xix-xx асрнинг биринчи ярмидаги узбек костюми

DOC 389,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1403258223_44146.doc крюкова р xix-xx асрнинг биринчи ярмидаги узбек костюми режа: 1. узбек хотин - кизлар куйлаги 2. узбекча куйлакни турли вилоятлардаги куриниши. 3. бухороча миллий куйлак 4. эркаклар костюми 5. олий табакадагилар кийими 6. болалар кийими 7. замона вийлаштирилган кийим бошлар. хотин - кизларнинг купрок бурма куйлаги асримизнинг бошларида фаргона кейинчалик тошкентда пайдо булган. кишлок худудларида ва кутни вилоятларда эса 30 -йиллардан бошлаб таркалган. узбекча куйлак узининг зеболиги ва сипо килиб тикилииди билан бошкалардан ажралиб туради. бунда куйлакнинг буйи (какеткадан пастки кисми) тугри энлардан тикилганлиги учун газламанинг гуллари куйлакда бутунлигича сакланади ва куйлак чиройли чикади. купрок бурмали тугри куйлак тула гавдали хотин-кизларга хам нозик гавдали хотин - кизларга хам ярашади. хозирги кунга келиб, купрок бурма куйлаклар нусхаларда жузъий узгаришлар. юз беради. улар кишлок ва шахар ахолисининг севимли ва доимий кийимлари таркибидан жой олиб, учбурчак, ярим дойра ва бошка нусхаларда бичиладиган булиб колди. купрок бурма куйлаклар бутун урта осиё ва козогизтон …
2
димдан аёлларнинг анъанавий ички кийими туникасимон куйлак ва лозимдан иборат эди. куйлакнинг шакли турри, баъ-зан этаги кенгайган булиб, узунлиги тупиригача эди. кизлар куйлагида ёка умизи кундаланг килиниб, четлари бошка рангдаги мато ёки тасма билан тикиб чикиларди ва уша матодан тайёрланган тасма билан борланарди ёки битта тугма билан кадаб куйиларди. 1-расм.. 7-ён кийикли аеллар куйлаги; 8-кайтарма ёкали козомар куйлаги; 9-тик ёкали козоклар куйлаги; 10-туникасимон бели киркилган козоклар куйлаги; 11- тик ёкали аеллар куйлаги; 12-эркаклар устки кийими турмушга чик-кан аеллар эса вертикал кесимли куйлакларни кийишар-ди. кесим кукрагини уртасидан узунлиги тахминан 25 см килиниб, тасмалар билан борланар, битта тугма ёки турнарич билан кадаларди. бухоро ва самарканд вилоятла-рида аеллар кийимида ёка умизининг четлари зарбоб тасма "пешкурта" ва кашта билан безатилган. ёка умизи бу ерларда жуда узун (этагига сал етмас эди) килинар-ди. куйлаклар жуда кенг булган, унинг енглари эса гоят кенг ва узун булиб, кафтни беркитиб турган. енглари, баъзан, бошка кимматбахо матодан килинарди ёки кашта …
3
кди. куйлак сер бурмаланган гавда кис-ми, елкаси кия бичилган кокетка, утказма енг ва ёка кисмлардан иборат эди. ушбу куйлак кейинчалик аёл​лар гардеробида баркарор урнашиб, аёллар миллий кос-тюмининг асоси булиб колди. шулар каторида, туникасимон бичимли, тик ёкали ва енглари манжетли куйлаклар хам кенг таркалганди. катта ёшдаги аёллар вертикал кесимли ёки плиссировкасиз тик ёкали куйлакларни кийишда давом этишган. шу даврда узун, учи тор енгли куйлакларни кийиш​ган, уларга тирсак ва билак орасида ингичка, кашталан-ган тасмалар тикишган. илгарилари бу тасма уртасида кесим киркилиб, ундан ишлаган пайтларида кулларини чикариб куяр эдилар, енг учини эса шимариб куйишарди. бундай куйлаклар асосан хоразмда кайд этилган. хозирги пайтда кашталанган тасма тикилиб, кесим килин-майди, у декоратив безаги булиб колган. уй ичида битта ва совук кунларда иккита куйлак кий-иларди. байрам кунлари ахолининг таникли, бой табака-ларидан булган аёллар устма-уст учта куйлакни кийи-шарди. бунда учала куйлакнинг енглари бир хил кенг-дикда, лекин хар хил узунликда булиб, биринма кетин бири куриниб турарди, енг учлари эса …
4
ъкул кури-шарди. кекса аёллар махаллий ишлаб чикарилган ок ип газлама — буз ёки яшил кора майда холли ва гулли чит-дан тикилган куйлакларни кийишарди. бой оилаларда келиннинг никох, куйлаги мах,аллий ишлаб чикилган ёки кукон, бухородан ёки урта осиёнинг бошка шойи тукув марказларидан келтирилган шойилардан тикиларди. баъ​зан, маблари етишмаган оилаларда эса чопон остидан куринмайдиган куйлак булаклари бошка, арзонрок мато, масалан, читдан килинарди. аёллар костюмининг иккинчи асосий кисми — ло-зим. лозим белдан юкори кисмида утказилган иштонбор ёрдамида ушлаб турилади. одатда лозимларни икки хил матодан: пастки кисмини, яъни куйлакдан куринадиган кисмини, анча киммат ва чиройли матолардан, юкори кисмини эса (тахминан букса уртасидан белигача кис​мини) арзонрок ва оддийрок матодан тикиларди. иштон-ни учи тукилган ва кашта килинган тор тасма "жияк" билан безалган, унинг учлари попукни хосил киларди. лозимнинг узунлиги ва кенглиги турлича булган. шахарларда, шахар атрофларида ва кишлокларда асосан узун лозим кийишарди. урта осиё халкларига оид аёлларнинг иштон бичими одатдагича булиб, эркаклар иштон бичимига ухшаш эди. …
5
-паранжидан кейин самарканд тожикларининг бош ёпинчори. аёллар устки кийимига кавилган пахтали чопонлар киради. улар эркаклар чопонидан бирмунча фаркланиб, туникасимон бичимли эди. аёллар чопонларининг ёка умизлари очик ва кенг булган, улар бах,яланмаган, адипи бир бирига кирмаганди. эркаклар чопонига караганда енглари бирмунча калтарок ва кенгрок булган. хоразмликларнинг пахта чопонлари узига яраша жуда кизикарли эди. кулда кавиш урнига, улар хийлагина машинада кавишган. билак кисмида эса кул учун кесим килиниб, иш килаётган пайтда ифлос булмаслиги ва халакит бермаслиги учун кадалиб куйиларди. пахтали чопонлардан ташкари езда кишлок, асосан зарафшон водийси аёллари, астарсиз чопон "делегай"-ни кийишган. бухоро ва самарканд вилоятларида устки кийим сифатида енгли, белига сал ёпишиб туриб, пастига караб кенгайган, астарли чопон "румча"'ни кияр эди​лар. румчанинг утказма тор енгларининг узунлиги била-гигача эди. аёлларнинг махсус устки кийими булган чопон "мурсак" узбекистонда кенг таркалганди. у тошкентда — мурсак, самаркандда — мунисак, калтача, фаргонада — мунисак, мунсак, бухоро ва шахрисабзда — калтача деб аталади. мурсак ёнига тикиладиган кийиклар …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xix-xx асрнинг биринчи ярмидаги узбек костюми"

1403258223_44146.doc крюкова р xix-xx асрнинг биринчи ярмидаги узбек костюми режа: 1. узбек хотин - кизлар куйлаги 2. узбекча куйлакни турли вилоятлардаги куриниши. 3. бухороча миллий куйлак 4. эркаклар костюми 5. олий табакадагилар кийими 6. болалар кийими 7. замона вийлаштирилган кийим бошлар. хотин - кизларнинг купрок бурма куйлаги асримизнинг бошларида фаргона кейинчалик тошкентда пайдо булган. кишлок худудларида ва кутни вилоятларда эса 30 -йиллардан бошлаб таркалган. узбекча куйлак узининг зеболиги ва сипо килиб тикилииди билан бошкалардан ажралиб туради. бунда куйлакнинг буйи (какеткадан пастки кисми) тугри энлардан тикилганлиги учун газламанинг гуллари куйлакда бутунлигича сакланади ва куйлак чиройли чикади. купрок бурмали тугри куйлак тула гавдали хотин-кизларга хам нозик гавдали ...

Формат DOC, 389,5 КБ. Чтобы скачать "xix-xx асрнинг биринчи ярмидаги узбек костюми", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xix-xx асрнинг биринчи ярмидаги… DOC Бесплатная загрузка Telegram