радиоактивлик. ионлантирувчи нурланишнинг организмга таъсири

PPT 47 pages 4.6 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 47
mavzu: kirish. tibbiyot texnikasi va yangi tibbiyot texnologiyalari fani. zamonaviy fan- texnika yutuqlari va kompyuter dasturlari taxliliining tibbiyotda yangi tibbiy texnologiyalarini rivojlanishidagi axamiyati мавзу: радиоактивлик. ионлантирувчи нурланишнинг организмга таъсири тўлқин узунлиги 10нм дан 0,001нм (частотаси 1016 дан 1020гц) гача бўлган, энергияси бўйича ультрабинафша ва гамма нурланиш оралиғида жойлашган электро-магнит нурланиш – рентген нурланиши деб аталади. қисқароқ тўлқинли нурланиш (λ=0,01нм =1019-1020гц) юқори энергияли фотонларга эга, шунинг учун моддага чуқурроқ ўтади. бу нурланиш қаттиқ нурланиш деб аталади. узунроқ тўлқин узунлигига эга бўлган нурланиш (λ=10-0,1нм =1016-1018гц) моддага камроқ ўтади, шунинг учун у юмшоқ нурланиш деб аталади. электронни тезлаштирувчи кучланиш (яъни найчадаги анод ва катод орасидаги кучланиш)нинг ортиши билан нурланишнинг қаттиқлиги ва унинг ўтиш қобилияти ошади. бу усулнинг физик асоси нурланишнинг экспоненциал камайиши қонунидир. ктнинг ишлаш принципи рентгенография усулига ўхшаб, рентген нурларининг қўлланилишига асосланган. бу эса уни мрт усулидан фарқланадиган асосий еридир. рентген нурланиши инсон организмидан ўтаётганида унинг турли тўқималарида ҳар хил ютилади. жуда …
2 / 47
ўзгариши мутация — ташқи ёки ички муҳит таъсирида генотипнинг жиддий ўзгаришидир. мутация жараёнини пайдо бўлиши мутагенез деб аталади. рентген нурланиши тирик организм тўқималарига таъсир қилиб, нур касалликларига, кучли куйиш ва хавфли ўсма касалликларига сабаб бўлиши мумкин. рентген нурланиши мутаген фактор бўлиши мумкин. * радионуклидларнинг тиббиёт-даги татбиқини икки гуруҳга бўлиш мумкин. биринчи гуруҳга радиоактив индикаторлардан даволаш ва тeкширув мақсад-ларида фойдаланиладиган мeтод-лар киради. тиббиётда радионуклидлардан фойдаланиш радионуклидларнинг ионланти-рувчи нурланишларининг био-логик таъсирининг даволаш мақсадларида қўлланилишига асосланган мeтодлар иккинчи гуруҳга киради. нурланишнинг бактeрицид таъсирини ҳам бу гуруҳга киритиш мумкин. нишонланган атомлар мeтоди қуйидагидан иборат: танага радионуклидлар киритилади ва уларнинг тўпланган жойлари, аъзо ва тўқималардаги активлиги аниқланади. масалан, қалқонсимон бeз касаллигига диагноз қўйиш учун танага радиоактив йод ёки киритилади, радиоактив йоднинг бир қисми бeзда тўпланади. радионуклидларнинг тананинг турли аъзоларида тақсимланишини аниқлаш учун гамма-топографдан фойдаланилади. бу асбоб радиоактив прeпаратнинг интeнсивлиги қандай тақсим-ланишини автоматик равишда қайд қилади. у бирин кeтин бeмор танасининг катта қисмидан ўтади. нурланишни, масалан, …
3 / 47
сияти) ётади. аннигиляция вақтида пэт – сканери ёрдамида қайд қилиш мумкин бўлган гамма-квантлар жуфти ҳосил бўлади. позитронлар эса, бемор оганизмига текширув олдидан томир ичига киритилади ёки газ ҳолатида киритилган радиофарм препаратининг таркибига кирувчи радионуклиднинг парчаланиши натижасида ҳосил бўлади. пэт организмда бўлаётган турли жараёнларни айнан конкрет текширувга мос радиофарм препарат ёрдамида аниқлаш имконини беради: метаболизм, моддалар транспорти ва ҳ.к.з. ҳозирги вақтда пэт текширувлари вақтида углерод-11, азот-13, кислород-15, фтор-18 каби изотоплар қўлланилади. бу моддалар кичкина дозада киритлганида ҳам сифатли тасвир олиш мумкин. позитрон-эмиссион томография (пэт) ангиография–қон томирларини контраст рентгенологик текширув усулидир. рентгенографияда, рентгеноскопияда, кт ва гибрид операциаларда қўлланилади. ангиография томирларни функционал ҳолатларини, қон оқишини ва паталогик ҳолатларни ўрганади. ангиография ионланувчи нурланишни организмга таъсири α-нурланишдан ҳимояланиш содда бўлиб, бу нурларни ютиш учун бир варақ қоғоз ёки бир неча сантиметр қалинликдаги ҳаво қатлами кифоя. аммо радиоактив моддалар билан ишлаш мобайнида нафас йўли орқали ёки овқатланиш пайтларида α-заррачанинг организм ичига кириб кетишидан сақланмоқ керак. β-нурланишдан …
4 / 47
радиоактивлик. ионлантирувчи нурланишнинг организмга таъсири - Page 4
5 / 47
радиоактивлик. ионлантирувчи нурланишнинг организмга таъсири - Page 5

Want to read more?

Download all 47 pages for free via Telegram.

Download full file

About "радиоактивлик. ионлантирувчи нурланишнинг организмга таъсири"

mavzu: kirish. tibbiyot texnikasi va yangi tibbiyot texnologiyalari fani. zamonaviy fan- texnika yutuqlari va kompyuter dasturlari taxliliining tibbiyotda yangi tibbiy texnologiyalarini rivojlanishidagi axamiyati мавзу: радиоактивлик. ионлантирувчи нурланишнинг организмга таъсири тўлқин узунлиги 10нм дан 0,001нм (частотаси 1016 дан 1020гц) гача бўлган, энергияси бўйича ультрабинафша ва гамма нурланиш оралиғида жойлашган электро-магнит нурланиш – рентген нурланиши деб аталади. қисқароқ тўлқинли нурланиш (λ=0,01нм =1019-1020гц) юқори энергияли фотонларга эга, шунинг учун моддага чуқурроқ ўтади. бу нурланиш қаттиқ нурланиш деб аталади. узунроқ тўлқин узунлигига эга бўлган нурланиш (λ=10-0,1нм =1016-1018гц) моддага камроқ ўтади, шунинг учун у юмшоқ нурланиш деб аталади. электронни тезлаштиру...

This file contains 47 pages in PPT format (4.6 MB). To download "радиоактивлик. ионлантирувчи нурланишнинг организмга таъсири", click the Telegram button on the left.