nutq jarayonida tovushlarning o‘zgarishi

PPTX 16 стр. 3,4 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 16
презентация powerpoint nutq jarayonida tovushlarning o‘zgarishi. reja: nutqning fonetik o’zgarishi haqida kombinator o’zgarishlar pozitsion o’zgarishlar nutq jarayonida turli tovush o‘zgarishi yuzaga keladi: ba’zi tovushlar qisqa talaffuz qilinadi, yoki biri ikkinchisi tomonidan moslashtiriladi, ba’zan tovushlar tushirilishi yoki orttirilishi, o‘rin almashinishi mumkin. nutq jarayonida sodir bo‘ladigan bu singari o‘zgarishlar tovushlarning kombinator va pozitsion o‘zgarishlari deyiladi. 1-§. kombinator o‘zgarishlar bunday fonetik hodisalar qatoriga assimilyatsiya, dissimilyatsiya, metateza kabi hodisalar kiradi. 1. assimilyatsiya. qator kelgan noo‘xshash nutq tovushlarining bir-biriga ta’siri natijasida biri ikkinchisini o‘ziga moslashtirgan holda, o‘xshash tovushga aylanishi assimilyatsiya deyiladi. assimilyatsiya ikki xil bo‘ladi: progressiv assimilyatsiya. talaffuz jarayonida oldingi noo‘xshash tovush keyingi tovushni o‘ziga o‘xshatsa, moslashtirsa, bu hodisani progressiv assimilyatsiya deyiladi: ket+di=ketti, ot+dan=ottan, yet+di=yetti, to‘k+gan=to‘kkan, buyruq+ga=buyruqqa, yurak+ga=yurakka. regrissiv assimilyatsiya. keyingi noo‘xshash tovush oldingi tovushga ta’sir qilib, uni o‘ziga o‘xshatsa, moslashtirsa, bu hodisani regrissiv assimilyatsiya deyiladi: yigit+cha=yigichcha, yoz+sin=yossin, tuz+siz=tussiz, bir+ta=bitta, non+voy=novvoy. 2. dissimilyatsiya. so‘zning bir o‘rnida yoki turli o‘rinlarida o‘xshash tovushlarning talaffuz paytida noo‘xshash tovushga …
2 / 16
agi bunday jarayon metateza deyiladi: daryo - dayro, (r-y), yomg‘ir - yog‘mir (m-g‘), ahvol - avhol (v-h) tuproq - turpoq (p-r), aylanmoq - aynalmoq (n-m). 2-§. pozitsion o‘zgarishlar quyidagilar: proteza, epenteza, prakopa, anakopa, sinkopa, eliziya, reduktsiya. 1. proteza so‘z boshida bitta unlining orttirilishi proteza hodisasi deyiladi: stol - istol, stul - istul, stakan - istakan. 2. epenteza so‘z boshida, o‘rtasida va oxirida ikki undosh qator kelganda, ular orasida i, ba’zan u va a unlisi orttiriladi: fikr - fikir, hukm - hukum, umr-umur, doklad - dokalad, mashq - mashiq, bank-banka, tank-tanka. 3. prokopa bunda so‘z boshida ba’zan unli yoki undosh tovush tushib qoladi: yirik- irik-iri, yog‘och - ag‘ach. 4. sinkopa bu hodisa asosan o‘zlashma so‘zlar talaffuzi jarayonida yuzaga kelib, so‘z o‘rtasi va oxiridagi keng unlilar tor unlilar kabi talaffuz qilinadi hamda ayrim hollarda tushiriladi: traktor-traktir, direktor - direktir, doktor - duxtir. 5. anakopa so‘z o‘zagidagi oxirgi unli yoki undoshning tushish hodisasidir: …
3 / 16
or unli kuchsizlanib, tushib qolishi ham mumkin: burun - burni, egin - egni, o‘g‘il - o‘g‘li, singil - singlim kabi. mazkur holat pozitsion o‘zgarish doirasida sodir bo‘ladi. e`tiboringiz uchun rahmat! image1.jpg image2.png image3.jpg image4.jpeg image5.jpeg image6.wmf image7.jpeg image8.jpg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpg image12.jpg image13.png image14.jpeg image15.jpg image16.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg
4 / 16
nutq jarayonida tovushlarning o‘zgarishi - Page 4
5 / 16
nutq jarayonida tovushlarning o‘zgarishi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nutq jarayonida tovushlarning o‘zgarishi"

презентация powerpoint nutq jarayonida tovushlarning o‘zgarishi. reja: nutqning fonetik o’zgarishi haqida kombinator o’zgarishlar pozitsion o’zgarishlar nutq jarayonida turli tovush o‘zgarishi yuzaga keladi: ba’zi tovushlar qisqa talaffuz qilinadi, yoki biri ikkinchisi tomonidan moslashtiriladi, ba’zan tovushlar tushirilishi yoki orttirilishi, o‘rin almashinishi mumkin. nutq jarayonida sodir bo‘ladigan bu singari o‘zgarishlar tovushlarning kombinator va pozitsion o‘zgarishlari deyiladi. 1-§. kombinator o‘zgarishlar bunday fonetik hodisalar qatoriga assimilyatsiya, dissimilyatsiya, metateza kabi hodisalar kiradi. 1. assimilyatsiya. qator kelgan noo‘xshash nutq tovushlarining bir-biriga ta’siri natijasida biri ikkinchisini o‘ziga moslashtirgan holda, o‘xshash tovushga aylanishi assimilyatsiy...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPTX (3,4 МБ). Чтобы скачать "nutq jarayonida tovushlarning o‘zgarishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nutq jarayonida tovushlarning o… PPTX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram