ташки мухит омиллари ва уларнинг тирик организмга таъсири

DOC 45,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1363952881_42773.doc тирик организмларнинг яшаш шароити ва мухит www.arxiv.uz режа: 1. мухит ва уни хосил килувчи омиллар хакида тушунча. 2. омиллар классификацияси: абиотик, биотик, антропик омиллар хакида. 3. мухитни узгариши. мухит омиллари. уларни тирик организмларга таъсир этиш конуниятлари. мухит – организмни ураб турувчи хамма омиллар булиб, улар тирик организмларни холатига, усишига, ривожланишига, купайишига ва бошка хусусиятларига бевосита ёки билвосита таъсир этади. мухит омиллари анорганик ёки органик табиатга эга булиши мумкин, айникса, инсон фаолияти туфайли. баъзи омиллар организм учун зарур булиши, баъзиларини ахамияти булмаслиги, баъзилари эса зарарли таъсир этиши мумкин. масалан: куп хайвонлар учун овкат, кислород, сув ва бошкалар жуда зарур. ёки хашаротлар учун оптимал харорат зарур, паст ёки юкори харорат зарарли таъсир этади. мухитдаги хар хил таccуротлар организмга ижобий ёки салбий таъсир этадими хаммасини экологик омиллар дейилади. табиатда булар бир-биридан ажралган холда эмас, комплекс холда таъсир этади. комплекс экологик омилларни организмни яшаш шароити дейилади. хар хил организмлар бир хил омилларга хар …
2
т, босим, намлик, шамол, ёруглик, радиация ва бошкалар. ер юзасининг рельефи иклимни ёки абиотик омилларини таъсири ва кучини узгаришга катта роль уйнайди. бу уз навбатида усимлик ва хайвон хаётига таъсир этади. организмларни сони уларни хаёти учун мухим булган омилларга боглик. масалан, сахро шароитида сувни булиши, сувда яшовчилар учун сувда эриган кислородни микдорини етарли булиши. мухитни биотик омиллари – бу бир гурух тирик организмларни бошкасига таъсири. бу хар хил характерга эга булади. баъзи организмлар бошкалари учун овкат манбаи булиб хизмат килади. масалан, фитофаг хайвонлар учун усимликлар; баъзи хайвонлар – йирткич хайвонлар учун овкат хисобланади. яшаш учун мухит булиб, масалан, текинхурлар учун уларнинг хужайинини танаси хизмат килади. биотик омиллар нафакат бевосита билвосита, яъни ташки мухит оркали хам таъсир этади. масалан, бактериялар тупрок таркибига, урмонда микроиклимни хосил булишида. антропик омиллар. инсон доимо тирик организмларга таъсир этган. кадимги ва хозирги сахрои кабир, гоби сахроси урмонлари киркилиб хайвонларини еб юборилганлиги туфайли хосил булган; хозирги даврда …
3
а биологик ритмлар хосил булган: тиним ва фаол даврни алмашиниб туриши а.с.мончадский (1958) табиатдаги омилларнинг характерига кура 2 га булинади. 1. узок вакт давомида узгармай, хайвонларни сони ва географик таркалишига таъсир этмайдиган. буларга ерни тортиш кучи, куёшни доимо булиши, атмосфера хавосини таркиби, гидросфера, рельеф ва бошкалар. 2. узгарувчи омиллар (сутка ва мавсумни узгариши, харорат, шамол, намлик, босим, овкат, касаллик, текинхурлар). мухит шароитини узгариши билан куп хайвонлар шунга мослашади. масалан: суткани узгариши билан куп хайвонларни физиологик холати узгариб, уларда фаол ва тиним холатлари алмашинади, миграцияси яшаш жойини узгартиради. айникса, урта осиёда суткалик ва мавсумий мухит узгаришига уларни мослашиши якколрок куринади. хар бир (нокулай) таъсуротга организмни мослашиш учун у айнан таъсир этгач булавермайди, у келгусида таъсир этганда организм тайёргарлик куради. масалан: танада запас озукани йигилиши, овкат камая бошлаганда, бола тугиш озука купая бошлаганда, тиним холатга утиш, нокулай шароит якинлашаётганда содир булади. бундай холат айникса, ёруглик (кун узунлиги узгаришига караб) таъсирига кура булади. …
4
ташки мухит омиллари ва уларнинг тирик организмга таъсири - Page 4

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ташки мухит омиллари ва уларнинг тирик организмга таъсири"

1363952881_42773.doc тирик организмларнинг яшаш шароити ва мухит www.arxiv.uz режа: 1. мухит ва уни хосил килувчи омиллар хакида тушунча. 2. омиллар классификацияси: абиотик, биотик, антропик омиллар хакида. 3. мухитни узгариши. мухит омиллари. уларни тирик организмларга таъсир этиш конуниятлари. мухит – организмни ураб турувчи хамма омиллар булиб, улар тирик организмларни холатига, усишига, ривожланишига, купайишига ва бошка хусусиятларига бевосита ёки билвосита таъсир этади. мухит омиллари анорганик ёки органик табиатга эга булиши мумкин, айникса, инсон фаолияти туфайли. баъзи омиллар организм учун зарур булиши, баъзиларини ахамияти булмаслиги, баъзилари эса зарарли таъсир этиши мумкин. масалан: куп хайвонлар учун овкат, кислород, сув ва бошкалар жуда зарур. ёки хашаротлар учун оптимал х...

Формат DOC, 45,0 КБ. Чтобы скачать "ташки мухит омиллари ва уларнинг тирик организмга таъсири", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ташки мухит омиллари ва уларнин… DOC Бесплатная загрузка Telegram