xix асрнинг иккинчи ярми, xx аср бошларидаги жахон иктисодий гоялари (маржинализм) мохияти

DOC 101.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1413565990_59654.doc xix асрнинг иккинчи ярми, хх аср бошларидаги жаҳон иқтисодий ғоялари (маржинализм) моҳияти режа: 1. xix асрнинг ii-ярмида капитализм тараққиётининг асосий йўналишлари ва уларнинг иқтисодий назарияларга таъсири. 2. германиядаги янги тарихий мактаб ва унинг асосий ижтимоий - иқтисодий ғоялари. 3. маржинализм тушинчаси ва унинг вужудга келишининг ғоявий манбалари. 4. австрия мактаби ва унинг асосий йўналишлари. 5. кембриж ва америка мактаблари. уларнинг асосий ғоялари. 6. лазона мактаби ва унинг асосий йўналишлари, математик услублар. 1. xix асрнинг ii-ярмида капитализм тараққиётининг асосий йўналишлари ва уларнинг иқтисодий назарияларга таъсири. xix асрнинг сўнгги чорагида эркин рақобатнинг монополияга айланиши капитализм иқтисодиётидаги энг муҳим ҳодиса бўлди. бу жараён капитализм зиддиятларининг чуқурлашуви ва кескинлашуви билан айни бир вақтда рўй берди. xix асрнинг 70-йилларининг бошларида францияда тарихда биринчи ишчилар инқилоби рўй берди. париж коммунаси ишчилар синфининг қудрати ўсганлигидан, унинг янги ривожланиш палласига кирганлигидан далолат берди. 1867 йилнинг кузида к.маркснинг "капитал" асарининг биринчи томи босилиб чиқди. ана шу даврда, xix …

арияси ҳақида қисқача билдириш" номли маърузасида баён этган эди. 1871 йилда эса жевонс янги назариясини илмий асослашга бағишланган фундаментал асар бўлган "сиёсий иқтисод назарияси" номли китобини нашр қилди. ана шу йили 1871 йили австрияда карл менгернинг "сиёсий иқтисод асослари" номли китоби ҳам эълон қилинди. бу китобда ҳам "энг юқори фойдалилик" назарияси таҳлил қилинган эди. 1874 йилда швейцариянинг леон вальраснинг "ҳақиқий иқтисодиёт фанининг элементлари" номли китоби нашр этилди. бу китобда иқтисодий назария тўлиқ равишда математик жиҳатдан ривожлантирилди. шундай қилиб янги назария бир вақтнинг ўзида учта олим томонидан турли мамлакатларда инглиз, немис ва француз тилларида илмий жиҳатдан асослаб берилди. бу даврда улар карл маркс назарияси билан таниш эмас эдилар. кейинчалик, 80-йилларда бем-баверк, парсто ва мизерлар янги назариядан марксизм иқтисодий таълимотига қарши фойдаландилар. иқтисодиёт фанидаги янги йўналишнинг ўзига хос хусусиятлари шундан иборат эдики, улар моддий неъматларнинг қийматини унча зарур бўлмаган ижтимоий мехнат чиқимлари ва мехнат билан белгиламасдан, балки товарнинг ноёблиги билан боғлик "энг …

конини берди ва ниҳоят иқтисодий фанга математик усулининг кириши иқтисодий таҳлилни замонавийлаштиришда улкан қадам бўлди. классик иқтисодий мактаб номаёндалари асосан ўртача миқдорий таҳлил (ўртача нарх, ўртача ишлаб чиқариш, ўртача иш ҳақи, ўртача фойда ва бошқалар) асосида иш олиб боришган эдилар. ўша йиллардаёқ янги йўналишдаги олимлар ўзига йўл танлаб мавжуд қонуниятлар амалиётини ўртачадан эмас, балки энг юқори миқдорий таҳлилдан изладилар. бундай бурилиш фанни боши берк кўчага кириб қолишидан сақлаб қолди. классик иқтисодий мактаб номаёндалари асосан ўртача миқдорий тахлил асосида иқтисодий ўсиш давлатни бойишга қаратилган муаммоларга жамият бойлиги деб, умумий маҳсулот хажмини аҳоли жон бошига тақсимотига ва уларни барчасини капитал жамғариш суръатлари билан боғлаб ўрганишга қаратилган эди. ўз навбатида янги авлод олимлари мехнат ва капиталнинг ўша маълум миқдорини турлича ишлатиш мумкин деган хулосага келдилар. янги мавжуд ресурслардан турлича фойдаланиш йўларини очиб бердилар. xix асрнинг сўнгги чорагида шаклланаётган иқтисодий тадқиқотнинг яна бир янги кўриниши оғирлик марказини ўртача миқдордан энг юқори миқдорий таҳлилга олиб …

мида германияда иқтисодиёт фани тарихий усули асосида ривожланмоқда эди. немис иқтисодчилари бундан аввалги даврда иқтисодий адабиётда вужудга келган анъаналарни давом эттириб германия ижтимоий-иқтисодий тараққиётининг ўзига хослигини, феодализм сарқитларининг узоқ вақтдан бери сақланиб қолаётганини танқид қилиб янги тарихий мактабни шакллантирди ва бу мактаб жаҳонда етакчи ўринлардан бирини эгаллар эди. ушбу мактабнинг етакчи олимлари густав шмоллер (1838-1917), луи брентана (1844-1930, вернер зомбарт (1863-1941), макс вебер (1864-1921) эдилар. берлин университети профессори густав шмоллер ўзининг "ҳалқ хўжалиги тўғрисидаги умумий маълумот асослари" (1900-1904) номли иқтисодий асарида тарихий мактабнинг асосий вакиллари в.рошер ва б.гильдебранднинг асосий қоидалари ва усулларини янада ривожлантирди. бу илмий натижаларга асосан иқтисодий амалиётда уч хил фаолият тури - хусусий хўжалик, давлат хўжалиги, диний хўжалик, бундан хусусий манфаат, иккинчиси жамият ижтимоий манфаат ва учинчиси хайр-эҳсон асос қилиб олинди. г.шмоллер марксизмга қарши курашиб, ижтимоий ва синфий муаммоларни сиёсий иқтисоддан чиқариб ташлаб уни ҳалқ хўжалиги тарихи фанига айлантиришга уринди. улар абстракт мехнат усулига қарама-қарши қўйилган эмпиризм …

зомбарт ўзини к.марксга яқинлигини кўрсатиш мақсадида "ҳозирги замон капитализми" китобида "мени шмоллердан карл маркс ажратиб туради" деб ёзган эди. у маркснинг олимлигини унинг революционерлигидан ажратишга уринди. уларнинг бир-бирига зидлиги тўғрисида фикрларини кўтарди. у карл марксни қийматни мехнат назарияси ишининг ғояси деб эълон қилди. в.зомбарт ишлаб чиқаришнинг уч омили хусусидаги назариянинг тарафдори бўлиб (капитал, мехнат, ер) антагонистик зиддиятлар ва иқтисодий инқирозларнинг муқаррар эканлигини инкор этди. к.маркс назариясига зомбарт социал плюрализм (лот. хур фикрлилик) деб аталган концепцияни қарама-қарши қўйди. у жамиятнинг тараққиёти социализм сари бораётгани йўқ, балки хўжаликнинг кўпгина эски ва янги шаклларини ўз ичига оладиган мураккаб иқтисодий тизим сари бораяпти деб кўрсатди. зомбартнинг иқтисодий қарашлари бора-бора реакцион тус олиб кетди. i жахон уруши йилларда у германиянинг мафкурачисига айланди. айниқса, "немис социализми" (1934 й) китобида у гитлеризмни очиқдан-очиқ мақтаб ёзди. макс вебер ўзининг дастлабки асарларида фақат баёнчилик етарли эмаслигини таъкидлаб, юксак бенуқсон типлар концепциясини илгари сурди. юксак ва бенуқсон тип - ўз …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xix асрнинг иккинчи ярми, xx аср бошларидаги жахон иктисодий гоялари (маржинализм) мохияти"

1413565990_59654.doc xix асрнинг иккинчи ярми, хх аср бошларидаги жаҳон иқтисодий ғоялари (маржинализм) моҳияти режа: 1. xix асрнинг ii-ярмида капитализм тараққиётининг асосий йўналишлари ва уларнинг иқтисодий назарияларга таъсири. 2. германиядаги янги тарихий мактаб ва унинг асосий ижтимоий - иқтисодий ғоялари. 3. маржинализм тушинчаси ва унинг вужудга келишининг ғоявий манбалари. 4. австрия мактаби ва унинг асосий йўналишлари. 5. кембриж ва америка мактаблари. уларнинг асосий ғоялари. 6. лазона мактаби ва унинг асосий йўналишлари, математик услублар. 1. xix асрнинг ii-ярмида капитализм тараққиётининг асосий йўналишлари ва уларнинг иқтисодий назарияларга таъсири. xix асрнинг сўнгги чорагида эркин рақобатнинг монополияга айланиши капитализм иқтисодиётидаги энг муҳим ҳодиса бўлди. бу жараён...

DOC format, 101.0 KB. To download "xix асрнинг иккинчи ярми, xx аср бошларидаги жахон иктисодий гоялари (маржинализм) мохияти", click the Telegram button on the left.

Tags: xix асрнинг иккинчи ярми, xx ас… DOC Free download Telegram