илмий тадкикот ва ижод тизимида далил

DOC 62.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1413385418_59541.doc илмий тадқиқот ва ижод тизимида далил режа: 1. далил фалсафий категория сифатида. 2. далил турлари. 3. далилнинг илмий тадқиқотдаги ўрни ва аҳамияти. 4. далил субъект ва объектнинг фаоллиги натижаси сифатида. 1. далил фалсафий категория сифатида. далил деб ҳақиқатни тасдиқловчи, инкор этиб бўлмайдиган нарса ва ҳодисалар ҳақидаги билимлар мажмуасига айтилади. далилнинг асосан иккита хусусияти бор: 1. ҳаётий бўлган реал воқеалар, хусусиятлар, муносабатлар, боғланишлар, ўзгаришлар, жараёнларни ўзида ифода этади. 2. ҳақиқатни исботловчи фикрларни тўлақонлигини, инкор этиб бўлмаслигини, реалликка мослигини қарор топтиради. теварак атрофдаги барча нарса ва ҳодисаларнинг мавжудлиги, барқарорлиги, ҳодисаларга муносабат каби жараёнлар далилларга суянган ҳолда таҳлил ва мушоҳада қилинади, аслида эса далил бўлиши ёки бўлмаслиги мумкин. сабаби, шундай нарса ва ҳодисалар борки, улар далил ва исботни талаб қилмайди, уларни тасвирлаш учун далилга мурожат қилиш шарт эмас. аммо, илмий ижодда далил зарурий талаб ҳисобланади, у фаннинг ажралмас қисмидир, зеро фан янги, ҳақиқий билимларни бериш учун далилларга суянади. ҳар бир ижод намунаси …

турлари. далилнинг қуйидаги турлари мавжуд: 1. ҳақиқий далил; 2. ёлғон далил; 3. тўлиқ далил; 4. тўлиқ бўлмаган далил; 5. тахминий далил; 6. исботланмайдиган далил; 7. исботланган далил; 8. илмий далил ва бошқалар. далил турлари воқеиликдаги нарса ва ходисаларнинг характеридан келиб чиқади. далил алоҳида-алоҳида олинган нарса ва ҳодисаларни ўзида акс эттиради. умумий далилнинг бўлиши мумкин эмас, далил – конкрет ва аниқдир. масалан, ҳақиқий далилда объект тўғрисида тўла тавсиф мужассамлангандир ва тавсиф ҳақиқатга зид келмайди, балки қонун ва қонуниятлар асосида вужудга келган бўлади. ёлғон далил эса бунинг акси бўлиб, қонунлар ва қонуниятга мос эмасдир. у фақат инсоннинг тафаккурида акс этади, холос. ёлғон далиллар шубҳали бўлиб, уларни бир неча бор текшириш, аниқлаш талаб этилади. ёлғон далиллар инсон томонидан ножўя иш ва фаолиятлар жараёнида қўлланилади. аммо, ёлғон далиллардан воз кечиб бўлмайди, уларнинг фойдали томонларини олиб, ҳаётга татбиқ этиш лозим. масалан, шундай воқеа ва нарсалар бўладики, улар тўғрисида (вазиятга қараб) ёлғон далил айтишга тўғри келади, …

т ва сабрлиликни истайди. далилларни қўлга киритиш бевосита ва билвосита бўлиши мумкин. иккала жараён ҳам зарурий ҳолатдир. бевосита даллиларни қўлга киритишда нарса ва ҳодисаларнинг ўз ҳолати, тараққиёти, ривожланиши кифоя қилади. билвосита даллиларни қўлга киритишда маълум шарт-шароитлар, қўшимча ашёлар, техник воситалар, кўргазмали қуроллар талаб этилади. демак, даллиларни қўлга киритиш субъектив ва объектив шарт-шароитларга боғлиқдир. далил инсоннинг билим доирасини кенгайтиради, билим эса инсоннинг ажралмас қисмидир. моддий олам оддий билим асоси бўлган чексиз, ранг-баранг нарса ва ҳодисаларнинг йиғиндисидан иборатдек бўлиб кўринади. аммо оддий кузатиш асосида ҳодисаларнинг моҳиятини билиш мумкин эмас. агар билиш оддий кузатишдангина иборат бўлса, у вақтда биз ҳодисаларнинг қонун ва қонуниятларини асло била олмас эдик. шу сабабли ҳам, далилнинг асосий вазифаси моддий оламни билишда иштирок этиб, у тўғрисида инкор этиб бўлмайдиган фикрлар тасдиғини беришдир. олам ва унинг қонуниятларини билиш осонликча кечмайди. оламни билиш ғоят мураккаб жараёндир.у ҳақиқий илмий далилни, ижодни талаб этади. далиллар фаразларни таҳлил қилиш учун ҳам асосдир. чунки фаразлар …

ияти жамиятдаги баъзи муаммолар айрим ижтимоий- гуманитар фанларда, далилларга асосланади. мантиқий далиллар ҳақиқатга яқин далиллардир. масалан, ўзбекистон республикаси президенти и.а.каримов мафкурамиз ҳақида фикр юритганда қуйидаги муҳим жараёнларни таъкидлайди: “. . . жамиятимиз мафкураси, одамлар ўртасидаги ўзаро муносабатларнинг маъно-мазмунини белгилаб беради. жараёнларнинг илмий-назарий асосларини, уларнинг янги-янги қирраларини мукаммал очириб бериш, ўқувчиларимиз, талабаларимизга, кенг жамоатчиликка содда, лўнда қилиб тушунтириб бериш ва уларни янги ҳаёти, замон талабларига жавоб берадиган жамият қурилишининг фаол ва жўшқин иштирокчиларига айлантириш-хозирги куннинг энг долзарб вазифалари қаторига киради. бунинг учун биринчи галда тараққиётимизнинг ҳар бир йўналиши – жамиятимиздаги сиёсий, ижтимоий-иқтисодий, маънавий муносабатларнинг ривожи ҳақида махсус дарсликлар, қўлланмалар, оммабоп адабиётлар яратиш зарур”. бу вазифалар реал имкониятлардан келиб чиққан ҳолда қўйилган. мазкур вазифа кўпроқ гуманитар соҳаларга тааллуқлидир. уларни амалга ошириш учун мантиқий далиллар асосида иш юритиб, дарсликлар, қўлланмалар, оммабоп адабиётларнинг таъсирчанлигига эътиборни қаратиш долзарбдир. тасдиқдан ўтказиб ҳаётга татбиқ этиш мумкин бўлмаган жамият тараққиётини фақат изчил тушунтириш, уларнинг ҳақиқат эканлигини тарғиб этиш …

рни ҳосил қилиш; 2. нарса ва ҳодисалар тараққиётини тўғри акс эттириш; 3. объектларнинг фаолиятини тўғри тавсифлаш учун асос шарт эканлигини ҳисобга олиш; 4. объектив воқеиликни тўғри тушунтиришдаги иштирокини эътироф этиш ва бошқалар. илмий ижодда юқорида таъкидланган далил турлари иштирок этиши мумкин. албатта, уларнинг барчаси ҳақида тадқиқотчи тўла тассавурга эга бўлиши, уларни бир-биридан ажратиши зарурдир. акс ҳолда, далиллар самара бермаслиги мумкин. илмий далиллар қудратли кучга эга. улар олдиндан айтиб беришни ҳам таъминлайди. масалан, “қушлар ва ҳашоротлар, яъни ҳаводан оғир объектлар фазо муҳитида учишга қодирлиги буюк механик н.е.жуковский томонидан ҳозирги замон термодинамикасининг негизини ташкил этувчи кўтарма куч назариясининг яратилишига олиб келди. барча энг янги авиация ва космонавтика воситалари–ракеталар, самолётлар, вертолётлар, дирижаблларни лойиҳалаш жуковский кашф этган аэродинамика қонуни асосида амалга оширилди”. ижодий фаолият мураккаблиги сабабли, бу мураккаблик далиллар олишда ҳам намоён бўлади. таъкидлаш лозимки, далиллар мавҳум бўла олмайди. ҳар қандай далил аниқдир. бу аниқлик далиллар натижасидир. фанларда далиллар ўз ҳолича кўзга ташланавермайди. объектив …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "илмий тадкикот ва ижод тизимида далил"

1413385418_59541.doc илмий тадқиқот ва ижод тизимида далил режа: 1. далил фалсафий категория сифатида. 2. далил турлари. 3. далилнинг илмий тадқиқотдаги ўрни ва аҳамияти. 4. далил субъект ва объектнинг фаоллиги натижаси сифатида. 1. далил фалсафий категория сифатида. далил деб ҳақиқатни тасдиқловчи, инкор этиб бўлмайдиган нарса ва ҳодисалар ҳақидаги билимлар мажмуасига айтилади. далилнинг асосан иккита хусусияти бор: 1. ҳаётий бўлган реал воқеалар, хусусиятлар, муносабатлар, боғланишлар, ўзгаришлар, жараёнларни ўзида ифода этади. 2. ҳақиқатни исботловчи фикрларни тўлақонлигини, инкор этиб бўлмаслигини, реалликка мослигини қарор топтиради. теварак атрофдаги барча нарса ва ҳодисаларнинг мавжудлиги, барқарорлиги, ҳодисаларга муносабат каби жараёнлар далилларга суянган ҳолда таҳлил ва мушоҳада...

DOC format, 62.5 KB. To download "илмий тадкикот ва ижод тизимида далил", click the Telegram button on the left.

Tags: илмий тадкикот ва ижод тизимида… DOC Free download Telegram