"фарҳод ва ширин" достонининг мазмуни

PDF 6 pages 490.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 6
пок руҳга – илоҳий сайр мавзу “фарҳод ва ширин” достонининг мазмуни. тимсоллар тизими. вазн, қофия, бадиий санъатлар таҳлили таълим бериш технологияси машғулот вақти – 2 соат талабалар сони – 20-30 тагача ўқув машғулотининг шакли семинар машғулот семинар машғулот режаси 1. “фарҳод ва ширин” достонининг тарихий ва адабий илдизлари. 2. достондаги асаосий тимсоллар: а) фарҳод – хослар ишқининг вакили – солик мажзуб; хусрав – авом ишқининг вакили; ширин, меҳинбону, хоқон ва пир-муршидлар 3. достондаги рамзийлик. аждар, дев, темир пайкар каби тимсолларнинг мажозий хусусиятлари. 4. достонда қўлланилган энг муҳим бадиий санъатлар хусусида. ўқув машғулотининг мақсади: достоннинг композицион қурилиши, сюжет йўналиши ҳақида маълумот бериш. комил инсон муаммосининг ушбу достондаги талқинини тушунтириш. педагогик вазифа: ўқув фаолиятининг натижаси: 1. талабаларга “фарҳод ва ширин” достонининг тарихий ва адабий илдизлари ҳақида маълумот бериш. 1. “фарҳод ва ширин” достонининг тарихий ва адабий илдизлари ҳақида тасаввурга эга бўладилар. 2. достондаги асосий тимсоллар: а) фарҳод – хослар ишқининг вакили – …
2 / 6
иш шакли жамоа бўлиб ишлаш ўқитиш шарт-шароитлари техник воситалар билан таъминланган, ўқитиш усулларини қўллаш мумкин бўлган ўқув хона. мониторинг ва баҳолаш кузатиш, оғзаки назорат, савол-жавобли сўров, ўқув топшириқ. “фарҳод ва ширин” достонининг тарихий-адабий илдизлари алишер навоий хамсачилик тарихидан мустаҳкам ўрин олган "хисрав ва ширин" ўрнига янги мавзу ва масалалар, янги мазмун ва ғоялар, янги тимсол ва шамоилларнинг тажассуми бўлган "фарҳод ва ширин" достонини яратди. хисрав ва ширин тимсоллари тарихий илдизга эга бўлиб, хисрав машҳур сосоний подшоларидан ануширвоннинг набираси хисрав парвездир. у 590 йили тахтга чиқиб, 628 йили ўз ўғли шеруя томонидан қатл этилган. эрон, византия, сурия солномаларида, x аср араб тарихчиси ат-табарий асари ва бошқа манбаларда берилган маълумотларга кўра, ширин ҳам тарихий шахс бўлиб, у хисрав парвезнинг энг суюкли хотини экан. арман қизи ёки оромийлардан бўлган гўзал ширин мансабдорлар хонадонидан эмас, балки оддий хонадон аҳлидан экан. шу сабабли сарой аёнлари, амалдорлари ширинга паст назар билан қараб, уни хисравга номуносиб деб …
3 / 6
а тамомила янги вазифа ва мақсад, янги масала ва муаммолар қўяди, уни ўзи яшаган xii аср ҳаётига, адабий муҳитига яқинлаштиради. . . низомий достон воқеалари доирасини кенгайтирди, унга византия ва кавказдаги воқеаларни, меҳинбону, фарҳод, ширин ва бошқа тимсолларни киритди. . . низомийнинг , "хисрав ва ширин" достони жуда кенг шуҳрат қозонади. айни мавзуда достон яратиш ўрта шарқ халқлари адабиётида анъанага айланади. низомийдан сўнг орадан бир аср ўтиб машҳур ҳинд шоири ва мутафаккири хисрав деҳлавий "ширин ва хисрав" номи билан ўз "хамса"сининг иккинчи достонини яратади. . . xii асрда низомийнинг "хисрав ва ширин" достонини шоир қутб ўзбек тилига таржима қилади. навоийнинг "фарҳод ва ширин" достони муқаддимасида маълумот беришича, xv аср ўрталарида вафот этган шоир мавлоно ашраф ва яна номаълум бир шоир ҳам достон ёзган эканлар: бу майдонга чу ашраф сурди маркаб. бу сўзни ўзга навъ этти мураттаб, яна бўлғон экан бу нома марқум, вале роқим эмасдур яхши маълум. . . навоий …
4 / 6
тунлик қилади. бу достон сюжетинингдастлабки воқеаларида ёқ кўзга ташланади? дарҳақиқат, нега фарҳод бошқаларга ўхшаган эмас,туғилишидан бошлаб ғамгин, безовта? сеҳрли кўзгу. юнонистон сафаридаги тилсимотлар, дев, аждарҳо ниманинг рамзи, бу ерларда, тоғларда истиқомат қилувчи донишмандлар-чи, улар кимлар? нега навоий воқеаларни тўғридан-тўғри ширин билан учрашишдан бошламаган, асарнинг тенг ярми афсонавий саргузаштлар тасвирига бағишланган? бу ва бунга ўхшаган саволларга энди жавоблар айтилаётир. ҳолбуки, навоий эртакчи шоир эмас, унинг ҳар бир ифода-образи,лавҳа ва тамсилларида муайян умумфалсафий, кайҳоний-илоҳий маъно бор. буни шоир асарнинг муқаддимасидаёқ қайд этиб ўтган: бу рангин саҳфа, балким дард боғи, аён ҳар лоласида ишқ доғи. яъни мақсад – ишқ дардини куйлаш. бироқ бу оддий заминий ишқ эмас, балки илоҳий ишқ. фарҳод эса ана шу илоҳий ишққа мубтало соликдир. асарни шу позициядан таҳлил этганимизда тимсолларнинг ботиний маънода қуйидаги ча идрок этиш мумкин: 1. фарҳод – хослар ишқининг вакили – солик мажзуб; 2. хусрав – авом ишқининг вакили; 3. суқрот – камолот чўққисини эгаллаган зот; …
5 / 6
лу шамойилининг, инсон фоалиятининг хилма-хил масалаларини қамраб олган, ўрта аср гуманизмининг энг илғор қарашлари ва орзу интилишларини ифодалаган бир достон сифатида вужудга келади. шоир севги, садоқат , меҳнатсеварлик, ижодкорлик , дўстлик, ватанпарварлик ва қаҳрамонлик ҳақидаги фикр-ўйлари ва ору-интилишларини, хусусан, достоннинг бош тимсоли фарҳод сиймосида акс эттиради. навоий достони фарҳоднинг туғилишини тасвирлаш билан бошланиб, унинг вафоти билан тугалланади. шоир фарҳоднинг бутун ҳаёти ва кураш йўлларини, севги саргузаштлари ва мислсиз жасоратини ҳикоя қилади. ффссммуу ттееххннооллооггиияяссии 1 - гуруҳ ссааввоолл ннааввооиийй ннииммаа ууччуунн ффааррҳҳооддннии ббоошш ққааҳҳррааммоонн ддаарраажжаассииггаа ккўўттааррддии?? ((фф)) ффииккррииннггииззннии ббааёённ ээттииннгг ((сс)) ффииккррииннггиизз ббааёённииггаа ссааббаабб ккўўррссааттииннгг ((мм)) ккўўррссааттггаанн ссааббааббииннггииззннии ииссббооттллооввччии ддааллиилл ккееллттииррииннгг ((уу)) ффииккррииннггииззннии ууммууммллаашшттииррииннгг 2 – гуруҳ ссааввоолл ффааррҳҳоодд вваа ххууссррааввннииннгг иишшққии ққааййссии жжииҳҳааттллааррии ббииллаанн ффааррққ ққииллааддии?? ((фф)) ффииккррииннггииззннии ббааёённ ээттииннгг ((сс)) ффииккррииннггиизз ббааёённииггаа ссааббаабб ккўўррссааттииннгг ((мм)) ккўўррссааттггаанн ссааббааббииннггииззннии ииссббооттллооввччии ддааллиилл ккееллттииррииннгг ((уу)) ффииккррииннггииззннии ууммууммллаашшттииррииннгг ушбу технология мунозарали масалаларни ҳал этишда хамда ўқув жараёнини бахс-мунозарали ўтказишда қўлланилади, чунки бу технология талабаларни …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""фарҳод ва ширин" достонининг мазмуни"

пок руҳга – илоҳий сайр мавзу “фарҳод ва ширин” достонининг мазмуни. тимсоллар тизими. вазн, қофия, бадиий санъатлар таҳлили таълим бериш технологияси машғулот вақти – 2 соат талабалар сони – 20-30 тагача ўқув машғулотининг шакли семинар машғулот семинар машғулот режаси 1. “фарҳод ва ширин” достонининг тарихий ва адабий илдизлари. 2. достондаги асаосий тимсоллар: а) фарҳод – хослар ишқининг вакили – солик мажзуб; хусрав – авом ишқининг вакили; ширин, меҳинбону, хоқон ва пир-муршидлар 3. достондаги рамзийлик. аждар, дев, темир пайкар каби тимсолларнинг мажозий хусусиятлари. 4. достонда қўлланилган энг муҳим бадиий санъатлар хусусида. ўқув машғулотининг мақсади: достоннинг композицион қурилиши, сюжет йўналиши ҳақида маълумот бериш. комил инсон муаммосининг ушбу достондаги талқинини тушунтири...

This file contains 6 pages in PDF format (490.1 KB). To download ""фарҳод ва ширин" достонининг мазмуни", click the Telegram button on the left.