozim. bu ham metafizik, ham amaliy mazmun kasb etadi. amaliyot nafaqat jamiyat uchun zarur bo‘lgan hodisalarni aniqlaydi, balki insonni qurshagan narsalar va hodisalarni o‘zgartiradi, ularning shu paytgacha insonga ma'lum bo‘lmagan va shu sababli o‘rganilmagan tomonlarini aniqlaydi. nafaqat dunyoviy …
4
yat va uning ko‘p sonli tarkibiy qismlari amaliyot turlaridir. ko‘pincha amaliyot deganda moddiy amaliyot, ya'ni vositasi va mahsuli sifatida predmetli moddiy dunyo amal qiladigan faoliyat tushuniladi. biroq moddiy amaliyot ham amaliyot turlaridan biri, xolos. amaliyot mavzusi ma'naviyat muammolari bilan uzviy bog‘liq. inson nima uchun harakat qiladi? kantning mashhur savoli quyidagicha yangraydi: «insonning maqsadi nima?». platon uchun amaliyot ma'naviy jihatdan ijobiy va boz ustiga ajoyib faoliyat. stoiklar insonning erkin xohish-irodasi yaxshi ishlarda mujassamlashadi deb hisoblaganlar. antik jamiyatda jismoniy mehnatni bajarish qullarning vazifasi hisoblangan. hatto san'atga ham past nazar bilan qaralgan. dono odamning mushohada qilishi faoliyatning eng oliy shakli sifatida tan olingan. borliqqa nisbatan bunday yondashuv amaliyot muammosini inson aqli sohasiga ko‘chirgan. amaliyot haqidagi ta'limot (praksiologiya) axloq, yaxshi xulq haqidagi ta'limot sifatida amal qiladi. axloqni o‘rganish antik falsafaga ham, qadimgi hind falsafasiga ham xos. amaliyotni axloqiy tushunish an'anasi butun jahon falsafasi orqali o‘tadi. qadimgi manbalardan biri “avesto”da amaliyot inson moddiy va ma'naviy …
5
iy osiyo mutafakkiri beruniy fikricha, inson amaliy faoliyatining biron bir sohasi ularning o‘zaro ta'sirisiz amalga oshmaydi. yangi davrda sxolastikaga qarshi kurashda falsafaning amaliyotga qaratilganligi ingliz faylasuflari (bekon, gobbs, lokk) tomonidan qayd etildi. hayotga tatbiq etiladigan falsafani yaratishga urinish aqlning qudratiga asoslanadi. darhaqiqat yangi davr falsafasida tafakkur faoliyatning haqiqiy shakli sifatida qaraladi. xususan, amaliy faoliyat insonning tirikchiligini yengillashtirish va yaxshi maqsadlarga, ayniqsa odamlar o‘rtasida murosai madoraga erishishga qaratilishi kerak. kant bu fikrni rivojlantiradi: u yaxshi maqsadlarga intilishni emas, balki asosiy axloqiy qonunni amalga oshirishni eng katta yutuq deb hisoblaydi. maqsad muammosi mavjud narsalar sohasida emas, balki bo‘lishi kerak bo‘lgan narsalar sohasida yechiladi. shu munosabat bilan ko‘p sonli aksiologik (qadriyatlar bilan bog‘liq) muammolar yuzaga keladi. kant aql darajalari tushunchasini muomalaga kiritdi: nazariy aql narsalar dunyosi haqida mushohada yuritadi; faqat amaliy aql ob'ektlarni kuzatish chegaralaridan o‘tadi va shuning uchun ham u nazariy aqldan ustun turadi. amaliy aql xohish-iroda sifatida, amaliyot esa – axloqiy-odilona …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "nazariya va amaliyotning birligi"

1443697512_61420.doc nazariya va amaliyotning birligi reja: 1. ilmiy nazariyalar rivoji muammosi. 2. ilmiy bilish usullari va uslublari. 3. nazariya va amaliyot aloqadorligi va shartlilik muammosi amaliyot. bilishning negizini amaliyot tashkil etadi. bu insonning butun bilish jarayoni sezgilardan boshlab ilmiy mavhumliklarga qadar ijtimoiy-amaliy faoliyat asosida rivojlanishi, uning ehtiyojlari va muvaffaqiyatlari bilan belgilanishi va yo‘lga solinishini anglatadi. amaliyot mazmuni va shakllariga ko‘ra, moddiy ne'matlar yaratish; ijtimoiy-siyosiy faoliyat; ilmiy-amaliy faoliyat kabi turlardan iborat.shuningdek amaliyot odamlar ijtimoiy-tarixiy faoliyatining rang-barang shakllarini qamrab oladi. ijtimoiy amaliyot ehtiyojlari doim bilish rivojlanishining negizi va harakatlantiruvchi kuchi si...

DOC format, 71.5 KB. To download "nazariya va amaliyotning birligi", click the Telegram button on the left.

Tags: nazariya va amaliyotning birligi DOC Free download Telegram