фалсафа фаннинг тадкикот объекти, предмети

DOC 104,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663535818.doc фалсафа фаннинг тадкикот объекти, предмети режа: 1. фалсафа фани келиб чикишининг ижтимоий иктисодий заминлари. . 2. фалсафа фани предмети унинг асосий муаммолари.. 3. узбекистон республикасида фалсафа фани ва унга муносабат масаласи. ушбу лекцияда олам-одам муносабатларини илмий тушунишда фалсафий қарашларнинг алохида, бетакрор ўрни борлигига эътибор қаратилади. фалсафанинг фан сифатида шаклланиши узоқ тарихий жараён бўлганлиги айтилади. фан сифатида унинг ўз тадқиқот сохаси, функциялари борлиги таъкидланади. хар бир тарихий давр муаммолари фалсафий бахс сохасига айланиши табиий хол эканлиги далилланади. 1. олам ва унда одамнинг ўрни муаммоси хамиша қизгин бахс-мунозара объекти бўлиб келган. бу муаммога илмий жихатдан ёндашишнинг қарор топишида барча мамлакатлар, жумладан, узбекистон файласуфларининг хам хизматлари бор. оламни, унда одамнинг ўрнини фалсафий идрок этишдан аввал «фалсафа» ва «фалсафа фани» тушунчалари ўртасидаги умумийлик ва айримликнинг фарқини англаб олиш мухимдир. «фалсафа» умумий ва кенг тушунча бўлиб, олам, унда одам ва унинг уюшмалари (жамоалари, ижтимоий ҳаракатлари, партиялари, давлатлари ва х.к.)нинг ўрни, қисқаси инсон омили қандай? …

тижада одатий (кундалик) онгда тарихан «фалсафа – фанлар фани», «фалсафа – фанлар онаси» деган фикр кенг тарқалган. эшитилиши жозибали ва эхтиромли кўринган бу иборалар остида фалсафани фан сифатида тан олмаслик мақсадлари ётадики, бу бизнинг давримиз учун хатарли майл (тенденция)дир. ўатто олимларнинг баъзилари ана шу ақидага таяниб, фалсафа фанига муносабат белгилайдилар. ғарб мамлакатларида эса эндиликда фалсафага эхтиёж қолмади, чунки у парчаланиб, барча фанларга, айниқса ижтимоий ва гуманитар фанларга тарқаб кетди, деган нуқтаи назардан келиб чиқиб муносабат белгилаш майли кучлидир. бундай қарашларни xix асрдаги позитивизм асосчиси о.конт илгари сурган бўлиб, у в.в.яневич, в.винделғбанд томонидан ривожлантирилди. «фалсафа – дейди винделғбанд, - барча мулкини фарзандларига улашиб, шундан сўнг қашшоқ одам сифатида кўчага улоқтириб ташланган қирол лирга ўхшаб қолди». афсуски, бундай ғайриилмий нуқтаи назарда турган ватандошларимиз ҳам йўқ эмас. бундай фикрлар хатолигини, гайриилмий эканлигини ғоявий-назарий жихатдан исботлаш долзарб вазифалардан бири бўлиб турибди. чунки фалсафа фан сифатида шаклланиб, ўз тадқиқот соҳаси аниқланганига анча вақт бўлди. фалсафа …

тида илм-фан далилларига асосланиши, одам-олам муноабатлари шулардан келиб чиқадиган ишонч ва қаноатга таяниш лозимлигига эътиборни қаратган. фалсафа фанининг қонунлари, категориялари, тушунчалари, тамойиллари ва фалсафий билиш методлари шаклланиши узоқ тарихий даврни ўз ичига олади. ана шулар орқали оламни, унда одамнинг ўрнини фалсафий англаш имконияти вужудга келади. биз яшаётган тарихий даврда барча кадрлар ўзларида фалсафий (донишмандларча) фикрлаш қобилиятига эга бўлишлари ижтимоий тараққиётда инсон омилининг ўрни ва ролини илмий англаб олишлари учун кафолат бўлади. 2. фалсафа фан сифатида бошқа фанлардан устун хам, кам ҳам эмас. мохиятан фалсафа фани предметининг аниқланиши бошқа фанлардан фарқ қилмайди. чунки истаган фанни олманг, унинг предметининг аниқланиши узоқ тарихий даврларни ўз ичига олганининг гувоҳи бўласиз. «фалсафа» атама сифатида тарихан турлича маъноларда қўллаб келинди. жаҳондаги жуда кўп олимларнинг асрлар давомидаги изланишлари, тадқиқотлари натижаси сифатида «олам-одам» муносабатларига илмий-фалсафий ёндашувга имкон тугдирадиган ўз тушунчалари, категориялари, қонунлари, услублари, тамойиллари аниқ-равшан бўлгач, немис файласуфи гегелғ томонидан уларни муайян бир тизим (система)га солиш бошланди. олам …

кур тарзига асосланиб, илмий дунёқарашни шакллантириш, инсон онги ва қалбига шунга мувофиқ имон-эътиқод руҳини сингдириш илмий фалсафанинг предметидир. фалсафа фанининг тадқиқот объекти билан унинг предмети ўртасида яқинлик бор. бироқ, предмет ўша объектни ўрганиш услуб ва усулларини ҳам ўз ичига олади. юқоридаги таърифда бу ҳолат инобатга олинган. сўнгра, унда бизга ҳозиргача маълум бўлган таърифлардаги умумий мазмун сақланган ҳолда бошқа фалсафий оқимлар, йўналишлар ва мактаблар учун характерли бўлган жиҳатлар ҳам ҳисобга олинган. уларнинг инсоният маънавий такомилидаги ўйнайдиган ва ўйнаётган ролларига холисона баҳо беришни ҳам ўз доирасига киритади. бу таъриф оламни билишда фалсафа фанининг бошқа фанлардан фарқ қиладиган ўз ўрни, йўли, усули, воситалари, мезони, мароми, қадриятлари, идеаллари борлигини ҳам назарда тутади. оламнинг бир зарраси ва айни чоғда ўзи бир сирли олам бўлган одамнинг ўзи яшаётган тарихий, географик ва ижтимоий муҳитда муайян ўрни ва ўйнайдиган роли борлиги (яратувчи ёки бузувчи куч эканлиги) эътироф этилиб, буни билиш зарурати аён бўлади. одамзот оламни билишда пастдан юқорига, …

драт (энергия) ётади, у қачон ва қандай пайдо бўлган, одам онги борлиқни билишга қодирми, уни ўз хохишича ўзгартира оладими ёки йўқми каби саволларга жавоб қидириш жараёнида даставвал мифологик, сўнгра диний дунёқарашлар ўз-ўзидан шаклланиб, одамларнинг ижтимоий мухитда бир-бири билан хамкор-хамнафас бўлиб яшашлари учун маънавий-рухий шарт-шароит яратилди. бу дунёқарашлар туфайли одам-олам муносабатлари инсонпарварлик асосида ривожланиши йўлида катта тарихий тажрибалар тўпландики, уларга таяниб туриб ити ва глобаллашув жараёнида одамлар, элатлар, халқлар, миллатлар ўзаро ҳамкор, ҳамнафас, дўстона алоқаларда яшашлари учун янгича, тарафкашликдан ҳоли тафаккур тарзини шакллантириш, «одам-олам» муносабатларини тўла-тўкис илмий ўзанга буриб юбора оладиган дунёқарашга кучли ижтимоий эхтиёж пайдо бўлмоқда. чунки ити ҳамда одамзод маънавий олами қашшоқлиги туфайли юзага келаётган муаммоларни фақат илмий-фалсафий дунёқараш орқали хал қилиш мумкин, холос. шунинг учун фалсафа мустақил фан эканлиги, унинг ўз предмети борлигини тан олиш дунё миқёсида ҳам, мамлакатимиз ичида ҳам фавқулотда мухим бўлиб турибди. одамзотнинг ақл-идроки, унинг меваси бўлган фан-техника ва технология муваффақиятлари буткул оқилона ишларга, фақат …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "фалсафа фаннинг тадкикот объекти, предмети"

1663535818.doc фалсафа фаннинг тадкикот объекти, предмети режа: 1. фалсафа фани келиб чикишининг ижтимоий иктисодий заминлари. . 2. фалсафа фани предмети унинг асосий муаммолари.. 3. узбекистон республикасида фалсафа фани ва унга муносабат масаласи. ушбу лекцияда олам-одам муносабатларини илмий тушунишда фалсафий қарашларнинг алохида, бетакрор ўрни борлигига эътибор қаратилади. фалсафанинг фан сифатида шаклланиши узоқ тарихий жараён бўлганлиги айтилади. фан сифатида унинг ўз тадқиқот сохаси, функциялари борлиги таъкидланади. хар бир тарихий давр муаммолари фалсафий бахс сохасига айланиши табиий хол эканлиги далилланади. 1. олам ва унда одамнинг ўрни муаммоси хамиша қизгин бахс-мунозара объекти бўлиб келган. бу муаммога илмий жихатдан ёндашишнинг қарор топишида барча мамлакатлар, жумладан, ...

Формат DOC, 104,5 КБ. Чтобы скачать "фалсафа фаннинг тадкикот объекти, предмети", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: фалсафа фаннинг тадкикот объект… DOC Бесплатная загрузка Telegram