амалиёт, унинг мазмуни ва хусусиятлари

DOC 51.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403329650_44513.doc амалиёт, унинг мазмуни ва хусусиятлари режа: 1. амалиётнинг гносеологик функциялари. 2. амалиёт – билишнинг ҳаракатлантирувчи кучи. 3. амалиёт – билишнинг мақсади. 4. назария ва амалиётнинг боғлиқлиги. 5. билишнинг регулятив функцияси. билиш жараёни амалиёт билан узвий боғлиқ бўлиб, бири-бирисиз мавжуд бўлолмайди. амалиёт билишга ва ҳақикатнинг шаклланишига кучли таъсир кўрсатади. аввало, амалиётнинг моҳияти ва тузилишини аниқлайлик. гносеологик феномен сифатида амалиётнинг муҳим хусусиятлари қуйидагилар: 1) мақсадга йўналтирилганлик; 2) объектив-ҳиссий характери; 3) олам, нарсаларнинг қайта ўзлаштирилиши ва ўзгартирилиши. амалиёт инсоннинг олам билан онгли, ижодий алоқасидан иборат фаолиятдир. фаолият роботларга ҳам хос, бироқ уларда мақсадни кўзлаш йўқ, балки мақсадни бажариш бор, холос; роботлар мақсад, режа ва лойиҳаларни ўйлаб чиқмайди, шунинг учун уларнинг фаолиятини амалиёт деб бўлмайди. айни пайтда техник қурилмаларнинг бу турини яратувчи ҳамда уларни такомиллаштирувчи муҳандислар учун ғоялар бериш ва уларни моддийлаштиришдан иборат фаолияти амалиётдир. ҳайвонот оламида ҳам амалиёт йўқ, гарчи ҳайвонлар олам, табиат билан уларни яратган, йўқ қилган ёки ўзгартирган жараёнлар орқали …
2
ужудга келиши, моддий тизимларни ўзгартиришидир. элементларни ҳар қандай ўзгартириш ҳам инсоннинг ҳаракати сингари амалиёт бўлавермайди. амалиёт нарса сифатини ўзгартиради, уни йўқ қилиш, бузишга ёки уни ривожлантириш, такомиллаштириш, янги моддий тизимни яратишга олиб келади. бу ерда нарсанинг имкониятлари, инсоннинг уларни билиши, қадрлаши ва фойдаланиши катта аҳамиятга эга. ана шу жараёнда янги имкониятларни яратиш муҳим аҳамият касб этади. й. элез ёзадики, амалиёт муайян нарсани имкониятдан воқеликка айлантиришнинг махсус инсоний усулидир. бироқ, бундай таъриф амалиётга инсоний характерни берувчи янги имкониятларни яратиш эканлиги эътиборга олинмаса, тўлиқ бўлмайди. амалиёт жараёнида инсон табиатнинг қонун, хоссаларини ўрганиши асосида янги имкониятларни очади ва ўз олдига мақсад қўяди, унга мувофиқ тарзда табиатда мавжуд бўлмаган нарсалар яратилади. амалиёт — билишнинг ҳаракатлантирувчи кучи хисобланади. бунда амалиётнинг детерминистик функцияси намоён бўлади. билишнинг кўплаб шакллари, уларнинг ўзгарувчанлиги ва ўзаро тўлдирувчанлиги (билиш, масалан, нафақат эмпирикликдан назарий томон, балки назарийдан эмпирикликка томон ҳам боради) асосида субъектнинг умумий стратегик ҳаракати бўлган ҳодисадан моҳиятга, бир хил мазмундан …
3
иш, қизиқувчанликни қондириш ва бошқача. барча мақсадларни бевосита мақсад ва пировард мақсадга бўлса аниқроқ бўлади. ўшанда амалиёт билишнинг пировард мақсадидир, дейиш мумкин, у ўз таркибига шундай вазиятларни қамраб оладики, натижада у билимнинг бевосита мақсади ҳам бўлади. назария ва амалиётнинг боғлиқлиги тамойили ўз-ўзича, ҳар кимга турли усулда хизмат қилиши мумкин бўлганлиги учун тушунтириб берилиши керак. масалан, ушбу тамойил нисбатан хунукроқ кўринишда, фашистлар германиясида ўтган асрнинг 30-йилларининг иккинчи ярми - 40-йилларининг биринчи ярмида яққол намоён бўлди. фашистлар «назария ва амалиёт бирлиги» шиорини ўзига хос қабул қилдилар. унинг ҳаётга татбиқ этилиши мамлакатда фан тараққиёти учун салбий оқибатларни келтириб чиқарди. аҳвол шу даражага етдики, 1942 йилда гитлер илмий тадқиқотлар агар олти ҳафта ичида ҳарбий маҳсулотлар беришга қодир бўлмаса, уларни қўллаб-қувватланмаслиги тўғрисида буйруқ чиқарди. шунинг учун немис олимларига гитлерчи раҳбарият олдида муайян муддатда атом қуролини яратиш тўғрисида гапирмаслик тавсия қилинган эди. акс ҳолда гитлер шундай сиқиқ бир муддатни олимлар олдига қўйган бўлардики, натижада уларнинг ҳолига …
4
амалиёт билиш фаолияти учун восита бўлиб ҳисобланса, билиш ҳам ўз навбатида, амалий фаолият такомиллашувининг илмий воситасидир. билишнинг регулятив функциясининг мохияти амалиётни бошқариш, амалий ҳаракатларни мувофиқлаштиришни таъминлашда намоён бўлади. регулятив функциянинг амалиётга нисбатан мувофиқлаштирувчи вазифаси жуда муҳим. назариялар ҳам мазмуни ва аҳамиятига кура ҳар хил бўлади. биз назариялар тўғрисида фикр юритганимизда, албатта, илмийлик мезонларига, яъни, объективлик тамойилига жавоб бера оладиган ҳақиқий илмий назарияларни назарда тутган эдик. бироқ, тадқиқот объектининг диалектикасини чуқур очишга даъво килувчи мутлақо рационал тарздаги назариялар ҳам бўлиши мумкин. назариялар инсонлар томонидан яратилади. кўп ҳолларда улар мураккаб ижтимоий ҳолатда яшашади ва турмуш чигалликларидан халос бўлиш олим учун осон кечмайди. бунинг устига, назария кўп ҳолларда бевосита амалиётдан эмас, балки бевосита эмпирик билимдан келиб чиқади ва унинг даражасини акс эттиради. назариётчини хилма-хил омиллар ишлашга мажбур қилиши, у турли мақсадни кўзлаши, ўзи билиб-билмай нотўғри усул ва воситаларни қўллаши мумкин. амалий социология билан шуғулланадиган мутахассислар ўртасида: «агар ссциолог хохласа, ҳар қандай муаммо юзасидан …
5
лиёт ва билиш, тажриба ва назария ўзаро боғлиқ холда бир-бирига таъсир ўтказади, уларнинг ўзаро муносабати мос, уйғун ҳолда бўлиши ёки зил ҳолатга тушиб қолиши мумкин. бири бошқасидан орқада қолиши ёки олдинга кетиши мумкин, бу эса улар ўртасидаги зиддиятнинг табиий ифодаси ҳисобланади. ушбу зиддиятни енгиб ўтиш уларнинг ўзаро муносабатидаги ривожланиш жараёнини янги даражага олиб келади. ана шу йўл билан назария ривожланади, амалиёт тараққиётга эришади ва янги назариялар вужудга келиши учун имконият яралади. адабиётлар: 1. ислом каримов “илму фан мамлакат тараққиётига хизмат қилсин”. ўзбекистон республикаси фанлар академияси умумий йиғилишида сўзлаган нутқ – халқ сўзи, 1994 йил 8 июль. 2. ислом каримов. озод ва обод ватан, эркин ва фаровон ҳаёт – пировард мақсадимиз. т. 8. т.: ўзбекистон, 2000. 3. ислом каримов. “мактаб – тараққиёт, маданият ва саодат калити”. \\ тинчлик ва хавфсизлигимиз ўз куч-қудратимизга, ҳамжиҳатлигимиз ва қатъий иродамизга боғлиқ. т. 12. т.: “ўзбекистон”, 2004, 276-бет. 4. муҳаммад ибн мусо ал-хоразмий. танланган асарлар. т.: …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "амалиёт, унинг мазмуни ва хусусиятлари"

1403329650_44513.doc амалиёт, унинг мазмуни ва хусусиятлари режа: 1. амалиётнинг гносеологик функциялари. 2. амалиёт – билишнинг ҳаракатлантирувчи кучи. 3. амалиёт – билишнинг мақсади. 4. назария ва амалиётнинг боғлиқлиги. 5. билишнинг регулятив функцияси. билиш жараёни амалиёт билан узвий боғлиқ бўлиб, бири-бирисиз мавжуд бўлолмайди. амалиёт билишга ва ҳақикатнинг шаклланишига кучли таъсир кўрсатади. аввало, амалиётнинг моҳияти ва тузилишини аниқлайлик. гносеологик феномен сифатида амалиётнинг муҳим хусусиятлари қуйидагилар: 1) мақсадга йўналтирилганлик; 2) объектив-ҳиссий характери; 3) олам, нарсаларнинг қайта ўзлаштирилиши ва ўзгартирилиши. амалиёт инсоннинг олам билан онгли, ижодий алоқасидан иборат фаолиятдир. фаолият роботларга ҳам хос, бироқ уларда мақсадни кўзлаш йўқ, балки мақсадн...

DOC format, 51.0 KB. To download "амалиёт, унинг мазмуни ва хусусиятлари", click the Telegram button on the left.