falsafa, uning muammolari va jamiyatdagi roli

DOC 94.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403326182_44458.doc +арши давлат университети falsafa, uning muammolari va jamiyatdagi roli reja: 1. falsafa-ma‘naviy madaniyatning tarkibiy qismi. 2. dunyoqarash va uning tarkibi. 3. dunyoqarashning tarixiy tiplari. 4. falsafiy dunyoqarash. 5. falsafaning asosiy funktsiyalari. 6. falsafaning ilmiyligi muammosi. foydalanilgan adabiyotlar. 1.falsafa - ma‘naviy-madaniyatning tarkibiy qismi falsafa insoniyatning bir necha ming yillik tarixiy taraqqiyoti davomida yaratilgan madaniyatining ajralmas tarkibiy qismi bo’lib, ilmiy bilimlar orasida muhim o’rin tutadi. u borliqning umumiy rivojlanish qonuniyatlarini o’rganib, kishilarda olam haqida yaxlit ilmiy tasavvur hosil qiladi. falsafa dunyoqarash xarakteridagi fan hisoblanadi. dunyoqarash esa kishilarning olam va uning o’zgarishi, rivojlanishi haqidagi ilmiy, falsafiy, siyosiy, huquqiy, ax-loqiy, estetik, diniy qarashlari va tasavvurlari majmui-dan iborat. odatda, falsafani o’rganishga kirishuvchi har bir kishida, qanday bo’lmasin, falsafa to’g’risida o’ziga xos biron bir tasavvur mavjud bo’ladi. bu tasavvurni u o’z hayoti davomida: oilada, maktabda, kundalik turmushda, o’z atrofidagi kishilar, narsalar, buyumlar bilan bo’lgan munosa-batlari asosida, u yoki bu manbani o’qishi, boshqa kishi-lardan eshitishi, kinofilmlarni …

r. aslida mana shu oddiy qarashlardayoq falsafa-ning ilk kurtaklari mavjud bo’ladi. xo’sh falsafa nima? «falsafa» atamasi nimani ifo-dalaydi? «falsafa» atamasi asli qadimgi yunon tilidan olingan («filio»-sevaman, «sofos»-donishmandlik, degan so’zlar) bo’lib, uning lug’aviy ma‘nosi, «donishmandlikni se-vish» yoki «donishmandlik haqidagi ta‘limot» deganidir. lekin falsafa fanida «falsafa» atamasi butunlay bosh-qacha mazmunga egadir. u falsafa fanida bir butun dunyo, borliq, materiya, tabiat va jamiyat, inson, insonning ularga va o’ziga munosabatlarini, insonning dunyoni nazariy o’zlashtirishini ifodalaydi. falsafa fani esa ana shu dunyo, borliq, materiya, tabiat va jamiyatga insonning munosabatini, uning jamiyatdagi o’rni va rolini, inson bilishi-ning eng umumiy qonunlarini o’rganadi. kishilar qadim zamonlardan boshlab dunyo, borliq, materiya nima, ular qanday tuzilgan? dunyoning asosida nima yotadi? insonning o’zi nima? inson dunyoda qanday o’rin tutadi? inson ongi va tafakkuri nima, u dunyoga qanday qaraydi? inson dunyoni bila oladimi? dunyodagi moddiy va ma‘naviy narsalar bir-birlariga qanday munosabatda? dunyodagi harakat, o’zgarish, rivojlanish nima? ular qanday sodir bo’ladi? haqiqat va …

h mumkin? bunday muammolar har doim insonning o’zi yashab turgan dunyoni to’g’ri bilishini, uning dunyodagi o’z o’rnini to’g’ri belgi-lashini, o’z-o’zini to’g’ri anglashi vazifasini qo’yib kelgan. bu vazifalarni hal qila borish, ularni tushunishga urinish asta-sekin kishilarni falsafiy fikrlashga jalb qilib, ularda falsafiy masalalar bilan shug’ullanishga ehtiyoj tug’dirgan. kishilarning dunyoni va unga bo’lgan o’z munosabatlarini o’rganishi ularning o’z turmush tajribalari aso-sida ongli va ongsiz ravishda yuzaga kelgan tasavvurlari va qarashlari o’z miyalarida qayta ishlanib, chuqur o’ylagan, nazariy o’zlashtirilgan, ularning e‘tiqodlariga aylangan o’ziga xos dunyoqarashning paydo bo’lishiga olib kelgan. 2. dunyoqarash va uning tarkibi. dunyoqarash, bu avvalo, insonning zaruriy ravishda dunyoni anglashi, tushunishi, bilishi natijasida yuzaga keladigan qarashlar sistemasidir. dunyoqarash dunyoning inson ongida o’ziga xos in‘ikosi bo’lib, u insonning dunyoni va o’z-o’zini anglashining alohida shaklidir. dunyoqarash inson-ning uni qurshab turgan dunyoga bo’lgan munosabatlarini ifodalaydigan muayyan ko’nikmalari, bilim-laridir. dunyoqarash, shu bilan birga, insonning dunyoni ma‘lum darajada tushu-nishi, anglashi, bilishi, baholashi va shular asosida dunyoni …

fodalanishidir. shunga ko’ra dunyoqarash insonning dunyoni oddiy umumlashtirib aks ettirishi bo’lmay, balki u dunyoni insonning amaliy qayta o’zlashtirishining natijasi sifatidagi bilimlaridir. dunyoqarashning o’ziga xos xususiyatlaridan biri haqiqat, ya‘ni olamning haqiqiy manzarasini, holatini bilishdan iborat. dunyoqarash bir butun uyushma bo’lib, o’zida uch asosiy holatni: bilish - baholash - hatti-harakatni birlashtiradi. xuddi shuning uchun ham dunyoqarash individual, jamoaga xos, ommaga xos bo’ladi. dunyoqarashning 3-ta eng muhim tomoni mavjud. ular qo’yidagilardan iborat: dunyoni his qilish; dunyoni tasavvur qilish; dunyoni tushunish. kishilarning aqliy va hissiy tajribalari dunyoqa-rashning turli shakllarida turli tarzda o’z ifodasini topadi. uning hissiy-ruhiy tomonini dunyoni his etish deb atasak, kishining olam haqidagi tasavvurlarini dunyoni id-rok qilish deymiz. dunyoqarashning intellektual tomonini dunyoni tushunish tashkil etadi. dunyoqarashning 2 ta eng muhim qutbi mavjud: 1. aqliy (aql), 2. hissiyot (hissiy). turli dunyoqarashlarning «aqliylik koeffitsienti» tur-licha bo’ladi. shuning-dek, ularning his-tuyg’ularga asoslanganligi darajasi ham farq qiladi. biroq bundan qat‘iy nazar, har qanday dunyoqarash ikkala qutbni ham …

g’indisidan iborat bo’lmay, balki u butun insoniyat hayoti sharoitining anglab olinishini ham, butun qadriyatlar sistemasini ham, o’tmish obrazlari, hozirgi realliklarni, kelajakning mo’ljallarini ham o’z ichiga oladi. dunyoqarash, shu bilan birga, o’zida kishi-larning u yoki bu turmush tarzini mo’ljallashi yoki rad qilishi, ularning axloqiy yurish-turish me‘yorlaridan tortib, bir butun madaniyatgacha bo’lgan hamma ma‘naviyliklarni mujassam-lashtirgan bo’ladi. dunyoqarashda butun insoniyat hayotiga oid ma‘naviylik bilan bahramandlik, kishilarning insoniyat hayotining mazmunini anglash tajribasi, o’z taraqqiyotida nimalarnidir butunlay uloqtirib tashlash, nimalarnidir juda avaylab asrash kabi xususiyatlar ham bo’ladi. jamiyatning rivojlanib borishi bilan insonning amaliy bilish faoliyati ham rivojlanib boradi. bu o’z navbatida dunyoqarashning ham rivojlanishini taqozo qiladi. insonning dunyoni amaliy o’zlashtirishining o’zgarib bo-rishi bilan uning ongidagi in‘ikos bo’lgan dunyoqarash ham o’zgarib, rivojlanib, yangi-yangi tarixiy shakllari paydo bo’lib boradi. shunday qilib dunyoqarash-bilim va baho; aql va his-tuyg’u, dunyoni tushunish va uni his qilish, aql-farosat bilan isbotlash va ishonch, e‘tiqod va e‘tiqodsizlik, shaxsiy va ijtimoiy, individual va ommaviy, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa, uning muammolari va jamiyatdagi roli"

1403326182_44458.doc +арши давлат университети falsafa, uning muammolari va jamiyatdagi roli reja: 1. falsafa-ma‘naviy madaniyatning tarkibiy qismi. 2. dunyoqarash va uning tarkibi. 3. dunyoqarashning tarixiy tiplari. 4. falsafiy dunyoqarash. 5. falsafaning asosiy funktsiyalari. 6. falsafaning ilmiyligi muammosi. foydalanilgan adabiyotlar. 1.falsafa - ma‘naviy-madaniyatning tarkibiy qismi falsafa insoniyatning bir necha ming yillik tarixiy taraqqiyoti davomida yaratilgan madaniyatining ajralmas tarkibiy qismi bo’lib, ilmiy bilimlar orasida muhim o’rin tutadi. u borliqning umumiy rivojlanish qonuniyatlarini o’rganib, kishilarda olam haqida yaxlit ilmiy tasavvur hosil qiladi. falsafa dunyoqarash xarakteridagi fan hisoblanadi. dunyoqarash esa kishilarning olam va uning o’zgarishi, rivojlanish...

DOC format, 94.0 KB. To download "falsafa, uning muammolari va jamiyatdagi roli", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa, uning muammolari va ja… DOC Free download Telegram