низомий ганжавий ижоди

DOC 73,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662747015.doc низомий ганжавий ижоди низомий ганжавий ижоди режа: 1. ҳаёти ва ижоди. 2. ганжавий ҳаёти билан боғлиқ бўлган воқеа. 3. достонларда ҳикмат дурдоналарининг акс этиши. ҳаёти ва ижоди. улуғ озарбайжон шоири низомий ганжавий ўз салаф ва халафлари ҳоқоний ширвоний, қатрон табризий, имониддин насимий, муҳаммад фузулий, мирза фатали охундов каби дунёга машҳур сўз усталари қаторида шарафли ўринда туради. низомийни шоирларнинг шоири, шоирларнинг устоди шоҳсупасига кўтарган унинг “хамса”си бўлди.”панж ганж”-“хамса” номлари билан машҳур бўлган беш достондан иборат бу асар буюк бадиий тафаккур ва ҳудудсиз истеъдод ҳосиласи сифатида шарқ адабиётининг нодир ҳодисасига айланди. навоий низомий “хамса”сини юксак баҳолаб, уни эл қулоғига маънавий гавҳарлар еткуриб, сўнгра қалбга йўл олиб, уни ҳам лабо-лаб тўлдирувчи мўъжизбаён асар деб атайди. навоий ўзининг “мажолисун-нафоис” асарида турли халқларга мансуб бўлган, лекин ҳирот адабий муҳити билан боғлиқ ҳолда “хамса” ёзишга аҳд қилган мароғали ашраф,али осий, фасиҳ румий, хожа имодиддин лохурий, абдулло хотуфий, котибий туршузий каби шоирларни характерлаб ўтади. илёс юсуф …

ий истеъдодини пайқаган, уни тан олган ўша давр ҳукмдорлари саройга таклиф этдилар. лекин у саройга бормади. низомийнинг ижод бобидаги шон-шуҳратидан хабар топган дарбанд ҳокими иззат-ҳурмат юзасидан шоирга офоқ исмли чўри қизни тортиқ қилади. лекин офоқ низомийнинг чўриси эмас, ҳаётининг энг мўътабар кишиси, турмуш йўлдошига айланади. офоқ жуда қисқа умр кўрди. 1180 йилда вафот қилди. лекин низомийга муҳаммад исмли ўғил ёдгор бўлиб қолди. ҳаётдаги энг яқин кишисини йўқотган низомий умр давомида офоқни унутолмади. 1188 йил «ҳисрав ва ширин» достонида ширин образи орқали офоқ сиймосини жонлантиришга аҳд қилди. ширин образи низомийнинг офоқ учун қўйган ҳайкали эди. кексалик йилларида яратган «искандарнома»сида ҳам офоққа бўлган муҳаббатини дард билан ёзади. ёлғиз ёдгори бўлган муҳаммадни ҳар жиҳатдан етук ва донишманд бир киши бўлишини истайди. низомий уйида шоир ва шеърият мухлислари тўпланар эдилар. бу ерда бўладиган адабиёт ҳақидаги суҳбатлар муҳаммадни адабиёт оламига етаклади. муҳаммад 14 ёшидан бошлаб қўлига қалам олди. лекин низомий ўғлидаги бу ҳоҳишни рад этади. …

қизил арслонни мадҳ этган қасидасини ўқийди. шоҳ қўлини низомий елкасига қўяр экан, унга тасанно айтади ва гап «ҳисрав ва ширин» достонига келиб тақалади. акаси жаҳон пахлавон қилган инъомни эсга олади. ўша инъомлар орасида сизга тортиқ қилинган қишлоқ ҳам бор эди. қизил арслон ёрлиқни олганмисиз, деб сўрайди. низомий чуқур ўйга толади. чунки у ваъдадан бошқа ҳеч нарса олмаган эди. қизил арслон низомийга ҳурмат юзасидан тўн кийдирди. ҳамдуён қишлоғи унинг номига ёрлиқ қилиб берилди. низомий миннатдорчилик билдириб, кетишга рухсат сўради. отга минаётганида унинг қўлига ёрлиқни келтириб бердилар. ярим фарсанг (4 километр) келадиган бу қишлоқнинг йиллик даромади низомий ҳаражатларига етмас эди. шунинг учун ёрлиқни тўғри келган кишига бериб, отга қамчи урди. профессор бертельс: «қизил арслон ҳеч қандай даромад келтирмайдиган ерни шоирга тортиқ қилар экан, шайх эътироз билдиришга журъат этмайди,» деб ёзади. низомий 1209 йил 68 ёшида ганжа шаҳрида вафот этди. низомий шарқ адабиётида хамсачилик анъанасини бошлаб берган буюк алломалардандир. навоий” лайли ва мажнун” …

т қилиб, хадисларни асос қилиб олади.” «маҳзанул-асрор»” да адолат ва зулм тушунчалари жиддий равишда бир-бирига қарама-қарши қўйилади. шоир зулм ҳукмрон бўлган ерда мамалакат харобага айланади, эл хонавайрон бўлади. асарда «султон санжар ва кампир» ҳикояти мавжуд. кунлардан бир куни султон санжар ҳузурига жабрланган бир қария кампир кириб келади. шоҳнинг этагидан маҳкам ушлаб, унинг ҳукмронлигида рўй бераётган бедодликдан фарёд чекади. шоҳнинг кеча тинчлигини сақлаш керак бўлган миршаблари маст ҳолда кўчама-кўча тентираб юрадилар. ҳоҳлаган уйларига кириб, бебошлик қиладилар. тунда рўй берган қотилликни таг-томирини суриштирмасдан кампирнинг уйига бостириб кирадилар ва азоб берадилар. кампирнинг сочларидан судраб юз-кўзларига тепадилар. кампир бу ситамга чидай олмай тўғри шоҳнинг ҳузурига боради ва қилмишини фош этади. бу ҳикоят орқали низомий шоҳлар жабр-зулмини фош этибгина қолмасдан, уларга таъсир этиш қайта тарбиялаш йўлларини қидиради. «нуширвон ўз вазири билан» деган ҳикоясида нуширвон ўз вазири билан овга чиқади. бир хароба қишлоққа тушадилар. икки бойўғли суҳбатини эшитган шоҳ вазирдан улар нима дея ётганини сўрайди. икки …

ри ҳам баҳрамандликнинг мевасидир. «хусрав ва ширин». жаҳон адабиёти жуда кўп муҳаббат достонларини билади. унинг хазинасидан шарқнинг “лайли ва мажнун”, “вомиқ ва узро”, “юсуф ва зулайҳо қиссалари муносиб ўрин олган. шарқнинг яна бир нодир ишқномаси бор,бу хусрав, фарҳод ва ширин каби қаҳрамонлари ҳақида ҳикоя қилувчи асарларидир. “хусрав ва ширин ”ёхуд “фарҳод ва ширин” шарқ халқлари ақл ва тафаккурининг мозийга дахлдор мўъжизаси сифатида юзага келган. бу достон 1181 йидда яратилган бўлиб, асарнинг муқаддимаси худо ва пайғамбар номига ёзилган ҳамд-санолардан иборат. достон мадойин ҳукмдори фарзандсиз хурмуз хонадонида хусрав парвизнинг туғилиши билан бошланади.бола тарбиясига алоҳида эътибор билан қарайдилар. у ёшликдан фавқулотда ақл- идрок, куч-ғайрат эгаси бўлиб улғаяди. хусрав беш ёшидаёқ баркамоллиги билан томоша қилгудек ва ибрат олгудек эди. унинг бош бармоқлари шернинг панжасига ўхшарди.низомий хусрав характерини тасвирлар экан, унга ёшликдан бошлаб ҳамроҳ бўлган енгилтаклик, беқарорлик сифатларини ҳам таъкидлаб ўтади.бу одатлар унга умрини охиригача йўлдош бўлади ва оқибатда қатор фожиаларга учрайди. хусрав балоғат ёшида …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "низомий ганжавий ижоди"

1662747015.doc низомий ганжавий ижоди низомий ганжавий ижоди режа: 1. ҳаёти ва ижоди. 2. ганжавий ҳаёти билан боғлиқ бўлган воқеа. 3. достонларда ҳикмат дурдоналарининг акс этиши. ҳаёти ва ижоди. улуғ озарбайжон шоири низомий ганжавий ўз салаф ва халафлари ҳоқоний ширвоний, қатрон табризий, имониддин насимий, муҳаммад фузулий, мирза фатали охундов каби дунёга машҳур сўз усталари қаторида шарафли ўринда туради. низомийни шоирларнинг шоири, шоирларнинг устоди шоҳсупасига кўтарган унинг “хамса”си бўлди.”панж ганж”-“хамса” номлари билан машҳур бўлган беш достондан иборат бу асар буюк бадиий тафаккур ва ҳудудсиз истеъдод ҳосиласи сифатида шарқ адабиётининг нодир ҳодисасига айланди. навоий низомий “хамса”сини юксак баҳолаб, уни эл қулоғига маънавий гавҳарлар еткуриб, сўнгра қалбга йўл олиб, уни ...

Формат DOC, 73,5 КБ. Чтобы скачать "низомий ганжавий ижоди", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: низомий ганжавий ижоди DOC Бесплатная загрузка Telegram