jamiyat va inson falsafasi

DOCX 34 pages 369.0 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 369.0 KB

File type DOCX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

7-mavzu: jamiyat va inson falsafasi. reja 1. jamiyat tushunchasi va uning strukturasi. jamiyat haqidagi falsafiy ta’limotlar tarixi. 2. jamiyatda urug’, qabila, elat, millat, davlat boshqaruvining o’rni. fuqarolik jamiyati va institutlari. 3. sivilizatsiya tushunchasi va uning tiplari. sivilizatsiyaning asosiy elementlari:siyosat, madaniyat va iqtisodiyot. 4. jamiyat rivojiga tarix falsafasi nuqtai nazaridan yondashuvlar.tarixning mazmuni va yo’nalishlari 5. falsafa tarixida inson moxiyatiga oid qarashlar tasnifi. 6. falsafiy antropologiyaning predmeti va vazifalari. 7. tarixda shaxsning roli. odam, inson, shaxs, individ, individuallik tushunchasi. 8. insonga nisbatan biologizatorlik va sotsiologizatorlik kontseptsiyalari tayanch tushunchalar jamiyat, ijtimoiy munosabat, ijtimoiy uyushma, davlat, sivilizatsiya, taraqqiyot, milliy davlatchilik, taraqqiyotning o‘zbek modeli, jamiyat tarkibi, fuqarolik jamiyati, oila, inson, shaxs, individ, antropologiya, inson — biologik mavjudot, inson — ijtimoiy mavjudot, inson faolligi, inson qadri, shaxs erkinligi, burch, inson ehtiyojlari, manfaatlari, maqsadi, ideallari, inson huquqi, barkamol inson. jamiyat tushunchasi. jamiyat hayoti asrlar osha olimlar va faylasuflarning tadqiqot ob’ekti bo‘lib kelmoqda. u turli fanlar, chunonchi: sotsiologiya, …

2 / 34

ayyan-tarixiy jarayonlarni tahlil qilishni amalga oshiradi. tarix falsafasining muammolaridan biri bu tarixiy jarayonning birligi muammosi va tarixni davriylashtirish tamoyillarini belgilashdir. falsafaning vazifasi jamiyat hayotining asosiy negizlarini, uning tizim tashkil etadigan omillarini aniqlashdan iborat. jamiyat — tabiatning bir qismi, ya’ni ijtimoiy borliq bo‘lib, odamlar uyushmasining maxsus shakli, kishilar o‘rtasida amal qiladigan juda ko‘plab munosabatlar yig‘indisi, degan turlicha ta’riflar ham bor. jamiyat muttasil ravishda rivojlanuvchi, takomillashib boruvchi murakkab tizimdir. har bir yangi davrda jamiyat mohiyatini bilish zarurati vujudga keladi. jamiyat moddiy va ma’naviy omillar birligidan iborat. hozirga qadar adabiyotlarda moddiy va ma’naviy hayot bir- biridan keskin farqlanar edi. moddiy hayot tadqiqiga ko‘proq e’tibor berilar. xolbuki, jamiyatning tub mohiyati uni tashkil etuvchi inson mohiyati bilan uzviy bog‘liq. xuddi inson tanasini uning ruhidan ajratib bo‘lmagani singari, jamiyatning moddiy va ma’naviy jihatlarini ham bir-biridan ajratish va ularning birini ikkinchisidan ustun qo‘yish mantiqqa ziddir. o‘zbekiston respublikasining birinchi prezidenti islom karimov asarlarida jamiyatning moddiy va ma’naviy manfaatlarini …

3 / 34

asalani diniy tushunish — uni ilohiy kuch, xudo bilan bog‘lab izohlashdir. dunyoviy qarashlarga ko‘ra, odamlar o‘zlarining moddiy va ma’naviy ehtiyojlarini qondirish uchun birgalikda yashashga, jamoa bo‘lib birlashishga ko‘nikkan. kishilar hayotiy tajriba, aql va tafakkur tufayli jamiyat bo‘lib yashashning qulay, afzal va zarurligini tushungan. bu jarayonda o‘zaro munosabatlarga kirishgan kishilar ana shu munosabatlarni takomillashtirish, yanada rivojlantirish orqali ma’naviy kamolotga erishgan. bu kishilarni bir-biri bilan yaqinlashtirgan, moddiy va ma’naviy ehtiyojlarini qondirish imkonini bergan. ijtimoiy munosabatlarning amal qilish jarayonida odamlarni uyushtirishning tarixiy shakllari — oila, davlat, jamoa (qishloq, shahar) vujudga kelgan. odamlar o‘rtasida amal qiladigan axloqiy, diniy, ilmiy, falsafiy, xuquqiy, iqtisodiy, mafkuraviy kabi munosabatlarning barchasi bir so‘z bilan ijtimoiy munosabatlar deyiladi. ijtimoiy uyushmalar kishilarning moddiy va ma’naviy ehtiyojlarini qoldirishga yordam beradi. ular mohiyatan inson va jamiyat mavjudligining zarur sharti hisoblanadi. masalan, oila, davlat, ta’lim-tarbiya, mahalla, vatan kabi qadriyatlarsiz inson va jamiyat o‘z mohiyatini yo‘qotadi. jamiyatning moddiy hayotiga quyidagilar kiradi: · kishilarning yashashi, shaxs …

4 / 34

solishda turli siyosiy institutlar (davlat, siyosiy partiyalar, tashkilotlar, turli uyushmalar) muhim o‘rin tutadi. jamiyatni boshqarishning siyosiy-xuquqiy jihatlari ham muhimdir. kishilar tamonidan siyosiy va huquqiy bilimlarning chuqur o‘zlashtirilishi jamiyatning barqaror yashashi va rivojlanishida muhim ahamiyat kasb etadi. jamiyat taraqqiyoti to‘g‘risidagi nazariyalar. falsafiy tafakkur tarixida jamiyatning mohiyati va rivojlanishiga oid turli nazariyalar mavjud. xususan, nemis faylasufi gegel jamiyatning shakllanishi va rivojlanish sabablarini mutlaq ruhning rivojlanishi bilan, l. feyerbax din bilan bog‘lagan, ijtimoiy taraqqiyot sabablarini diniy ong taraqqiyotidan izlagan. fransuz mutafakkiri o. kont jamiyatning rivojlanish sabablarini insoniyat ma’naviy taraqqiyotining uch bosqichi (teologik, metafizik, pozitiv bosqichlar) bilan izohlagan. k. marks jamiyatning rivojlanish sabablarini sinfiy kurash va inqilobiy o‘zgarishlar bilan bog‘lagan, barcha ijtimoiy hodisa va jarayonlarni sinfiy nuqtai nazardan tushuntirgan. ijtimoiy ziddiyatlarni sun’iy ravishda mutlaqlashtirgan va ziddiyatlarni hal etishning asosiy usuli sifatida ijtimoiy inqilobni amalga oshirishni, mulkdorlar sinfini tugatishni taklif etgan. ijtimoiy amaliyot bunday nazariyaning bir yoqlama va xato ekanini ko‘rsatdi. jamiyat taraqqiyoti ko‘p bosqichli …

5 / 34

uchun osoyishtalik va tinchlikka muxtoj bo‘lgani kabi, jamiyat ham o‘z oldiga qo‘ygan vazifalarni ado etishi uchun ijtimoiy-siyosiy barqarorlikka ehtiyoj sezadi. barqarorlik – jamiyat taraqqiyotining tadrijiy rivojlanishi, ijtimoiy tizimning muayyan darajadagi bir tekis faoliyat ko‘rsatish imkoniyatidir. u turg‘unlik tushunchasidan keskin farqlanadi. ijtimoiy-siyosiy turg‘unlik tushunchasi jamiyatdagi mavjud siyosiy, iqtisodiy, ma’naviy tizimning tanazzuli 140 alomatidir. jamiyatda barqarorlik beqarorlik bilan, inqiroz gullab-yashnash bilan almashib turishi ham mumkin. jamiyatning ma’naviy, iqtisodiy, siyosiy, xuquqiy sohalarida muayyan yutuqlarga erishilgach, ijtimoiy imkoniyatlar ruyobga chiqarilib bo‘lgach, uning bundan keyingi taraqqiyoti yo‘lida yangi muammolar tug‘iladi va ularni hal etish vazifasi paydo bo‘ladi. jamiyat a’zolarining ma’naviy salohiyati, milliy psixologiyasi, tabiiy ravishda mavjud siyosiy tuzum kishilarni boshqarishning o‘ziga xos usullarini hayotga tadbiq etadi. insoniyat hayoti tarixida jamiyat barqarorligini ta’minlashning monarxiyaga asoslangan, aristokratik, totalitar va demokratik usullari tajribadan o‘tgan. beqarorlik ichki va tashqi jarayon va tahdidlar natijasida vujudga keladi. beqarorlik bir ijtimoiy-siyosiy tuzumdan boshqa bir ijtimoiy-siyosiy tuzumga o‘tish davrida keskinlashishi mumkin. jamiyat barqarorligining …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jamiyat va inson falsafasi"

7-mavzu: jamiyat va inson falsafasi. reja 1. jamiyat tushunchasi va uning strukturasi. jamiyat haqidagi falsafiy ta’limotlar tarixi. 2. jamiyatda urug’, qabila, elat, millat, davlat boshqaruvining o’rni. fuqarolik jamiyati va institutlari. 3. sivilizatsiya tushunchasi va uning tiplari. sivilizatsiyaning asosiy elementlari:siyosat, madaniyat va iqtisodiyot. 4. jamiyat rivojiga tarix falsafasi nuqtai nazaridan yondashuvlar.tarixning mazmuni va yo’nalishlari 5. falsafa tarixida inson moxiyatiga oid qarashlar tasnifi. 6. falsafiy antropologiyaning predmeti va vazifalari. 7. tarixda shaxsning roli. odam, inson, shaxs, individ, individuallik tushunchasi. 8. insonga nisbatan biologizatorlik va sotsiologizatorlik kontseptsiyalari tayanch tushunchalar jamiyat, ijtimoiy munosabat, ijtimoiy uyushma, ...

This file contains 34 pages in DOCX format (369.0 KB). To download "jamiyat va inson falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: jamiyat va inson falsafasi DOCX 34 pages Free download Telegram