1 yangi va eng yangi davr falsafasi

DOC 228,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1403329402_44505.doc yangi va eng yangi davr falsafasi reja: 1. yangi davr falsafasining tabiiy-ilmiy asoslari. 2. yangi davr g`arb va sharq falsafasidagi asosiy muammolar (ontologiya va gnoseologiya). 3. rene dekart 4. benedikt (barux) spinoza 5. gotfrid vilgelm leybnits 6. immanuil kant 7. xviii asr yevropa falsafasining ma`rifiy xususiyati. 8. devid yum 9. jorj berkli 10. sharl lui monteskye 11. pol genrix ditrix golbax 12. deni didro 13. immanuil kant 14. gegel georg vilgelm fridrix 15. postpozitivizm 16. tomas kun 17. karl popper 18. o`zbekiston faylasuflari milliy jamiyati. yangi davr falsafasining tabiiy-ilmiy asoslari. xvii asrdan boshlab tabiatshunoslik jadal sur`atlarda rivojlanadi. dengizlarda kemalarning yurishiga ehtiyojning ortishi astronomiyaning rivojlanishini, shaharsozlik, kemasozlik, harbiy ish – matematika va mexanikaning rivojlanishini belgilaydi. yangi fan avvalo moddiy ishlab chiqarish amaliyotiga: to`qimachilik sanoatida mashinalar ixtiro qilinishiga, ko`mir va metallurgiya sanoatida ishlab chiqarish qurollarining takomillashuviga tayanadi. e.torrichelli havo bosimi mavjudligini eksperimental yo`l bilan aniqladi, simobli barometr va havo nasosini ixtiro …

r narsaga qodirligi va ilmiy tadqiqotning cheksiz imkoniyatlari haqidagi ta`limot vujudga keldi. yangi davr falsafasiga avvalo tabiatshunoslikdan kelib chiqadigan kuchli materialistik tendensiya xos. xvii asrda yevropaning yirik faylasuflari qatoriga f.bekon, t.gobbs va j.lokk (angliya), r.dekart (fransiya), b.spinoza (gollandiya), g.leybnits (germaniya) kiradi. yangi davr g`arb va sharq falsafasidagi asosiy muammolar (ontologiya va gnoseologiya). yangi davr, avvalo xvii asr falsafasida ontologiya, ya`ni borliq va substansiya haqidagi ta`limotga katta e`tibor beriladi (ayniqsa harakat, makon va vaqt to`g`risida so`z yuritilganda). fan va falsafaning vazifasi – insonning tabiat ustidan hukmronligini kuchaytirishga, inson sog`lig`i va go`zalligiga ko`maklashish, hodisalarning sabablarini, ularning muhim kuchlarini o`rganish zarurligi anglab yetilishiga olib kelgan. shu sababli substansiya va uning xossalari muammolari yangi davrning deyarli barcha faylasuflarini qiziqtirgan. bu davr falsafasida «substansiya» tushunchasini tavsiflashga nisbatan ikki xil yondashuv paydo bo`lgan: birinchi yondashuv substansiyani borliqning chegaraviy asosi sifatida ontologik tushunish bilan, ikkinchi yondashuv – «substansiya» tushunchasini, uning ilmiy bilim uchun zarurligini gnoseologik jihatdan anglab …

totelning shakl haqidagi mushohadalari bilan bahsga kirishadi. bekon fikriga ko`ra, shakl – jismni tashkil etuvchi moddiy zarralar harakatining turi. ammo bu zarralar atomlar emas. f.bekon qadimgi faylasuflarning materiyaning atomistik tuzilishi haqidagi ta`limotiga, ayniqsa bo`shliqning mavjudligi haqidagi ta`limotiga tanqidiy yondashadi. u makonni bo`shliq deb hisoblamagan: bekon uchun makon materiyaning doimiy o`rni bilan bog`liq bo`lgan. amalda u makonni moddiy obyektlarning ko`lamliligi bilan ayniylashtirgan. vaqtni bekon moddiy jismlar tezligining obyektiv o`lchovi sifatida tavsiflagan. vaqtning mohiyatini tushunishga nisbatan mazkur yondashuv diqqatga sazovordir, zero vaqt materiyaning moddiy jismlarda yuz beruvchi o`zgarishlarning davomliligidan iborat bo`lgan va bu o`zgarishlarning sur`atini tavsiflaydigan ichki xossasi sifatida e`tirof etiladi. shunday qilib, vaqt harakat bilan uyg`un bog`lanadi. bekon fikriga ko`ra, harakat – materiyaning tug`ma xossasi. materiya qanday abadiy bo`lsa, harakat ham shunday abadiydir. u harakatning tabiatdagi 19 turi yoki shaklini qayd etgan: tebranish, qarshilik, inersiya, intilish, kuchlanish, hayot ruhi, azoblanish va b. bu shakllar amalda o`sha davrda fanda ayniqsa mukammal o`rganilgan …

ha hodisalar, narsalar, jarayonlarni bu substansiyaning namoyon bo`lish shakllari deb hisoblagan. materiya – abadiy, jismlar va hodisalar – o`tkinchi: ular vujudga keladi va yo`q bo`ladi. fikrlashni materiyadan ajratib bo`lmaydi, zero materiyaning o`zigina fikrlaydi. jismsiz tana bo`lmaganidek, jismsiz substansiya ham bo`lishi mumkin emas. aynan materiya barcha o`zgarishlar subyekti hisoblanadi. barcha moddiy jismlar ko`lamlilik va shakl bilan tavsiflanadi. ularni o`lchash mumkin, chunki ular uzunlik, kenglik va balandlikka ega. f.bekondan farqli o`laroq, gobbsda materiya sifat ko`rsatkichlariga ega emas: u materiyani matematik va mexanik sifatida miqdor jihatidan o`rganadi. unda materiya dunyosi rang, hid, ovoz kabi xossalardan mahrum. t.gobbs talqinida materiya go`yo geometrik tus oladi va sifat jihatidan bir jinsli, rangsiz narsa tarzida, miqdoriy kattaliklarning muayyan tizimi sifatida namoyon bo`ladi. harakatni u faqat mexanik nuqtai nazardan tushunadi. makon va vaqt muammolarini o`rganishga nisbatan gobbs materialistik nuqtai nazardan yondashadi. t.gobbs o`zining dunyo haqidagi falsafiy qarashlarida deist sifatida ish ko`radi. ammo uning asarlarida ateistik xususiyatga ega bo`lgan …

dga kelgan sezgini u bilishning birinchi amali deb hisoblagan. fikrlashni u tushunchalarni qo`shish yoki ayirish deb hisoblagan, unga o`z matematik metodini to`la tatbiq etgan. rene dekart (fransuz faylasufi va matematigi 1596-1650) cubstansiyaning bekoncha va gobbscha monistik talqiniga o`zining dunyoning dualistik talqinini qarshi qo`yadi. dekart bir-biriga bog`liq bo`lmagan ikki birinchi asos: nomoddiy yoki «fikrlovchi» substansiya va moddiy yoki «ko`lamli substansiya» mavjudligini taxmin qiladi. bu ikki substansiya parallel mavjuddir. ularni o`rganish bilan metafizika va fizika shug`ullanadi. metafizika avvalo ma`naviy substansiyani, u bilan bog`liq bo`lgan bilish va borliq tamoyillarini o`rganadi. fizika tabiat falsafasini tadqiq etadi. u dunyoning vujudga kelishi, yerda hayotning rivojlanishi (tabiat qonunlariga muvofiq) haqidagi ta`limotni o`z ichiga oladi, hayvonlar va inson tanasining tuzilishini mexanika qonunlariga bo`ysinuvchi murakkab mashinalar sifatida o`rganadi (r.dekart asarlaridan biri «hayvon – mashina» deb ataladi). dekart ilgari surgan kosmogoniya haqidagi ta`limot zamirida quyosh sistemasining tabiiy rivojlanishi g`oyasi yotadi. uning fikricha, bu rivojlanish materiya va uning turli jinsli zarralari …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"1 yangi va eng yangi davr falsafasi" haqida

1403329402_44505.doc yangi va eng yangi davr falsafasi reja: 1. yangi davr falsafasining tabiiy-ilmiy asoslari. 2. yangi davr g`arb va sharq falsafasidagi asosiy muammolar (ontologiya va gnoseologiya). 3. rene dekart 4. benedikt (barux) spinoza 5. gotfrid vilgelm leybnits 6. immanuil kant 7. xviii asr yevropa falsafasining ma`rifiy xususiyati. 8. devid yum 9. jorj berkli 10. sharl lui monteskye 11. pol genrix ditrix golbax 12. deni didro 13. immanuil kant 14. gegel georg vilgelm fridrix 15. postpozitivizm 16. tomas kun 17. karl popper 18. o`zbekiston faylasuflari milliy jamiyati. yangi davr falsafasining tabiiy-ilmiy asoslari. xvii asrdan boshlab tabiatshunoslik jadal sur`atlarda rivojlanadi. dengizlarda kemalarning yurishiga ehtiyojning ortishi astronomiyaning rivojlanishini, shaharsozlik...

DOC format, 228,5 KB. "1 yangi va eng yangi davr falsafasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: 1 yangi va eng yangi davr falsa… DOC Bepul yuklash Telegram