борлик фалсафаси

PPT 695,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1428658476_61073.ppt слайд 1 www.arxiv.uz www.arxiv.uz . . www.arxiv.uz www.arxiv.uz фалсафа ўрганадиган қайси бир масалани олмайлик, у онтологик муаммоси билан боғлиқ эканлигини кўрамиз. ҳақиқатан ҳам, онтология, унга муносабат масаласи фалсафий қарашларда марказий ўринни ташкил қилади. бу бежиз эмас, албатта. чунки, онтология, хусусан рационал онтология муаммоси фалсафадаги ҳар қандай дунёқараш ва методологик муаммоларнинг асоси ҳисобланади. онтология – борлиқ ҳақидаги таълимотдир. дарҳақиқат, турли дунёқарашлар ўртасидаги баҳслар онтологик муаммоси атрофида юзага келаётган тортишувларга, яъни борлиқ азалдан мавжудми, ёки у мутлоқ руҳ томонидан яратилганми, деган масалага бориб тақалади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 1. хўш, борлиқ ўзи нима? 2.нима учун борлиқ тушунчаси фалсафа пайдо бўлганидан бери файласуфлар эътиборини ўзига жалб қилиб келади? www.arxiv.uz www.arxiv.uz borliq bu… www.arxiv.uz www.arxiv.uz парменид (э.о. vi-v асрлар) таълимотича, дунё икки қисмдан иборат i. ўзгарувчан, вақтинчалик, ўткинчи, инсоннинг сезгилари орқали ҳис қилинадиган; 2. доимий, ўзгармас, фақат ақл орқали билиш мумкин бўлган қисми. «ақл билан идрок этиладиган нарса борлиқдир» - деб таъкидлайди. борлиқ – мавжуд, …
2
э.о. 460-370 й.) таълимотида борлиқ бу...??? демокрит -таълимотида борлиқ физик энг кичик бўлинмас қисм, атом билан тенг қилиб қўйилади атомларбир-бири билан бўшлиқ орқали ажралиб турадилар. бўшлиқ мавжуд эмасликка тенгдир,уни билиб бўлмайди. фақат борлиқнигина билиш мумкин. борлиқ мураккаб,чунки у хилма-хил атомлардан тузилган. www.arxiv.uz www.arxiv.uz парменид ғояларини янгича талқин этади ва бойитади. у борлиқни ўзгармас ва доимий ғоялар борлиғи ва ҳиссий нарсалар олами, ўткинчи оламга ажратади. платон таълимотича оламда «ғоялар дунёси» бирламчи бўлиб, моддий дунё иккиламчи, «ғоялар дунёсининг маъсули, соясидир». «ғоялар» дунёси замон ва маконга боғлиқ бўлмай, мангу, ҳаракатсиз, ўзгармасдир, моддий дунё эса иккиламчи, предмет ва ҳодисалар, замон ва маконга боғлиқ бўлиб, ўткинчи характерга эга, чунки улар вужудга келади ва йўқолади. платон (э.о. тахминан 427-347 й.) ўзининг борлиқ ҳақидаги таълимотида ??? www.arxiv.uz www.arxiv.uz борлиқ шарқ мутафаккирлари таълимотида қандай талқин қилинади? www.arxiv.uz www.arxiv.uz абу наср муҳаммад форобийнинг (870-950й.) олам тузилиши ҳақидаги фикрлари умуман ўрта ва яқин шарқ уйғониш даври ix-xi асрлар фалсафасининг онтологик …
3
клида аста-секин амалга ошади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz умар хайём 1040-1123 ўзининг «борлиқ ва бурчланмоў ҳақида рисола», «борлиқ тўғрисида рисола», «уч саволга жавоб» каби асарларида борлиқ категорияси ҳақидаги ғояларни баён этади. умар ҳайём фикрича, дунё моддий, йўқдан бор ва бордан йўқ бўлмайди: бизлар бўлмасак ҳам жаҳон бўлғуси, бизлардан на ному, нишон бўлғуси. аввал-ку йўқ эдик, етмовди халал, яна бўлмасак ҳам, ҳамон бўлғуси. www.arxiv.uz www.arxiv.uz янги даврда борлиқ қандай талқин этилган? www.arxiv.uz www.arxiv.uz борлиқ ҳақидаги ғоялар xyii-xyiii асрларда фан, техника ва моддий неъматлар ишлаб чиқариш ривожланган бир даврда ўзининг янгича талқинини топади. европа мутафаккирлари томонидан борлиқ физикавий реаллик тарзида кўрилиб, у табиат билан тенг қилиб қўйилади ва инсонга қарама-қаршилик тарзида баён этилади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz немис классик фалсафасининг асосчиси и.кант (1724-1804) талқинича, борлиқдаги нарса бор ва уни билиш асослари бор, бу икки нарса ҳеч қачон айнан эмас. билиш асослари ўша нарсанинг борлигидан фарқ қилади. немис классик фалсафасининг кейинги вакили гегел (1770-1831) назарида «борлиқ - …
4
хлитлигича олам борлигидаги барча мвжудлик билан чамбарчас боғлиқ, унда алоҳида олинган нарса мавжуд бўла олмайди. бундан борлиқнинг яна бир асосий йўналиши – оламнинг ягоналиги масаласи очилади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz борлиқнинг қуйидагича шакл ва кўринишлари мавжуд: 1. нарсалар, жисмлар жараёнлар борлиги 2. нарсалар, жараёнлар, табиат ҳолатлари, яхлит табиат борлиги 3. инсон томонидан ўзлаштирилган нарса ва жараёнлар борлиги 4. инсон борлиги 5. нарсалар оламида инсон борлиги 6. ўзига хос инсон борлиги 7. руҳий, маънавий, ғоявий борлиқ 8. индивидуаллашган руҳийлик 9. объективлашган ноиндивидуал руҳийлик 10.ижтимоий борлиқ 11.индивидуал борлиқ алоҳида олинган инсоннинг жамиятда ва тарихий жараёндаги борлиқ 12.жамият борлиги www.arxiv.uz www.arxiv.uz борлиқ тушунчаси «бор» «мавжудлик», «олам» тушунчалари билан бевосита боғлиқ. олам мавжуд, у чексиз, яхлит. конкрет индивидлар ва одамларнинг маълум авлоди борлиқнинг бошқа формалари билан объективреалликни ташкил этади. табиийлик ва ғоявийлик, жамият ва индивид ҳар хил шаклда бўлса ҳам, биргаликда олам ягоналигини ташкил этади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz хўш, материя нима? материя объектив реалликни ифодалайдиган фалсафий категория …
5
а мавжудлигидир. www.arxiv.uz www.arxiv.uz хўш, материянинг қандай мавжудлик шакллари бор? коинотдаги ҳаракат, массаларнинг механиқ ҳаракати, молекулаларининг иссиқликсифатида ёки электр токи, магнит токи сифатида тебраниш кимёвий ажралиш ва бирикиш,органиқ ҳаёт ва унинг маҳсули бўлган тафаккурнинг ҳаракати, жамиятнинг пастдан юқорига томон тараққий этиб туриши – бўларнинг ҳаммаси материянинг турли хил кўринишдаги ҳаракат шаклларидир.ҳаракат буюмнинг ўз ўрнини оддий механиқ алмаштиришдангина иборат эмас, балки нарса ва ҳодисаларнинг ўсиши, катта ёки кичиклашиши, бир-бирига таъсир этиши, қисқаси, оламда юз берадиган ўзгаришлардан ҳам иборатдир. www.arxiv.uz www.arxiv.uz борлиқ ва материя категорияларини ўрганиб, қуйидаги хулосаларни чиқариш мумкин. оламдаги барча предмет ва ҳодисалар ўзаро алоқадор бўлиб,материянинг ниҳоясиз ўз ҳаракати ва тараққиётидан иборатдир. оламда ҳамма нарса табиий қонунларга амал қилади. материя ҳаракатлари ўзаро чамбарчас боғлиқ, материя ҳаракатнинг ижтимоий шакли ўзига қуйи ҳаракат ижтимоийлашгани сари мураккаблашиб боради. олам борлиқнинг хилма-хил шаклларидан бошқа нарса эмас.бир предмет, ҳодиса, жараёнида кўп сифат мавжуд бўлганидек, унда кўп меъёр, кўп моҳият ҳам мавжуддир. www.arxiv.uz www.arxiv.uz юқорида келтирилган …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "борлик фалсафаси"

1428658476_61073.ppt слайд 1 www.arxiv.uz www.arxiv.uz . . www.arxiv.uz www.arxiv.uz фалсафа ўрганадиган қайси бир масалани олмайлик, у онтологик муаммоси билан боғлиқ эканлигини кўрамиз. ҳақиқатан ҳам, онтология, унга муносабат масаласи фалсафий қарашларда марказий ўринни ташкил қилади. бу бежиз эмас, албатта. чунки, онтология, хусусан рационал онтология муаммоси фалсафадаги ҳар қандай дунёқараш ва методологик муаммоларнинг асоси ҳисобланади. онтология – борлиқ ҳақидаги таълимотдир. дарҳақиқат, турли дунёқарашлар ўртасидаги баҳслар онтологик муаммоси атрофида юзага келаётган тортишувларга, яъни борлиқ азалдан мавжудми, ёки у мутлоқ руҳ томонидан яратилганми, деган масалага бориб тақалади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz 1. хўш, борлиқ ўзи нима? 2.нима учун борлиқ тушунчаси фалсафа пайдо бўлгани...

Формат PPT, 695,0 КБ. Чтобы скачать "борлик фалсафаси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: борлик фалсафаси PPT Бесплатная загрузка Telegram