узбек халки миллий анъаналари ва маросимларининг ахлокий асослари

DOC 86.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1354357690_40393.doc www.arxiv.uz режа: 1. узбек халк анъаналари, урф-одатлари ва маросимларининг ахлокий асослари. 2. халкнинг кундалик хаётидаги юз берадиган одатий анъаналар: саломлашиш, куришиш, ота-онани, катта ёшдагиларни эъзозлаш. 3. халкнинг миллий байрамлари билан боглик анъаналар: навруз, хашар, сумалак таркатиш, хосил байрами, купкари, нап гаштак, кураш кабилар. 4. оиладаги туй томошалар билан бошглик анъаналар: бешик туйи, суннат туйи, никох туйи ва бошкалар. 5. диний хотира билан боглик анъаналар: дафин ва хотирлаш маросимларининг ахлокий асослари. 1. хар бир тараккий этган, маданиятли халкнинг уз тили, урф-одати, адабиёти, асари-этикалари, анъанавий моддий ва маънавий бойликлари булади. узбек халки хам дунёдаги энг кадамий маданий халклардан бири сифатида мана шундай хазинага эга.бу билан биз хакли равишда фахрлансак арзийди. бунинг учун уша кадимий маданиятли, урф-одатни билишимиз, саклашимиз ва кейинги авлодга хам етказишимиз инсоний бурчимиздир. шуни унутмаслик керакки, минг-минг йиллар давомида шаклланган урф-одат, маросим адабиёт, санъат муаллак холда, узга халклардан бекитикча пайдо булиб, ривожланмаган. аксинча биз билан кадимдан ёнма-ён, жон кушни …
2
д булайлик. - ассалому алайкум!- кулини куксига куйиб, ажаб тавозе ила салом берди ёш йигит. - ваалайкум ассалом!- алик олди оппок соколли нуроний чол хассасига таяниб, бир зум нафас ростларкан, сунг кушиб куйди: - мулла булинг, умрингиздан барака топинг, яхши жойлардан ато килсин. … улуг бобомиз ахмад яссавий замонида хам, катта бобокалонимиз амир темур даврида хам, алишер навоий- у хусайн бойкаро ва бобур мирзо замонларида хам худди шундай саломлашиларди. хамма гап одобнинг боши булган саломнинг эрта, юз йилдан кейин, яна минг йиллардан кейин хам худди шундай авлодлар тилида жаранглаб туришида колган. чунки халкнинг умри унинг маданияти, урф-одати, удумлари умрининг узунлиги билан улчанади. 2. одобнинг боши саломдан бошланади. салом-худонинг карзи- дейди кексалар. салом инсонийликнинг хам боши. саломлашиш-кадимий одат. дунёдаги барча маданий халклар узаро инсоний муносабат, муомала ва мулокатни саломдан бошланади. хар бир халкнинг саломлашиши билан боглик булган уз урф-одатлари бор. хиндлар кул кафтларини бирлаштирганча, пешоналарига тираб, афгонлар юзларини суйкаганча кафт уруштириб …
3
р хам айтиши мумкин. бундай пайтда кекса киши кул узатсагина, ёш бориб икки куллаб у кишининг кулини олиши лозим. «салом» каломи «савоб» сузига уйкаш. маъно жихатидан хам бир-биридан узок эмас. узидан катталарга салом бермок бизлар учун хам карз, хам фарз, салом беришни канда килмайдиганларни одобли, ахлокли, саломсизни одобсиз-тарбиясиз санаб келишган кадимдан ота-боболаримиз. хотин-кизлар, одатда саломлашишни елка кокиб, баъзан упишиб куришиши билан амалга оширишади. 3. навруз- шарк халклари орасида бир неча минг йиллардан буён келмокда. куп асрлар давомида македониялик александр, араблар, мугиллар каби бир канча боскинчи кушинлар шарк халкларининг умумий байрами наврузни йук килиб юборишга харакат килдилар. аммо навруз бархаётлигича колеверди, кайта тирилаверди. навруз бирон бир санани нишонлаш учунгина байрам килинадиган ходиса хисобланмайди. у табиатнинг узидан келиб чиккан куну-тун тенглашгандан сунг, энди кунларнинг узайиши узликсиз мехнат арафасидаги байрамдир. навруз янги, руз-кун, янги кун деб аталиши хам бежиз эмас. навруз байрамини барча форс, араб, туркий тилларда сузлашувчи халклар хар йили бахорда нишонлаб …
4
аётида мухим урин тутиб келган. хашар бу купчиликнинг бир ёкадан бош чикариб, бир максада бирлашиб харакат килишидир. кадим замонларда ота- боболар кишлокларда, ёзлокларда хужалик ишларини куп холларда хашар йули билан битириб олишган. кумилган токларни очиш, кесиш, тараш, богбеллаш, хашак-сомон туплаш, бог хосилини йигиб-териб олиш, кузги яхоб суви бериш, катта арик, каналлар бошлаб келиш, шох арикни киш арафасида ковлаб тозалаш каби огир ишларнинг хаммаси худди шу хашар йули билан бажарилган. хашар одатининг эски замонларида, айникса, бева бечоралар, камбагал оилаларга катта ёрдами теккан. кишлокнинг узига етарли тук хрнадонлари бирлашиб ёки ёлгиз, камбагал бева-бечора, етим-есирларга ховли жой куриб бериш, гудак фарзанларнинг кулини халоллаш, туй бериб, бошини иккита килиб куйиш каби савоб ишлар жамоа-кишлок ахли орасида албатта хашар йули билан бамаслахат бажарилган. купкари улок – узбек, козок, киргиз, туркман, тожик халкларининг барчаси учун бирдай кадирдон. купкари бу – чавондозлар бахси. ота-боболаримиз гудакликдан болалик фаслига кирган фарзанларни кулини халоллаш буй етган кизларни узатиш, эр етган …
5
ларимиздан бири курашдир. бу уйин – одат хакида сиз тасаввурга эгасиз. чунки, кураш одатимиз, хайриятки йуколиб, изсиз кетган удумларимиз каторига кирмай колган. бунинг сабаби, образли килиб айтганда, хар бир замон, айникса бизнинг замонимизда кундалик турмуш, хаёт кечиришнинг узи курашдан иборат булиб колганлиги туфайли шундай булгандир. кураш-кадимий ва эркин кураш турларига булинада. кураш бизнинг халкимизда пайдо булиб, тараккиёт йулига киргандан буён таркиб топиб, ривожланиб, такомиллашиб боради.миллий курашни биз хозирги кунда спорт тури сифатида кайд этамиз. аслида эса бу одат халк хаётининг жуда мухим тармоги булиб, унинг такдири амални белгилайди. кадим даврларда нафакат эркаклар,туркий халклар тарихида хотин-кизлар хам кураш тушишган. узининг туй томошаларида, ойнайи жахон ва кинофильмларда икки палвоннинг давра уртасида халк олкишида кураш тушиб туришганинг гувохи булгансиз. айникса, бу одат килокларимизда хамон анъанавий равишда давом этиб келаётганлиги кишини кувонтиради. узбекларда кадимдан не-не полвонларнинг донги кетмаган. биз уз замонимизда хам полвонларни хушвакт рузикулов, жалол рузикулов, норкобил йулдошев, сайфиддин ходиев, собир рузиев, мамадали …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "узбек халки миллий анъаналари ва маросимларининг ахлокий асослари"

1354357690_40393.doc www.arxiv.uz режа: 1. узбек халк анъаналари, урф-одатлари ва маросимларининг ахлокий асослари. 2. халкнинг кундалик хаётидаги юз берадиган одатий анъаналар: саломлашиш, куришиш, ота-онани, катта ёшдагиларни эъзозлаш. 3. халкнинг миллий байрамлари билан боглик анъаналар: навруз, хашар, сумалак таркатиш, хосил байрами, купкари, нап гаштак, кураш кабилар. 4. оиладаги туй томошалар билан бошглик анъаналар: бешик туйи, суннат туйи, никох туйи ва бошкалар. 5. диний хотира билан боглик анъаналар: дафин ва хотирлаш маросимларининг ахлокий асослари. 1. хар бир тараккий этган, маданиятли халкнинг уз тили, урф-одати, адабиёти, асари-этикалари, анъанавий моддий ва маънавий бойликлари булади. узбек халки хам дунёдаги энг кадамий маданий халклардан бири сифатида мана шундай хазинага...

DOC format, 86.5 KB. To download "узбек халки миллий анъаналари ва маросимларининг ахлокий асослари", click the Telegram button on the left.