elektrostatik maydon potensial taqsimotini o’rganish laboratoriyasi ishi

DOCX 8 стр. 141,8 КБ Бесплатная загрузка

8 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 141,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 8

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 8

6 -mashg’ulot l a b o r a t o r i ya i s h i № 6 elektrostatik maydon potensial taqsimotini o’rganish. ( elektr o’lchov asboblarini tuzilishini, ishlashini o’rganish va voltmetrni darajalash) kerakli asboblar: ampermetr, voltmetr, milliampermetr, millivoltmetr, to’g’rilagich, reostat va qarshiliklar magazini, kalitlar, millimetrli qog’oz, lineyka. ishning maqsadi: ampermetr va voltmetrni o’rganish va ularni darajalash. n a z a r i y q i s m. elektr zanjiridagi tok kuchi va kuchlanishni o’lchaydigan elektr o’lchov asboblarini mos holda ampermetr va voltmetr deyiladi. ampermetr elektr zanjiriga ketma-ket, voltmetr esa zanjirga parallel ulanadi. shuning uchun ampermetrning ichki qarshiligi juda kichik, voltmetrniki esa juda katta bo’ladi. ampermetr va voltmetrdan boshqa elektr o’lchov asboblari ham mavjud, lekin biz faqat ampermetr va voltmetr bilangina tanishamiz holos. elektr o’lchov asboblari asosan ularning sezgirligi, o’lchash darajasi, aniqlik klassi va qaysi sistemaga kirishi bilan xarakterlanadi. bu xarakteristikalar asbobning shkalasida maxsus belgilar orqali ko’rsatiladi. 1-rasm. tashqi …

2 / 8

aga (g’altakka) mahkamlangan strelkani buruvchi kuch momenti hosil bo’ladi: bu erda d-ramkani kengligi, - ramkani yuzi, n - ramkadagi o’ramlar soni, i- ramkadan oqib o’tayotgan tok kuchi, - proporcionallik koefficienti. strelkani to’xtatuvchi kuch momenti: - strelkaning burilish burchagi m1=m2 tenglikka qanoatlantiradi, strelka to’xtaydi, bu burchak tok kuchiga proporcional: ushbu ifoda magnitoelektrik sistemaga oid o’lchov asboblarining shkalasi o’zaro teng bo’limlarga bo’linishi kerakligini bildiradi, chunki burilish burchagi buruvchi kuch momentini hosil qiluvchi tok kuchining 1-darajasiga proporcional. bunday asboblar o’zgarmas tok kuchi va kuchlanishni o’lchash uchun ampermetr va voltmetr sifatida keng qo’llaniladi. ularning afzalligi shundaki, bunday asboblar yuqori darajadagi aniqlikka (aniqlik darajasi 0,05) va sezgirlikka ega. ular kam quvvat talab qiladi. elektromagnit sistemasidagi asboblarning ishlash principi qo’zg’aluvchan temir o’zak bilan qo’zg’almas g’altakdan o’tayotgan o’lchanishi kerak bo’lgan tok magnit maydonning o’zaro ta’siriga asoslangan. bunday asboblarning tuzilishi 2-rasmda ko’rsatilgan. elektrodinamik sistemadagi asboblarning ishlash principi, ikkita qo’zg’aluvchan va qo’zg’almas g’altaklarning magnit maydonlarini o’zaro ta’siriga asoslangan. bunday …

3 / 8

lik orttirmasiga nisbatiga asbobning sezgirligi deyiladi. 2-rasm yassi g’altakli elektromagnit sistemadagi elektr o’lchov asbobning tuzilishi. 1-harakatlanuvchi o’zak, 2-g’altak, 3-qo’zg’al- mas o’zak. masalan: di qiymatiga ega bo’lgan tok qo’zg’aluvchan qismini burchakka bursa, asbob sezgirligi munosabatdan aniqlanadi. masalan: i=2,5a tokni o’lchashda strelka n=50 bo’limga surilsa, asbobning sezgirligi bo’lim/a. asbobning aniqlik klassi uning korpusiga yozib qo’yilgan 0,1; 0,2; 0,5; 1,0; 1,5; 2,5; raqamlar orqali belgilanadi. bu raqamlar strelkaning butun shkala bo’yicha maksimal og’ishida kuzatilgan xatolikning procentlaridagi ifodasidir. 1-jadval magnitoelektrik elektromagnit elektrodinamik tashqi magnit maydonidan himoyalangan asbob gorizontal holatda ishlaydi tashki elektr maydonidan himoyalangan asbob vertikal holatda ishlaydi aniqlik klassi asbob o’zgarmas tokni o’lchash uchun mo’ljallangan asbob o’zgaruvchan tokni o’lchash uchun mo’ljallangan asbob izolyaciyasi sinalgan kuchlanish, kv. 2 ko’rsatilgan klassdagi asbobning aniqlik darajasi % formula bilan ifodalanadi. bu erda -procent hisobida keltirilgan xatolik. xm - asbobning eng katta ko’rsatishi (o’lchash chegarasi). x - eng katta absolyut xatolik. kichik bo’limlarga mos keluvchi qiymat o’lchanganda katta …

4 / 8

o’lchash chegarasiga ega, ya’ni 15 va 30ma, shkala 150 bo’limdan iborat. 15 ma tok uchun bo’lim qiymati 30 a tok uchun esa 30ma/150=0.2ma/bo’lim bo’ladi. demak, ampermetrning har bir bo’limi 0,1 eki 0,2 a tokka mos keladi. elektr o’lchov asboblari bilan tanishish. ish joyida joylashgan asboblar, ya’ni ampermetr, voltmetr, millivoltmetr, milliampermetr, to’g’rilagich, reostat va qarshiliklar magazini bilan tanishish. yuqorida ko’rsatilgan asboblardagi berilgan qiymatlar asosida 2-jadval to’ldiriladi. agar asbob ko’p qiymatli bo’lsa, har bir qiymat uchun alohida to’ldiriladi. darajalanayotgan asbob milliampermetr va millivoltmetr sifatida ikki marta yozilgan. 2-jadval № asbobning turi asbobning nomeri sistemasi aniqlik klassi o’lchash chegarasi shkaladagi bo’lim soni- n bo’lim qiymatm xm/n sezgirligi n/xm absalyut xatolik x berilgan o’lcham chegarasidagi asbobning ichki qarshiligi 1 2 3 1. ampermetrni darajalash. 3-rasm ampermetrni darajalash uchun undan ma’lum qiymatga ega bo’lgan tok o’tkazish va ampermetrning ko’rsatishlarini shu tok kuchining qiymatlariga taqqoslash kerak. ampermetrni darajalashning mumkin bo’lgan usullardan biri shu asbobning ma’lum elektr …

5 / 8

-qarshiliklar magazinidan re=0,1 om etalon qarshilik olinadi va o’nga parallel qilib millivoltmetr ag ulanadi. 1. darajalanuvchi ampermetr ag va millivoltmetrni strelkalari nol chizig’iga keltiriladi. 1. kalit k ulanadi va r-reostat surgichni o’ngga va chapga surish bilan ag - ampermetrning strelkasi asbob shkalasini 0,1a; 0,2a; 0,3a va boshqa tok qiymatlariga keltiriladi. 1. tokning bunday qiymatlariga mos kelgan millivoltmetrdagi kuchlanish qiymatlari yozib olinadi. om qonuniga ko’ra kuchlanishni bu qiymatlarini etalon qarshilikka bo’lib, tokning xaqiqiy qiymati topiladi va uni ampermetr ko’rsatishi bilan solishtiriladi. olingan natijalar 3-jadvalga yoziladi. 1. darajalanayotgan ampermetr ko’rsatgan tok kuchini x-o’qiga, hisoblab topilgan tok kuchini o’qiga qo’yib grafik chiziladi. har bir o’zgarishga mos keladigan ig1, ig2, ig3,..., toklarini qiymati ag - ampermetrdan, yozib hamda shunga mos keluvchi kuchlanishlarni mv - millivoltmetrdan yozib olinadi. 1. zanjirdan o’tayotgan tok kuchi formuladan xisoblanadi va olingan natijalar quyidagi jadvalga yoziladi. jadvaldagi qiymatlar asosida grafik chiziladi. 3-jadval № ig u i=i-ig re 1 2 3 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "elektrostatik maydon potensial taqsimotini o’rganish laboratoriyasi ishi"

6 -mashg’ulot l a b o r a t o r i ya i s h i № 6 elektrostatik maydon potensial taqsimotini o’rganish. ( elektr o’lchov asboblarini tuzilishini, ishlashini o’rganish va voltmetrni darajalash) kerakli asboblar: ampermetr, voltmetr, milliampermetr, millivoltmetr, to’g’rilagich, reostat va qarshiliklar magazini, kalitlar, millimetrli qog’oz, lineyka. ishning maqsadi: ampermetr va voltmetrni o’rganish va ularni darajalash. n a z a r i y q i s m. elektr zanjiridagi tok kuchi va kuchlanishni o’lchaydigan elektr o’lchov asboblarini mos holda ampermetr va voltmetr deyiladi. ampermetr elektr zanjiriga ketma-ket, voltmetr esa zanjirga parallel ulanadi. shuning uchun ampermetrning ichki qarshiligi juda kichik, voltmetrniki esa juda katta bo’ladi. ampermetr va voltmetrdan boshqa elektr o’lchov asbobla...

Этот файл содержит 8 стр. в формате DOCX (141,8 КБ). Чтобы скачать "elektrostatik maydon potensial taqsimotini o’rganish laboratoriyasi ishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: elektrostatik maydon potensial … DOCX 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram