электр катталикларни компенсацион усулда ўлчаш

DOCX 126.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1669067683.docx электр катталикларни компенсацион усулда ўлчаш reja: 1. magnitoelektrik o’lchash mexanizmi asosidagi millivoltmetr. 2. potentsiometr. 3. avtomatik ko’prikli chizma. 4. avtomatik potentsiometr, logometr. elektr yurituvchi kuchini o’lchash uchun millivoltmetr va potentsiometrlar ishlatiladi. millivoltmetr magnitoelektrik o’lchash mexanizmi asosida yasalgan. millivoltmetr cho’lg’ami 100 - 400 om r1 qo’shimcha qarshilik cho’lg’am qarshiligidan bir necha bor katta va cho’lg’am qarshiligining temperatura ta’sirida o’zgarishi natijaga kamroq ta’sir etishini ta’minlaydi. termorezistor rt ham shu maqsadda qo’yilgan. u manfiy temperatura koefficienti ega bo’lib, unga parallel ravishda rostlash qarshiligi rp qo’yilgan. tashqi zanjir qarshiligini asbob shkalasida yozilgan qiymatga etkazish uchun rostlash cho’lg’ami ru ko’zda tutilgan. millivo’tmetr xatoligi asosan, uning cho’lg’ami qarshiligining temperatura ta’sirda o’zgarishi bilan bog’liq. texnologik jarayonlarni xarakterlovchi ko’pgina kattaliklar datchik va o’zgartirgichlar yordamida kuchlanish va eyukga aylantirib olinib, so’ngra bu kuchlanish va eyuk lar o’lchanib, kattaliklarning qiymatlari haqida fikr yuritiladi. masalan, temperaturani o’lchashning ko’p usullaridan biri - termopara yordamida o’lchash. –60 s dan +1200 so gacha …
2
yil davomida o’zgarmay turadi. yuklamaga beradigan toki - 20...150 mka. potentsiometrning ishlash pirincipi quyidagi chizma yordamida tushuntiriladi. bu erda ne - elektr yurituvchi kuchi aniq normal element, ex -o’lchanayotgan eyuk; i – nul-indikator (odatda, magnitoelektrik galvanometr), rn - nazorat (namunaviy) qarshiligi. uning qiymati ishchi tok i va normal element eyuk dan kelib chiqilgan holda tanlanadi. rrrostlanuvchan, qiymati aniq qarshilik(reoxord); r-reostat; b-yordamchi, quvvati ishchi tokni ta’minlash uchun etarli bo’lgan manba. potentsiometr sxemasi uchta konturni tashkil qiladi. ular shartli ravishda «ishchi tok konturi» (i), «normal element konturi»(ii), «noma’lum eyuk ex konturi» (iii), deb belgilanadi. birinchi konturda ishchi tok i mavjud. uning qiymati potentsiometrni ishga tayorlash jarayonida aniq tanlab olinadi. potentsiometrni ishga tayorlash uchun v o’lagich bilan manba ulanadi, kalit k kontrol (nazorat ) k holatiga o’tkaziladi. bunda ishchi tok (i) dan nazorat qarshiligida paydo bo’lgan kuchlanish tushishi irn ikkinchi konturdagi normal element(ne)ning eyuk ga teskari yo’nalgan bo’ladi. ishchi tokning qiymati r reostat …
3
irr’= ex bu holat indikator strelkasining nolga kelishi bilan aniqlanadi. natijada noma’lum eyuk ex reoxordning rr’dagi kuchlanish tushishi bilan muvozanatlashadi (kompensatsiyalanadi). yuqorida ikki ifodadan noma’lum eyukni topish mumkin: ko’rinib turibdiki, exning qiymati reoxord r’r holati bilan aniqlanadi. reoxord dastagining har bir holati o’rni o’lchanayotgan eyukga mos ko’rinishda graduirovkalangan bo’lib, bevosita exning qiymatini ko’rsatadi. potentsiometrning aniqligini va, oqibatda, boshqa vositalardan afzalligini ta’minlovchi muhim omillardan quyidagilarni ta’kidlash mumkin: 1. indikator o’ta sezgir magnitoelektrik galvanometr bo’lganligi uchun oxirgi ifodani juda yuqori aniqlikda ta’minlaydi. strelkaning noldagi holatini boshqa oraliq holatlardan ko’ra engil va aniq topish mumkin. 2. reoxord rr va nazorat (namunaviy) qarshilik rn etarli darajada aniqlik bilan tayyorlanadi. ular tashqi omillarga, ayniqsa, temperaturaga unchalik bog’liq emas. shunga qaramasdan, muhit temperaturasi o’zgarishi bilan rn va rr larning mumkin bo’lgan o’zgarishini kompensatsiyalash uchun ularga ketma-ket temperaturani e’tiborga oluvchi o’zgaruvchan qarshilik ham joylashtirilishi mumkin. bu amal eng mas’uliyatli, yuqori aniqlikdagi namunaviy o’lchashlarda qo’llaniladi. 3. muvozanat holatida …
4
a kuchlaishining 1voltiga 10000 omga etadi. ularda nisbatan katta kritik qarshilikka ega bo’lgan galvanometrlar ishlatiladi. o’lchanayotgan eyukning yuqori chegarasi 1,2...2,5 vga etadi va katta qarshilikli potentsiometrlar hisoblanadi. kichik eyuk va kuchlanishlarni o’lchash uchun katta qarshilikli potentsiometrlarni qo’llash xatoliklar ortib ketishi sababli maqsadga muvofiq emas. chunki, katta qarshilikli kompensatorlarga xos bo’lgan ishchi tokda va o’lchanayotgan kichik eyukda muvozanatni ta’minlash va baholash uchun kam sonli qarshiliklar pog’onasi qatnashadi va hatto, buning iloji bo’lmaydi. kichik eyuklarning o’lchashda (masalan, termoparalarning eyuklarini) kichik qarshilikli potentsiometrlar ishlatiladi. ularning ishchi toki 1...25ma gacha tanlanadi. ularning galvanometri kichik kritik qarshilikka ega. muvozanat o’rnatishning (kompensatsiyalashning) aniqligi, oqibatda o’lchashning aniqligi potentsiometrning sezgirligiga bog’liq. kompleks sezgirlikning ifodasi: bu erda potentsiometr sxemasining sezgirligi; si=δl/ai – galvanometrning sezgirligi; δi – galvanometr zanjiridagi tokning eyukga bog’liq (δex) ravishdagi o’zgarishi. ko’rinib turibdiki, galvanometrning sezgirligi juda kktta bo’lganligi oqibatida va ski > 1 ekanligi uchun potentsiometrning kompleks sezgirligi ham juda yuqori. o’zgaruvchan tok (kompensatorlari) o’zgaruvchan kuchlanish …
5
1 aniqlik sinflariga mansub). chunki mezon sifatida ishlatiladigan normal elementga o’xshash o’zgaruvchan tayanch kuchlanish manbai mavjud emas. zamonaviy o’zgarmas tok kompensatorlari 2,1271111 voltgacha kuchlanshlarni δu=(δux+0,01)*10-6 volt aniqlikda o’lchay oladi (masalan, r332 potentsiometri). logometr logometr magnitoeletkrik o’lchash asbobidir. uning oddiy magnitoelektrik asbobdan farqi - doimiy magnit maydonda ikkita ramka harakatlanadi va asbobning harakatlanuvchi qismi ushbu ramkalarda ta’sir etuvchi momentlarning taziyqi ostida muvzonatlanadi. qutblar orasidagi magnit induktsiyasi notekis: chekkalarida -kuchsiz o’rtalarida kuchli. 1 va 2 ramkalardan e manbaning toki oqib turadi. ramkalar doimiy magnit va toklar ta’sirida birbiriga teskari m1 va m2 momentlarni hosil qiladi. m1= i1·n1·s1·b1·c1; m2 = i2·n2·s2·b2·c2; ramkalar bir xil. shuning uchun: s1=s2,n1=n2 strelka to’xtab turganda m1=m2 ya’ni c1· i· 1b1= c2·i·2b2; bu erda s , i , b , n , s – mos holda chulg’amlar doimiysi, ulardan oqayotgan tok, magnit induktsiyasi, o’ramlar soni, magnit qutblari yuzasi. masalan: r3 qarshiligi o’zgarib muvzonat buzilsa va i1>i2 bo’lib qolsa, ramkalar …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "электр катталикларни компенсацион усулда ўлчаш"

1669067683.docx электр катталикларни компенсацион усулда ўлчаш reja: 1. magnitoelektrik o’lchash mexanizmi asosidagi millivoltmetr. 2. potentsiometr. 3. avtomatik ko’prikli chizma. 4. avtomatik potentsiometr, logometr. elektr yurituvchi kuchini o’lchash uchun millivoltmetr va potentsiometrlar ishlatiladi. millivoltmetr magnitoelektrik o’lchash mexanizmi asosida yasalgan. millivoltmetr cho’lg’ami 100 - 400 om r1 qo’shimcha qarshilik cho’lg’am qarshiligidan bir necha bor katta va cho’lg’am qarshiligining temperatura ta’sirida o’zgarishi natijaga kamroq ta’sir etishini ta’minlaydi. termorezistor rt ham shu maqsadda qo’yilgan. u manfiy temperatura koefficienti ega bo’lib, unga parallel ravishda rostlash qarshiligi rp qo’yilgan. tashqi zanjir qarshiligini asbob shkalasida yozilgan qiymatga etka...

DOCX format, 126.4 KB. To download "электр катталикларни компенсацион усулда ўлчаш", click the Telegram button on the left.