evolutsiyani isbotlashda molekular biologiya, sitologiya, embriologiya fanlari dalillari

DOCX 4 стр. 28,4 КБ Бесплатная загрузка

4 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 28,4 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 4

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 4

mavzu: evolutsiyani isbotlashda molekular biologiya, sitologiya, embriologiya fanlari dalillari evolutsiya juda ham uzoq muddatli tarixiy jarayon bo‘lganligi sababli, bu jarayonni qisqa vaqt davomida kuzatishning imkoni yo‘q. ayniqsa, yirik sistematik birliklarning hosil bo‘lishi uchun million yillar kerak bo‘ladi. tur doirasida kechadigan evolutsion jarayonlar mikroevolutsiya deyiladi. turdan yuqori bo‘lgan sistematik guruhlarning paydo bo‘lish jarayoni makroevolutsiya deyiladi. mikroevolutsiya qisqa muddatda yuz berishi mumkinligi sababli, bu jarayonni to‘g‘ridan to‘g‘ri o‘rganish mumkin. mak roevo lutsiya, ya’ni turdan yuqori bo‘lgan sistematik birliklar: avlod, oila, tur kum, sinf, tiplardagi evolutsion jarayonlar million yillar davomida amalga oshgani sababli uni bevosita kuzatib bo‘lmaydi. shu bois makroevolutsiya bilvosita dalillar, ya’ni qadimgi davrlarda yashab o‘lib ketgan mavjudotlarning hozirgi paytda yashab turganlari bilan, shuningdek, keyingilarining tashqi, ichki tuzilishi, rivojlanishi, ularning hayotiy jarayonlarini o‘zaro taqqoslash orqali aniqlanadi. makroevolutsiya mikroevolutsiyaning uzviy davomi hisoblanadi. chunki mikroevolutsiyadagi mutatsion va kombinativ o‘zgaruvchanlik, populatsiya ning genetik va ekologik jihatdan xilma-xil bo‘lishi, evolutsiyani harakatlantiruvchi omillari makroevolutsiyaga ham o‘z ta’sirini …

2 / 4

i belgilash va boshqa usullar qo‘llaniladi. molekular biologiya rivojlanishining hozirgi holati har xil turlarga mansub organizmlar dnksidagi nukleotidlar, oqsil molekulasidagi aminokislotalar joylashishidagi o‘zgarishlarni tahlil qilish va oqibatda ular orasidagi o‘xshashlik va farqlar darajasini aniqlash mumkinligini ko‘rsatmoqda. har bir aminokislotani oqsil molekulasidagi almashinuvi bir, ikki, uch nukleotidlarning o‘zgarishi bilan aloqador. shu bois u yoki bu oqsil molekulasidagi aminokislotalar almashinuvini e’tiborga olib, ana shu oqsil molekulasi sintezida qatnashgan gen tarkibidagi nukleotidlar almashinuv miqdorining maksimum va minimumini kompyuter yordamida hisoblash mumkin. olingan ma’lumotlarga asoslanib ma’lum vaqt mobaynida oqsil molekulasida o‘rtacha qancha aminokislota almashinilganligi, gen tarkibidagi nukleotidlar joylanishida qanday o‘zgarishlar ro‘y berganligi to‘g‘risida hukm chiqarish mumkin. odam eritrotsitlaridagi gemoglobin oqsili o‘zaro o‘xshash ikkita α va ikkita β zanjirdan tashkil topgan. α zanjirning har bir 141 tadan, β zanjirining har bir zanjiri 146 tadan aminokislota qoldig‘idan iborat. gemoglobinning α va β zanjirlari o‘zaro farq qilsa ham, ulardagi aminokislotalarning joylanish izchilligi bir-biriga o‘xshash. bu holat gemoglobin …

3 / 4

kaptar 12 odam – ilon 14 odam – baqa 18 odam – akula 24 odam – drozofi la 29 odam – bug‘doy 43 odam – neyrospora 48 17-jadvalda keltirilgan ma’lu mot lardan ko‘rinib turibdiki, odam va odamsimon maymunlar gemog lobini aminokislotalar izchilligi bo‘yicha deyarli o‘xshash, lekin odam bilan sutemizuvchi hayvon lar ning boshqa turkumlari orasidagi farq juda katta bo‘lib, 14–33 ga teng. shunga o‘xshash ma’lumotlar odam va drozofi la bilan boshqa organizmlarning sitoxrom s oqsili ning aminokislotalar tarkibini taq qoslaganda ham ko‘zga tashl anadi. oqsil evolutsiyasi darajasining tez ligi yil davomida uning tarkibidagi aminokislotalar almashinuvi bilan bel gilansa, genlarning evolutsion tezligi nukleotidlar almashinuvini aniqlash orqali bilinadi. odatda sistematik jihatdan bir-biriga yaqin turlarda mutatsiyalar soni kam, uzoq turlarda esa aksincha, ko‘p bo‘ladi. shu sababli, masalan, odam dnk molekula tuzilishi makaka maymuni dnk tuzilishiga 66% o‘xshash bo‘lsa, ho‘kiznikiga 28%, 202 203 kalamushnikiga 17%, lasos balig‘inikiga 8%, ichak tayoqchasi bakteriyasiga atigi 2% o‘xshashligi …

4 / 4

golji appa ratining borligi, barcha tirik mavjudotlarda genetik kodning bir xilligi ham organik olam turli xil vakillarining kelib chiqishi birligidan dalolat beradi. embriologiya. barcha ko‘p hujayrali hayvonlar o‘z shaxsiy rivojlanishini urug‘langan tuxum hujayra – zigotadan boshlaydi. zigotaning bo‘linishi, murtakning ikki, uch qatlamli holati, uning varaqlaridan turli organlarning hosil bo‘lishi kuzatiladi. embrionning rivojlanishdagi o‘zaro o‘xshashlik, ayniqsa, bir tip yoki sinfga mansub hayvonlarni o‘zaro taqqoslaganda ko‘zga yaqqol tashlanadi. masalan, umurtqali hayvonlar sinfi : baliqlar, suvda hamda quruqlikda yashovchilar, sudralib yuruvchilar, qushlar, sutemizuvchilar embrional rivojlanishining boshlang‘ich davrlarida bir-biriga juda o‘xshash bo‘lib, ularning bosh, tana, dum, tomoqlari yonida jabra yoriqlari bo‘ladi. embrion rivojlangan sari turli sinfga kiruvchi hayvonlar orasidagi o‘xshashlik kamaya boradi. ularda shu hayvon sinfi , turkumi, oilasi, avlodi va turiga xos belgi-xossalar paydo bo‘la boshlaydi. chunonchi, gorilla bilan odam embrioni dastlab o‘xshash bo‘lsa-da, embrional rivojlanishning keyingi davrlarida odam embrionida peshona, gorilla embrionida esa jag‘ oldinga bo‘rtib chiqqanligini ko‘rish mumkin. binobarin, har bir …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 4 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "evolutsiyani isbotlashda molekular biologiya, sitologiya, embriologiya fanlari dalillari"

mavzu: evolutsiyani isbotlashda molekular biologiya, sitologiya, embriologiya fanlari dalillari evolutsiya juda ham uzoq muddatli tarixiy jarayon bo‘lganligi sababli, bu jarayonni qisqa vaqt davomida kuzatishning imkoni yo‘q. ayniqsa, yirik sistematik birliklarning hosil bo‘lishi uchun million yillar kerak bo‘ladi. tur doirasida kechadigan evolutsion jarayonlar mikroevolutsiya deyiladi. turdan yuqori bo‘lgan sistematik guruhlarning paydo bo‘lish jarayoni makroevolutsiya deyiladi. mikroevolutsiya qisqa muddatda yuz berishi mumkinligi sababli, bu jarayonni to‘g‘ridan to‘g‘ri o‘rganish mumkin. mak roevo lutsiya, ya’ni turdan yuqori bo‘lgan sistematik birliklar: avlod, oila, tur kum, sinf, tiplardagi evolutsion jarayonlar million yillar davomida amalga oshgani sababli uni bevosita kuzatib bo‘l...

Этот файл содержит 4 стр. в формате DOCX (28,4 КБ). Чтобы скачать "evolutsiyani isbotlashda molekular biologiya, sitologiya, embriologiya fanlari dalillari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: evolutsiyani isbotlashda moleku… DOCX 4 стр. Бесплатная загрузка Telegram