макон ва вақт

PPTX 21 sahifa 452,9 KB Bepul yuklash

21 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 452,9 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 21

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 21

макон ва вақт 1 макон ва вақт 2 макон ва вақт борлиқнинг фундаментал шакллари. бизни қуршаган дунё мазмуни, борлиқнинг умумий хоссаси бўлган борлиқ ҳақида сўз юритар эканмиз, макон ва вақт тушунчаларини четлаб ўтишимиз мумкин эмас. зеро, ҳар қандай жисм, нарса, ҳодиса доим борлиқнинг бошқа предметлари ва ҳодисалари билан ёнма-ён келади, кўламлилик хусусиятига эга бўлади. шунингдек улар ўз ички ва ташқи ҳолатларини бир-бирига нисбатан ўзгартиради ва бу турли ҳолларда ҳар хил тезлик, маром, суръат ва давомлилик билан юз беради. алоҳида ҳолда айрим ягона деб қараладиган бу кўрсаткич- лар мажмуи бизга вақт ҳақида тасаввур беради. макон ва замон ўз ранг-баранглигида чексиз борлиқнинг шакллари сифатида амал қилади. 3 субстанционал йўналиш макон ва вақт фалсафа тарихида реляцион йўналиш макон ва замон материя ва онгга боғлиқ бўлмаган мустақил моҳиятлар сифатида қаралган макон ва вақтни мустақил моҳиятлар сифатида эмас, балки реал дунё объектлари ва жараёнлари ўртасидаги алоҳида муносабатлар сифатида тушуниш билан боғланади 4 . субстанционал концепция …

2 / 21

вақт шу «ҳозир»нинг кетма-кетлиги, уларнинг алмашуви, саноғи, ҳисоби, «олдинги ва кейингига боғланган ҳаракатлар сони»дир «кейин» «кейин» «олдин» «ҳозир» «ҳозир» вақт 9 субъектив идеализм вакиллари макон ва вақт ҳақида д.юм (1711-1776) и.кант (1724-1804) макон ва вақтга индивидуал онг шакллари мавжудлигининг объектив хусусияти инсон ҳиссиёти шакли – кузатиш шакли ҳам макон ва вақтга субъектив 10 материалистик ёндашув вакиллари макон ва вақт ҳақида и.ньютон (1643-1727) а.эйнштейн (1879-1955) макон ва вақтни онгдан ташқарида мавжуд учун улар фақат идрокда мавжуддир 11 макон ва вақт нисбийлик назарияси нуқтаи назаридан материя мавжудлигининг атрибутлари материя каби, мустақил ҳолда мавжуд бўла олмайди макон, вақт, ҳаракат материя мавжудлигининг асосий шакллари дунё муқаррар тарзда фақат макон ва вақтда мавжуд 12 макон ва вақтнинг асосий хоссалари маконнинг уч ўлчовлилиги вақтнинг бир йўналишлилиги 13 маконнинг кўп ўлчовлилиги. нисбийлик назариясини ривожлантирувчи ва кучли, кучсиз, электромагнит ва гравитацион ўзаро таъсирларга нисбатан яхлит ёндашувчи ҳозирги табиий-илмий концепциялар маконнинг уч ўлчовлилиги ва вақтнинг бир ўлчовлилиги (у ўтмишдан …

3 / 21

коннинг уч ўлчовлилиги файласуфлар учун амалда жумбоқ бўлиб қоламоқда. улар учун бу асослашга уринишлар натижа бермаётган эмпирик постулат сифатида қа- бул қилинади. маконнинг уч ўлчовлилигини таърифлаб берган аристотель пифагорчиларнинг ғоялари ёрдамида уни асослаш га ҳаракат қилган. у уч ўлчов энг мукаммал ва тугалланган бў- либ, айнан 3 сони шундай хусусиятга эга эканлигини қайд этган. 15 макон ва вақтнинг метрик хоссалари кўламлилик жой макон чегараси ва у қамраб олувчи муайян ҳажмнинг бирлиги ўрин – бир жойнинг бошқа жойларга нисбатан координацияси. давомлилик лаҳза давомлилик – объект мавжудлигининг давомийлиги ва, сақланишидир. давомлилик воқеа-ҳодисаларнинг синхрония ёки диахрония муносабатлари билан тавсифланиши мумкин давомлиликнинг парчалаб бўлмайдиган атоми, давомлилик кванти. давомлилик чегарага солинган лаҳзалар мажмуи. 16 макон ва вақтнинг топологик хоссалари вақт тартиби сифат кўрсаткичлари вақтнинг ўлчамлилиги макон ва вақтнинг боғлиқлиги макон ва вақтнинг узлуксизлиги вақт йўналиши 17 вақт тартиби ва йўналиши ўтмиш ҳозирги вақт келажак 18 макон ва вақтнинг концепциялари динамик концепция статик концепция вақт жараёнларининг, …

4 / 21

а улардан ажралиб туради. бунда кўламли струк- туралар ўз ҳолича, хаотик тарзда вужудга келмайди, балки жамият эволюцияси объектив жараёнларининг маҳсули ҳисобланади ва муайян халқларнинг турмуши ва маданиятини, уларнинг иқтисодий ва ижтимоий ривожланиш даражасини, маъ- лум вақт руҳини ўзида акс эттиради. буларнинг барчаси пировардида «иккиламчи табиат»ни ташкил этадиган тегишли архитектура, ўзгартирилган ландшафт ва шу кабиларда ўз аксини топади. 20 ижтимоий вақт ижтимоий вақтда муайян одамлар, ижтимоий жамоалар, айрим ҳамжамиятлар, миллатлар, давлатлар ва пировард натижада бутун инсоният борлиғининг вақт кўрсаткичларини фарқлаб, ижтимоий вақт структурасининг мураккаблиги тўғрисида ҳам сўз юритиш мумкин. ижтимоий вақт ҳам ўзига хос хусусиятга эга бўлиб, у, биологик ва планетар-космик вақтдан фарқли ўлароқ, нотекис оқади. инсоният шаклланиш жараёнининг дастлабки босқи- чида бошланган ижтимоий вақт кейинги даврларда деярли ўзгаришсиз кечди ва фан-техника тараққиётининг илк аломатлари пайдо бўли- ши билан, xvii-xviii асрлардан эътиборан жадалроқ суръат касб эта бошлади. хх асрда юз берган фан-техника инқилоби ижтимоий макон- ни кенг қамраб олди ва ижтимоий-иқтисодий …

5 / 21

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 21 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"макон ва вақт" haqida

макон ва вақт 1 макон ва вақт 2 макон ва вақт борлиқнинг фундаментал шакллари. бизни қуршаган дунё мазмуни, борлиқнинг умумий хоссаси бўлган борлиқ ҳақида сўз юритар эканмиз, макон ва вақт тушунчаларини четлаб ўтишимиз мумкин эмас. зеро, ҳар қандай жисм, нарса, ҳодиса доим борлиқнинг бошқа предметлари ва ҳодисалари билан ёнма-ён келади, кўламлилик хусусиятига эга бўлади. шунингдек улар ўз ички ва ташқи ҳолатларини бир-бирига нисбатан ўзгартиради ва бу турли ҳолларда ҳар хил тезлик, маром, суръат ва давомлилик билан юз беради. алоҳида ҳолда айрим ягона деб қараладиган бу кўрсаткич- лар мажмуи бизга вақт ҳақида тасаввур беради. макон ва замон ўз ранг-баранглигида чексиз борлиқнинг шакллари сифатида амал қилади. 3 субстанционал йўналиш макон ва вақт фалсафа тарихида реляцион йўналиш макон ва ...

Bu fayl PPTX formatida 21 sahifadan iborat (452,9 KB). "макон ва вақт"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: макон ва вақт PPTX 21 sahifa Bepul yuklash Telegram