инфекцион омилларнинг организмга патоген таъсири

DOCX 11 стр. 26,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 11
инфекцион омилларнинг организмга патоген таъсири инфекцион жараён – компенсатор ҳимоя-мослашув ва патологик реакциялар мажмуаси бўлиб, макроорганизм (одам ва ҳайвонлар) ва микроорганизм (инфекцион касаллик қўзғатувчи)ларни маълум ва маҳсус шароитларда ўзаро муносабати туфайли юзага чиқади. инфекцион касаллик-инфекцион жараённи ўзига хос кўриниши бўлиб ҳужайин-организм билан паразит-организм (турлари) ўртасида ўзаро конфликтни юзага чиқиши билан намоён бўлади. ушбу конфликтнинг даражасини турли омиллар белгилаб беради: макроорганизм ҳусусиятлари (носпецифик ва специфик реактивлик ҳолатлари) ҳамда қўзгатувчиларни патогенлиги. ушбу омилларга мувофиқ тарзда барча инфекцион касалликлар куйидагича тафовутланади: ўткир, ўткир ости, сурункали ва жуда секин тарзда кечувчи. булардан охиргиси, жуда узоқ давом этади, аксарият ҳолатларда ўлим билан тугайди. бундан ташкари, инфекцион касалликларнинг яна битта формаси мавжуд-латент (персистент,ташувчи), ушбу формада аниқ белгилар пайдо бўлмайди, лекин микроорганизм репродукцияси ва уларни ташқи муҳитга ажралиши узоқ муддат давом этади. патогенлик- микроорганизмни инфекцион жараённи чақира олиш қобилияти билан ҳарактерланса, вирулентлик- микроорганизмни патогенлик даражасини белгилайди ва фенотипик белгиларни ўз ичига олади: микроорганизмни керакли ҳужайраларга ёпиша олиши …
2 / 11
муҳим ахамиятга эга( и.в давыдовский ). шундан инфекцион жараённи ривожланиши ва кечишини оғирлиги фақат организмни инвидуал реактивлигига боғлиқ бўлмай, балки гурухли ва популяцион реактивликка ҳам боғлиқлигини таъкидлаш лозим. организмда инфекцион омилларга носпецифик реактивликни шаклланишида тери ва шиллиқ қават секретини бактерицид компоненти (хлорид,сут ва ёғ кислоталари, лизоцим), фагоцитоз, комплемент тизим оқсиллари,интерферонлар муҳим аҳамиятга эга. шундай бўлсада, айникса сут эмизувчиларни инфекцион агентлар билан курашишида специфик омиллар: иммун тизимнинг гуморал ва хужайравий реакциялари муҳим аҳамиятга эга. микроорганзмларни ўзига ҳос хусусиятларида келиб чикиб, улар макроорганизмни ҳужайра ташкарисида ёки ҳужайра ичида паразитлигини намоён қилади. биринчи вариантда кўзғатувчининг антигенлари ii-класс гмак молекулалари апҳ (в-лимфоцитлар) билан копмлекс тарзда презентацияланади. бу ҳолатда t-хелперлар томонидан 2-типдаги интерлейкинлар синтезланиши билан муҳим аҳамиятга эга (ил-4,ил-5), ушбу моддалар в-лимфоцитларни активлашуви учун муҳим.в-лимфоцитлар антигенлар стимуляциясидан сўнг плазмобластларга, кейинчалик плазмацитларга айланади. плазмоцитлар қўзғатувчининг антигенларга қарши маҳсус антитаналар синтезлайди. макроорганизм тўқимаси ва қонидаги антитаналар титри, микробга қарши макроорганизимни иммунитет даражасини белгилайди. агар қўзғатувчи ҳужайра ичида …
3 / 11
асига ёпишади.булутсимон ҳужайра юзасида ҳосил бўлган антиген-антитана комплекси унда дегрануляция чақиради. дегрануляция туфайли ҳосил бўлган яллиғланиш медиаторлари макрофаг,нейтрофил ва эозинофилларни инфекцион агент томон хемотаксисини таъминлайди. агар ige ва ig e4лар иштирокида юқорида келтирилган механизм тўла руёбга чиқмаса, бундай ҳолатларда бемор қонида igm,igg, 1,2,3 лар пайдо бўлади,келгусида улар комплемент тизимни активлайди. комплемент тизим активлашувидан ҳосил бўлган мембрана бузувчи комплекс микроорганизм хужайра мембранасини цитолизига сабаб бўлади. бугунги тиббиёт амалиётида 8 хил инфекцион агентлар тафовутланади: гельминтлар, соддалилар, замбуруғлар, бактериялар, хламидийлар, риккетсийлар, вируслар ва прионлардир. паразитар ва протозой инфекциялар бутун дунёда энг кўп касаллик келтириб чиқарувчилар гельминт ва соддалилар ҳисобланади. жсст маълумотларига қараганда бир йил мобайнида 1 миллиондан 3 миллионгача инсонлар безгакдан вафот этади.ер шарининг 1/3 аҳолиси ичак гельмиртларидан азоб чекади, айниқса болаларда бу жараён оғир кечади. кўплаб паразитларнинг ҳаёт цикли жуда муракаблиги билан ҳарактерланади.чунки ўзининг ҳаёт циклини турли босқичларида турли ҳил антигенлар синтезлайди,бу ҳолат эса организм иммун ҳужайралари фаолиятини қийинлаштиради. соддалилар ва гельминтлар …
4 / 11
т-ва в-лимфоцитларни клонлаш жараёни бошланади. в-лимфоцитлардан ҳосил бўлган плазмоцитлардан антитаналар синтезланади. ушбу антитаналар паразит антигенлари билан комплекс ҳосил қилади макрофаг,гранулоцитлар томонидан опсонизация ва ютилишини енгиллаштиради, чунки ушбу ҳужайраларда антитаналар учун махсус рецепторлар мавжуд. макрофаг ва нейтрофилларнинг фагацитоз жараёнида кислародни юқори активликка эга бўлган метоболитлари (супероксиданионрадикал, водород пероксиди,пероксинитрит) ва бошқа кучли оксидловчилар ҳосил бўлади.улар паразит ҳужайра мембранаси зарарланишини ва мезосомаларда ҳазм бўлишини таъминлайди. паразитлар элиминацияси, шунингдек иммунитет шаклланишида цитотоксик ҳужайралар ва т-хелперларни активацияси ҳам муҳим аҳамиятга эга. паразитлар инфекцияларда т-хелперларни i-типи ва ii-типи турли даражада активлашади ва инфекцион жараён ривожланиши мобайнида уларнинг нисбати ўзгариб туради. масалан, безгакни жигар босқичида т-хелперниi-типи кўплаб синтезланади,натижада фагоцитоз жараёни активлашуви туфайли паразитлар элиминацияси кучаяди. бошқа томондан эса касалликни эритроцитар босқичида, паразитларни нобуд қилиши мақсадидат-хелперни ii-типи синтези кучаяди,бу ҳолат ўз навбатида маҳсус антитаналар синтезини стимуллайди. бошқа кўплаб паразитар инфекцион касалликларда эса т-линфоцитларни ушбу субпопуляцияларида антоганист характердаги ўзаро муносабатлар кузатилади. инсонларда учрайдиган терини диффуз лейшманиози ва прогрессияланувчи вицерал …
5 / 11
унки ил-5 эозинофиллар пролиферация ва хемотаксисини стимуллайди ҳамда цитотоксик оқсиллар секрециясини активлайди. ил-3,ил-4, ил-9 ва ил-10 иккинчи типдаги т-хелперлар томонидан синтезланади ва базофиллар пролиферациясини стимуллайди. базофиллар мембранасида ige паразитар антигенлар билан комплекс ҳосил қилади, сўнгра улар базофиллар дегрануляциясини чақиради, натижада кўплаб биологик актив моддалар ажралади. бу вақтда макрофаглар кўплаб цитокинларни синтезлайди, улар эса ичакларда бокалсимон экзокриноцитлар синтезини рағбатлантиради ва оҳир оқибат ичакда шилимшиқ секрецияси ортади. ичакларда шилимшиқ секрециясини кучайиши, ичаклар бўшлиғидан гельминтларни тарк этишига сабаб бўлади. баъзи ҳолатларда организмни иммун тизими паразитлардан бутунлай ҳолис бўлишини таъминлай олмайди, бироқ ичак деворида яллиғланишда юзага келган баъер соғлом тўкимани зарарланишига йўл қўймайди. лекин эвалюция жараёнида микроорганизмлар томонидан макроорганизм таъсирларига чап бериш ҳолатлари пайдо бўлмоқда.м: токсоплазмалар макрофаг фагоцитоз йўли билан кирмайди, “респиратор портлаш” тўла юзага чиқмайди натижада кислародни эркин радикаллари жуда кам миқдорда ҳосил бўлади лейшманиялар макрофаглар ичига комплемент рецепторлар ёрдамида киради. бундан ташқари лейшманиялар супероксиданиондисмутазани синтезлаш қобилиятига эга, ушбу фермент актив кислород фаоллигини …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "инфекцион омилларнинг организмга патоген таъсири"

инфекцион омилларнинг организмга патоген таъсири инфекцион жараён – компенсатор ҳимоя-мослашув ва патологик реакциялар мажмуаси бўлиб, макроорганизм (одам ва ҳайвонлар) ва микроорганизм (инфекцион касаллик қўзғатувчи)ларни маълум ва маҳсус шароитларда ўзаро муносабати туфайли юзага чиқади. инфекцион касаллик-инфекцион жараённи ўзига хос кўриниши бўлиб ҳужайин-организм билан паразит-организм (турлари) ўртасида ўзаро конфликтни юзага чиқиши билан намоён бўлади. ушбу конфликтнинг даражасини турли омиллар белгилаб беради: макроорганизм ҳусусиятлари (носпецифик ва специфик реактивлик ҳолатлари) ҳамда қўзгатувчиларни патогенлиги. ушбу омилларга мувофиқ тарзда барча инфекцион касалликлар куйидагича тафовутланади: ўткир, ўткир ости, сурункали ва жуда секин тарзда кечувчи. булардан охиргиси, жуда у...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOCX (26,9 КБ). Чтобы скачать "инфекцион омилларнинг организмга патоген таъсири", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: инфекцион омилларнинг организмг… DOCX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram