she’r tuzilishi va she’r tizimlari. aruz vazni

PPT 17 pages 336.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 336.0 KB

File type PPT

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

nazorat turlari va shakllari termiz iqtisodiyot va servis universiteti tangirov roziboy xudayshukurovichning 11-ma`ruza . she’r tuzilishi va she’r tizimlari. aruz vazni reja: she'r nima? she'rning tarkibiy qismlari. she'r tizimlari aruz vazni borliqdagi barcha moddiy va nomoddiy narsa-hodisalar muayyan tuzilishga ega bo‘ladi. ular bir qancha qism-uzvlardan tarkib topadi. narsa-hodisalarning mazmun- mohiyati bevosita ularning tarkibiga bog‘liqdir. shuning uchun hodisalar mohiyatini bilish ularning tarkibiy qismlarini o‘rganishdan boshlanadi. adabiyot ham, adabiyotshunoslik ham tarkibiy qismlarga bo‘lingani singari she'r ham ma'lum uzvlardan tarkib topgan bo‘ladi. she'rning tarkibiy qismlari to‘g‘risida ma'lum tushunchaga ega bo‘lish so‘z san'atining o‘zak masalalarini bilishdir. she’r ohang jihatdan ma'lum bir tartibga solingan his-tuyg‘u ifodasi sifatida vujudga kelgan hayajonli, ritmik nutqdir. biroq bu she'rning eng mukammal, har jihatdan yetuk ta'rifi emas. she'rning bu ta'rif doirasiga sig‘magan sifat, xususiyatlari juda ko‘p. chunki abdulla qahhor aytganidek, “she'r - bir mo‘jiza. uning mo‘jizalik sirlaridan xabardor bo‘lish, bu sirlarni jilovlash har kimga ham muyassar bo‘lavermaydi. bunga erishish uchun …

2 / 17

l qilishi uchun ma'lum tartibda guruhlanishi - misralarda muayyan tartibda izchillik bilan takrorlanishi lozim. bo‘g‘inlarning misralarda qat'iy tartibda guruhlanishi esa turoq deyiladi. odam zoti / dunyodaki bor, uning bilan / muhabbatdir yor. (hamid olimjon)bu misralarda turoqlanish 4+5 tarzida guruhlangan. qofiyadosh so‘zlar (“bor”, “yor”)ning vazn jihatdan tengligi musiqiylikni paydo qilgan. misralardagi bo‘g‘inlar, turoqlarning ma'lum bir o‘lchovda kelishi vazndir. vazn arabcha so‘z bo‘lib, “o‘lchov”, “tarozi” degan ma'noni bildiradi. o‘zbek adabiyotida she'r aruz, barmoq vaznida yaratiladi. agar aruz sharq adabiyotida qadimdan keng tarqalgan she'riy vazn bo‘lsa, barmoq turkiy she'riyatga xos vazndir. bundan tashqari, erkin vazndagi she'rlar (oq, erkin, sarbast) ham mavjud. aruz, barmoq, erkin vazndagi she'rlar ifoda usuliga ko‘ra, bir-biridan jiddiy farq qiladi qofiya she'rni jarangdor qiluvchi, misralarga musiqiy ohang beruvchi muhim unsurdir. u misralar oxirida keladigan ohangdosh so‘zlardir. turoq, ritm orqali misralarda vujudga kelgan ohangdorlik qofiya tufayli mukammallashadi. qofiyaning jarangdor bo‘lishi she'ming ta'sirchanligini kuchaytiradi. ohangdoshlik darajasiga ko‘ra qofiyalar to‘liq qofiya va och …

3 / 17

ham radiflar ko‘p ishlatiladi. masalan: jondin seni ko p sevarmen, ey umri aziz, sondin seni ko p sevarmen, ey umri aziz. har neniki sevmak ondin ortiq bo ‘lmas, ondin seni ko ‘p sevarmen, ey umri aziz. aruz vaznidagi bо‘g‘inlarning farqlanishi qisqa bо‘g‘in - qisqa talaffuz qilinuvchi unlidan iborat urg‘u tushmagan yoki oxiri unli bilan tugagan ochiq bо‘g‘inlar. belgilanishi: “v” 2. chо‘ziq bо‘g‘in – chо‘ziq unli bilan tugagan ochiq bо‘g‘inlar, qisqa unlisi bо‘lgan undosh bilan tugagan yopiq bо‘g‘inlar. belgilanishi: “ - ” 3. о‘ta chо‘ziq bо‘g‘in – tarkibida chо‘ziq unli bо‘lgan, qо‘sh undosh bilan tugallanuvchi yopiq bо‘g‘inlar. belgilanishi: misra ichida “–v “ misra oxirida “ ~ ” № asllarning nomlari paradigmasi (taqte’si) bahri 1 fa-uv-lun v-- mutaqorib 2 fo-i-lun -v- mutadorik 3 fo-i-lo-tun -v-- ramal 4 ma-fo-iy-lun v--- hazaj 5 mus-taf’-i-lun --v- rajaz 6 ma-fo-i-la-tun v-vv- vafir 7 mu-ta-fo-i-lun vv-v- komil 8 maf’-uv-lo-tu ---v - maqsur (asllarning zihofga duch kelishidan hosil …

4 / 17

ibatli erkin vohidovning “nido” dostonini g‘ildiraklar texnologiyasi asosida о‘rganish 6 qabohat yomonlik ehtiyotlik yovuzlik qahr nafrat

5 / 17

she’r tuzilishi va she’r tizimlari. aruz vazni - Page 5

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "she’r tuzilishi va she’r tizimlari. aruz vazni"

nazorat turlari va shakllari termiz iqtisodiyot va servis universiteti tangirov roziboy xudayshukurovichning 11-ma`ruza . she’r tuzilishi va she’r tizimlari. aruz vazni reja: she'r nima? she'rning tarkibiy qismlari. she'r tizimlari aruz vazni borliqdagi barcha moddiy va nomoddiy narsa-hodisalar muayyan tuzilishga ega bo‘ladi. ular bir qancha qism-uzvlardan tarkib topadi. narsa-hodisalarning mazmun- mohiyati bevosita ularning tarkibiga bog‘liqdir. shuning uchun hodisalar mohiyatini bilish ularning tarkibiy qismlarini o‘rganishdan boshlanadi. adabiyot ham, adabiyotshunoslik ham tarkibiy qismlarga bo‘lingani singari she'r ham ma'lum uzvlardan tarkib topgan bo‘ladi. she'rning tarkibiy qismlari to‘g‘risida ma'lum tushunchaga ega bo‘lish so‘z san'atining o‘zak masalalarini bilishdir. she’r ohang...

This file contains 17 pages in PPT format (336.0 KB). To download "she’r tuzilishi va she’r tizimlari. aruz vazni", click the Telegram button on the left.

Tags: she’r tuzilishi va she’r tiziml… PPT 17 pages Free download Telegram