узбек халкининг миллий кийими

DOC 80,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1403258287_44149.doc узбек халкининг миллий кийими режа: 1. узбек халкининг миллий кийими 2. эскича миллий куйлак 3. лозим 4. миллий устки кийимлар 5. бот кийимлар 6. ёкали кийимлар 7. анъанавий кийим бошлар xx асрда туникасимон кийим анча узгаришларга учрасада, унинг асосий принципи - мато танда ип булиб, иккита букланади (елка киркимисиз) ва бош учун ёка умизи киркилади. бу даврга келиб, улок - ластовица ёка пайдо булиб, кашкадарё халки ва араблар куйлагида учрайди. куйлак этаги очик рангдаги, тор энли газлама (30 - 40 см) ва ёнига уланадиган клинкалардан иборат эди. кейин чалик кийм деталлари бурчак остида киркала бошланди. узбек халкининг илк ёкаси - тик ёка булиб, ёка умизига энсиз, тугри туртбурчак газлама булаги уланади. бундай ёкалар хозирда хам халатсимон кийимларда учрайди. бундай тик ёка - рубахаларда учрайдиган, кукраккача уланадиган планкасимон ёкага таклид эди. ёкали кийимлар билан биргаликда, ёкасиз бурчак киркимли халат ва куйлаклар хам хозирда учрайди. кийим узунлиги тиззадан юкаридан булиб, улар …
2
деб аталган куйлакдир. бу хилдаги куйлакни купрок кариялар, кизлар хам кийишган. кизлар турмушга чиккунча ана шу куйлакларда юришган. кадимги одатга кура, кизларга турмушга чикканларида никох кунлари ок рангли "куртаи пешкушо" дейиладиган куйлак кийдирилган. бундай куйлакни кийганда, у бахтли ва хаётда хамма ишлари учун "олди очик" деб ишонишган. бундай куйлакнинг орка ёка киркимига "паскафо" номли детал тикилгани учун ёкаси тик турган. асрмизнинг 30 - 40 йилларига келиб бу куйлакни факат маъракаларда, хайит кунларида кийиладиган булди. уни кимматбахо бахмал, парча, помбархт каби газламалардан тикиб, тагидан юпка ок куйлакча кийиб узун енгларини устки куйлакнинг енги устидан кайириб куйилган. кундалик кийим сифатида уни факат кариялар кийишган. xix аср кийимларини урганган тадкикотчи олимларнинг фикрича, хамма кйлаклар: аёллар, болалар* ва эркаклар куйлаклари бир хилда бичилган ва тикилган. эркаклар, болалар ва ёш кизлар куйлагининг ёкаси горизонтал киркилган, аёллар куйлагининг ёка умизи эса вертикал киркилган. ёка умизини адип билан ишлаб, ингичка зе тикилган, кизлар ва аёллар куйлагининг ёка …
3
ддий сурпдан тортиб, энг кимматбахо ва сежило кундал, фаранг (ипак мато, хонатлас, банорас, адрас, такир бахмал ва бошкалар). лозим урта осиё халклари миллий кийимнинг энг зарур ва асосий кисми лозимдир. лозим турли номлар билан аталган: -эзор, илбас, пойжома, дамбал, иштон. пойжома - тожикча суз булиб, оёкларга кийимладиган буюм, жома. лозим - кийилиши шарт маъноларини билдиради. даврлар утиши билан аёллар ва эркаклар лозими уртасида фарк хам узгарган, эркаклар киядиган иштонлар кенг, узун, хищтаги туртбурчак ёки учбурчак булиб, хиштак уртаси анча осилиб турган. сабаби от, эшак, туя каби хайвонлардан фойдаланишган шунинг учун хам кийиладиган кийим кенгрок булиши керак. утмишда хотин - кизлар лозими икки, уч хил матодан тикилган. унинг узига хос сабаби уша даврда хамма хотин-кизларнинг кийим - кечак учун янги мато сотиб олишга курби етмаган. шунинг учун лозимнинг кузга ташланадиган кисми, яъни поча кисми янги матодан, нефа кисми эса арзон ёки эски матодан тикилган. кадимий удумга кура кизлар хали турмашга чикмаганлар …
4
ир кават, астарсиз ва пахтасиз, кишки кийимлар эса астарли ва пахтали булган. утмишда эркаклар учун махсус ички кийим тикилмаган. куз ва кит фаслларида эркаклар ёзги кийимлари усгидан калинрок матодан тикилган тун, чакмон, пустин каби кийимларни кийганлар. эркаклар кийимнинг яна бир нусхаси гуппидир. гуппи асосан икки нусхада таркалган, биринчиси узун ва кенг булиб, кииди баданини ураб турган, иккинчиси эса, узунлиги тиззасидан баландрок булиб, ёнидан богич билан богланган. тун жуда кадимий кийим хисобланади. чопон эса аксар пахтали маънода юритилган. пахта тун устидан авра тун кийигиган. сабаби, тунлар калин, уларни тез кир килмасликдир. яна бир сабаби, бу хилда тун киидига салобат, курк бахш этган. анъанавий узбек кийимларининг яна бири чакмондир. чакмонларнинг бакоти, босма, кокма, тивитли, силкма каби хилари булган. улар асосан астарсиз факат аврадан иборат булиб, шакли тунга ухшаган. чакмон ёкасига, енг учлари ва этакларига кора, кукигц, пушти ва жигарранг матолардан жияк тикилган, адиб куйилган. чакмон узун ва кенг тикилиб, тун устидан кийилган, …
5
борат: буй, ён тирес ва енглардан борат. тирес кисми тугри, узун булиб, култик остига тупланган ва ипак рангли иплар билан чатиб тикиб куйилади. шу кием бурмали жойни "чуча" дейилади. мурсаклар кишлик ва ёзлик килиб тикилган. кишлигига юпка пахта солинган. калтача хотин - кизларнинг туй, тантана ва бошка маросимда, тазияларда хам кийилган. калтача кундалик кийим саналган. калтача яъни мурсак арабча ном булиб, "мурасса" сузидан олинган. мурсак арабларнинг кадимий устки кийимлари туридан булиб, кимматбахо тот ва зарлар билан безатилган. шунинг учун хам араблар бу кийимга мурасса яъни зийнатланган, безатилган деб ном берилган. арабча мурассаъ термини узбек тилининг ички фанетик ва шевавий хусусиятларига мувоффик мурсай, мурсак ва мисак тарзида талаффуз килинган. калтача биринчи марта киз болаларга 12 ёшдан яъни мучал ёшида махсус маросим "калтача пушон" утказилиб кийдирилган. келинликда хам калтачани кийим у то бола тугилгунча ёпиниб юрилган. келин битта болали булгач, .яна маросим утказилиб, калтача ёпиниш тухтаган. бундай маросимни "саллабандон" деб юритилган ва …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"узбек халкининг миллий кийими" haqida

1403258287_44149.doc узбек халкининг миллий кийими режа: 1. узбек халкининг миллий кийими 2. эскича миллий куйлак 3. лозим 4. миллий устки кийимлар 5. бот кийимлар 6. ёкали кийимлар 7. анъанавий кийим бошлар xx асрда туникасимон кийим анча узгаришларга учрасада, унинг асосий принципи - мато танда ип булиб, иккита букланади (елка киркимисиз) ва бош учун ёка умизи киркилади. бу даврга келиб, улок - ластовица ёка пайдо булиб, кашкадарё халки ва араблар куйлагида учрайди. куйлак этаги очик рангдаги, тор энли газлама (30 - 40 см) ва ёнига уланадиган клинкалардан иборат эди. кейин чалик кийм деталлари бурчак остида киркала бошланди. узбек халкининг илк ёкаси - тик ёка булиб, ёка умизига энсиз, тугри туртбурчак газлама булаги уланади. бундай ёкалар хозирда хам халатсимон кийимларда учрайди. бунда...

DOC format, 80,0 KB. "узбек халкининг миллий кийими"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.