evolyutsiyani isbotlashda molekulyar biologiya, sitologiya, embriologiya fanlari dalillari dars ishlanmasi

PPTX 30 sahifa 12,1 MB Bepul yuklash

30 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 12,1 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 30

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 30

10 – sinf biologiya 10-sinflarda “evolyutsiyani isbotlashda molekulyar biologiya, sitologiya,embriologiya fanlari dalillari.” mavzusida 1 soatlik dars ishlanmasi o`tilgan mavzuni takrorlash. 1. olimlar tur paydo bo‘lishini nechta asosiy usulini farq qiladilar? 2. turlarning paydo bo‘lishini tushuntirishda ikkita qiyinchilik uchraydi? 3. tur paydo bo‘lishining tiplari ikki xil yo‘nalishda kechadi? 4. geograﬁk alohidalanish natijasidir qirg‘ovullarning nechta kenja turlari kelib chiqqan? 5. baykal ko‘li boshqa suv havzalaridan tog‘lar hosil bo‘lishi natijasida bundan qancha yil ilgari ajralib qolgan? 6. yonsuzar qisqichbaqa turkumining bir ajdod turidan nechta yangi tur paydo bo‘lgani ma’lum? 7. ekologik alohidalanish natijasida umumiy areal doirasida chittaklarning nechta turi kelib chiqqan? 8. iloq avlodidaxromosomalari soni nechtagacha bo‘lgan turlari uchraydi? 9. olchada xromosomaning gaploid to‘plami nechaga teng? 10. bug‘doy o`simligida xromosomalar soni nechtadan bo`lgan turlar borligi aniqlangan? t`o`g`ri javoblar 1. 3 ta 2. 2 ta 3. 2 ta 4. 6 ta 5. 20 mln yil ilgari 6. 250 ta 7. 5 turi 8. 12 …

2 / 30

ekular biologiya. hujayra tuzilishida, unda kechadigan jarayonlarni energiya bilan ta’minlashda oqsillar, nuklein kislotalar, lipidlar, uglevodlar asosiy o‘rinni egallaydi. ular orasida oqsillar va nuklein kislotalar hujayra hayotida muhim o‘rin tutadigan makromolekulalardir. kelib chiqishi yaqin va uzoq bo‘lgan turlarning ma’lum bir tarixiy taraqqiyot davrida makromolekulalardagi o‘zgarishlarni aniqlash uchun oqsil molekulasi tarkibidagi aminokislotalarning joylashish tartibini belgilash makromolekulalar (dnk)ni duragaylash, molekular biologiya rivojlanishining hozirgi holati har xil turlarga mansub organizmlar dnksidagi nukleotidlar, oqsil molekulasidagi aminokislotalar joylashishidagi o‘zgarishlarni tahlil qilish va oqibatda ular orasidagi o‘xshashlik va farqlar darajasini aniqlash mumkinligini ko‘rsatmoqda. odam eritrotsitlaridagi gemoglobin oqsili o‘zaro o‘xshash ikkita α va ikkita β zanjirdan tashkil topgan. α zanjirning har bir 141 tadan, β zanjirining har bir zanjiri 146 tadan aminokislota qoldig‘idan iborat. gemoglobinning α va β zanjirlari o‘zaro farq qilsa ham, ulardagi aminokislotalarning joylanish izchilligi bir-biriga o‘xshash. odam va boshqa hayvonlar gemoglobin zanjiridagi aminokislotalar tarkibidagi farq (v. grant bo‘yicha) turlar farqlar soni α zanjir β zanjir …

3 / 30

am – ilon 14 odam – baqa 18 odam – akula 24 odam – drozoﬁla 29 odam – bug‘doy 43 odam – neyrospora 48 shunga o‘xshash ma’lumotlar odam va drozoﬁla bilan boshqa organizmlarning sitoxrom s oqsilining aminokislotalar tarkibini taqqoslaganda ham ko‘zga tashlanadi. oqsil evolutsiyasi darajasining tezligi yil davomida uning tarkibidagi aminokislotalar almashinuvi bilan belgilansa, genlarning evolutsion tezligi nukleotidlar almashinuvini aniqlash orqali bilinadi. makaka maymuni 66% kalamushnikiga 17%, lasos balig‘inikiga 8%, ichak tayoqchasi bakteriyasiga 2% odatda sistematik jihatdan bir-biriga yaqin turlarda mutatsiyalar soni kam, uzoq turlarda esa aksincha, ko‘p bo‘ladi. evolutsiyaning molekular soatlari. odatda bir qancha turlarda oqsillar divergensiyasini aniqlash orqali ularning bir-biridan ajralish muddati haqida mulohaza yuritiladi. oqsil tarkibidagi aminokislotalar almashinuviga qarab u yoki bu avlod oila, turkum, sinf, tiplarning divergensiya muddati aniqlanadi. β- globin oqsili shajarasini o‘rganish natijasida uning tuzilishi 400 mln yil oldin odam bilan karp balig‘i 225 mln yil oldin yexidnalar bilan odam 70 mln yil oldin …

4 / 30

yuruvchilar, qushlar, sutemizuvchilar embrional rivojlanishining boshlang‘ich davrlarida bir-biriga juda o‘xshash bo‘lib, ularning bosh, tana, dum, tomoqlari yonida jabra yoriqlari bo‘ladi. biogenetik qonun har bir hayvonning embrional rivojlanishda oldin katta, pirovardida esa kichik sistematik birliklarga xos belgilar rivojlanadi. boshqacha aytganda, embrional rivojlanishda tarixiy rivojlanishning qisqacha takrorlanishi hamda belgilarning umumiylikdan xususiylikka tomon ajralishi ro‘y beradi. biogenetik qonun hayvonot dunyosida o‘z ifodasini topadi. masalan, baqa itbalig‘i suvda ham quruqlikda yashovchilarning ajdodlari bo‘lmish baliqlarning rivojlanish bosqichini takrorlaydi. biogenetik qonun o‘simliklarga ham taalluqlidir. chigitdan ungan madaniy g‘o‘za navlarida oldin yaxlit plastinkali, keyinchalik bo‘lakli barglar hosil bo‘ladi. yovvoyi g‘o‘za turlari raymondiy, klotshianium poyasidagi barcha barglar yaxlit plastinkadan iborat. lekin shaxsiy rivojlanishda organizmlar tarixiy rivojlanishning barcha bosqichlari emas, balki ayrimlari takrorlanadi, boshqalari tushib qoladi. u ajdodlar tarixiy rivojlanishi million yillar davom etganligi; shaxsiy rivojlanish esa juda qisqa muddatda o‘tishi bilan izohlanadi. filogenez ontogenezga ta’sir ko‘rsatar ekan, ontogenez ﬁlogenezga ta’sir ko‘rsatmaydimi, degan savol tug‘ilishi tabiiy. shuni qayd etish …

5 / 30

alar hosil qiladi. sutemizuvchilarda esa epitelial va biriktiruvchi to‘qima hosilalari rivojini o‘zgartirib, teri orasida soch xaltasini rivojlantiradi. image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png /docprops/thumbnail.jpeg

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 30 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"evolyutsiyani isbotlashda molekulyar biologiya, sitologiya, embriologiya fanlari dalillari dars ishlanmasi" haqida

10 – sinf biologiya 10-sinflarda “evolyutsiyani isbotlashda molekulyar biologiya, sitologiya,embriologiya fanlari dalillari.” mavzusida 1 soatlik dars ishlanmasi o`tilgan mavzuni takrorlash. 1. olimlar tur paydo bo‘lishini nechta asosiy usulini farq qiladilar? 2. turlarning paydo bo‘lishini tushuntirishda ikkita qiyinchilik uchraydi? 3. tur paydo bo‘lishining tiplari ikki xil yo‘nalishda kechadi? 4. geograﬁk alohidalanish natijasidir qirg‘ovullarning nechta kenja turlari kelib chiqqan? 5. baykal ko‘li boshqa suv havzalaridan tog‘lar hosil bo‘lishi natijasida bundan qancha yil ilgari ajralib qolgan? 6. yonsuzar qisqichbaqa turkumining bir ajdod turidan nechta yangi tur paydo bo‘lgani ma’lum? 7. ekologik alohidalanish natijasida umumiy areal doirasida chittaklarning nechta turi kelib chiqqan...

Bu fayl PPTX formatida 30 sahifadan iborat (12,1 MB). "evolyutsiyani isbotlashda molekulyar biologiya, sitologiya, embriologiya fanlari dalillari dars ishlanmasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: evolyutsiyani isbotlashda molek… PPTX 30 sahifa Bepul yuklash Telegram