ижтимоий билиш. жамиятни илмий билиш ва бошқариш

DOC 93.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1663528304.doc ижтимоий билиш. жамиятни илмий билиш ва бошқариш режа: 1. ижтимоий билиш, унинг таркиби. 2. ижтимоий билиш субъекти ва объекти. 3. жамиятни илмий билиш. эмперик ва назарий билиш. 4. назарий билиш ва унинг методлари. таянч тушунчалар: билиш, илмий билиш, ижтимоий билиш, ижтимоий хақиқат, ижтимоий билишнинг эмпирик босқичи, ижтимоий билишнинг назарий босқичи, ижтиомий билиш методлари: кузатиш, статистика, ижтимоий эксперимент, хужжатлар билан ишлаш, тарихийлик ва мантиқийлик, моделлаштириш, тарихий аналогия. фалсафа олам одам тараққиётининг энг умумий қонунлари, одамнинг оламдаги ўрни тўғрисида бахс юритадиган фан. фалсафий билимлар мазмунида қадимий даврдан то ҳозирги қадар қўйилган ва қўйилиб келинаётган уч саволга берилган жавоблар ўз ифодасини топган. булар: - олам нима? - олам қандай? - оламни билиш мумкинми? бу саволлар жамиятга нисбатан ҳам қўйилган ва унга берилган жавоблар оқибатида фалсафий билимлар ижтимоий хаётнинг мухим томонларини акс эттиришга хизмат қилган. оқибат натижада фалсафанинг ўзига хос соҳаси – ижтимоий фалсафий билимлар шаклланган ва ривожланган. ижтимоий фалсафа жамият. инсон, ижтимоий …
2
м билан бевосита боглайди. у ўзининг «бахт-саодатга эришув хақида» рисоласида инсон камолоти учун қандай илмлар зарурлигини уқтириб ўтади ва бундай билимлар ичида инсоннинг инсон бўлишидан қутилган мақсад ва муддаони ўрганишни, шунингдек, маданий, яъни мадинага (яъни шаҳарга ёки жамоага) оид билимларни эгаллашнинг мухимлигига эътибор қаратади. жамиятни илмий англаш масаласи фалсафада xviii асрдан бошлаб алохида ижтимоий билимлар тизими сифатида шакллана бошлайди. бунда неаполлик олим, профессор вико жан батиста (1668-1744 й.), немис олими, маърифатпарвар иоганн готфрид гердер (1744-1803 й.), француз файласуфи, утопик социал лойиха муаллифи сен-симон клод анри (1760-1825 й.)ларнинг хизматлари катта бўлади. вико жан батиста тарихий жараёнларнинг объективлиги хақидаги ғояни илгари суради. у «миллатларнинг умумий табиати тўғрисидаги янги фаннинг асосланиши» китобида ер юзидаги барча миллатлар тараққиётининг тарихий айланма назариясини ишлаб чиқади ва бунда ижтимоий хаёт шаклларининг ўзаро алоқадорликда олиб ўрганади ва ижтимоий хаётга бутунлик сифатида ёндошади . гердер иоганн готфрид «инсоният тарихи фалсафасида доир ғоялар» асарида германия ижтимоий тафаккурида xviii аср охирларигача …
3
сан-симон инсон хақидаги фан (ижтимоий физиология)ни ишлаб чиқади. немис мумтоз фалсафасининг йирик вакили гегель геогрг вильгелм фридрих (1770-1831 й.) ижтимоий билиш сохасида ўзига хос ижтимоий-тарихий концепцияни илгари суради. унинг қарашларида табиий, тарихий ва маънавий дунё ягона жараён сифатида талқин қилинган, бу жараённинг хар бир қисми бошқаси билан ички алоқадорликда экани ифодаланган. гегель жаҳон тарихини ягона, объектив қонуниятли жараён сифатида ўрганади. гегелнинг катта ютуғи шунда эдики, у бутун моддий ва маънавий борлиқни, шу жумладан жамиятни доимо ривожланиш жараёнида олиб қаради, жамият тараққиёти масаласига диалектик ёндошди. лекин гегельнинг тарих концепцияси муайян даражада чекланган эди, чунки у тарихий тараққиёт сабабларини «мутлоқ ғоя», «руҳ иродаси»дан иборат. деб билди ва ижтимоий тараққиётни прусс монархияси билан чеклаб қўйди. лекин жамиятни тахлил этишнинг диалектик методини асослаб берганлиги гегель фалсафий қарашларининг энг катта ютуғи эди. ижтимоий билиш ҳозирги давр фалсафасининг хам мухим муаммоси бўлиб ҳисобланади. инсон ўз онги, тафаккури билан жамиятни била оладими? унинг ижтиомий билимлари қай даражада …
4
xvii-xviii асрларда табиатшунослик ривожланиш босқичига кирган, механика энг ривожланган фан эди. механика қонунларини жамиятни тушунишга татбиқ этиш мумкик, деган қараш мавжуд эди. шундай нуқтаи-назар немис олими генрих риккерт (1863-1936 й.) қарашларига хос. у фанларни тарихий фанлар ва қонун яратувчи фанларга бўлади ва уларни ўзаро бир-бирларини инокр этувчи соҳалар, деб билади. унинг фикрича, табиий илмий билиш умумий қонуниятларни билишга қаратилгандир; тарих бўлса, ягона, бетакрор ходисаларни ўрганади. риккер ўз қарашларида тарихий қонуниятларни инкор этади. иккинчи нуқтаи-назар гуманитаризм. мазкур нуқтаи-назар янги тарих фалсафаси намоёндалари немис олими освальд шпенглер (1880-1936 й.), инглиз олими арнольд тойнби (1889-1975 й.) асарларида акс этган. ижтимоий билиш илмий билишнинг ўзига хос кўриниши хисобланади. илмий билиш оламни чуқур, атрофлича ўрганишни талаб қилади. илмий билиш натижалари илмий билимларда, фан мазмунида ўз ифодасини топади. ижтимоий билиш жамият, инсонни чуқур ўрганишни талаб қилади. ижтимоий билиш – жамиятни, унда кечаётган ижтимоий ходиса, жараёнларнинг моҳиятини, уларнинг келиб чиқиши, яшаши ва ривожланиши қонуниятларини билишдир. ижтимоий билишдан …
5
фаолиятлари орқали намоён бўлади. демакки, жамиятни билиш деганда аввало кишилар фаолиятларини ваш у фаолиятнинг асосий мотивлари (кишиларнинг мақсад-манфаатлари)ни тахлил этиш назарда тутилади. кишилар фаолиятлари моҳиятини англаш жамият хақида чин билимлар хосил қилиш имконини беради. - одамлар фаолиятлари жараёнида ўзаро бир-бирлари билан алоқа-муносабатга киришадилар. шу маънода жамият кишилараро объекти втарзда содир бўладиган ижтимоий алоқа ва муносабатларнинг махсули ва кўринишидир. бу алоқа ва муносабатлар жамият хаётининг барча соҳаларини, моддий ва маънавий хаётни қамраб олади. шундай экан, жамиятни билиш учун ундаги мавжуд турли ижтимоий алоқа ва муносабатлар ўрганиш талаб қилинади. - ижтимоий билиш ижтимоий эхтиёж ва манфаатларни ўрганишга қаратилган бўлади. ижтиомий манфаатларда эса тарихий зарурият ўз ифодасини топади. тарихий заруриятни англаш жамиятдаги ўзгаришларнинг моҳиятини англаш асосида юзага келади. - фалсафий тафаккур оламга, шу жумладан жамиятга диалектик муносабатда бўлишни тақазо этади. жамият узлуксиз ҳаракат, ўзгариш, тараққиёт жараёнларини кечирадиган ижтимоий тизимдир. ана шундай холат узлуксиз қайта шаклланиб, ривожланиб борадиган ижтимоий билимларда ўз ифодасини топади. - …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ижтимоий билиш. жамиятни илмий билиш ва бошқариш"

1663528304.doc ижтимоий билиш. жамиятни илмий билиш ва бошқариш режа: 1. ижтимоий билиш, унинг таркиби. 2. ижтимоий билиш субъекти ва объекти. 3. жамиятни илмий билиш. эмперик ва назарий билиш. 4. назарий билиш ва унинг методлари. таянч тушунчалар: билиш, илмий билиш, ижтимоий билиш, ижтимоий хақиқат, ижтимоий билишнинг эмпирик босқичи, ижтимоий билишнинг назарий босқичи, ижтиомий билиш методлари: кузатиш, статистика, ижтимоий эксперимент, хужжатлар билан ишлаш, тарихийлик ва мантиқийлик, моделлаштириш, тарихий аналогия. фалсафа олам одам тараққиётининг энг умумий қонунлари, одамнинг оламдаги ўрни тўғрисида бахс юритадиган фан. фалсафий билимлар мазмунида қадимий даврдан то ҳозирги қадар қўйилган ва қўйилиб келинаётган уч саволга берилган жавоблар ўз ифодасини топган. булар: - олам нима? -...

DOC format, 93.5 KB. To download "ижтимоий билиш. жамиятни илмий билиш ва бошқариш", click the Telegram button on the left.