she’r tahlili

PPTX 24 pages 9.0 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.0 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

презентация powerpoint takrorlash she’rni o‘qing. savollarga daftaringizda yozma javob bering. ko‘rinmas olovdan erib borar tun, burgutlar qoyada potirlashmoqda. ona qornidagi go‘dakday beun tuman g‘imirlamoqda. tong otdi, eng so‘nggi yulduz ko‘zlarin qudratli pahlavon – uyqu eltmoqda. qo‘radan chiqishgan suruvdek vazmin tuman ko‘tarilmoqda. kumush cho‘qqilardan ohista oshib, quyosh sim-sim qo‘shiq kuylab kelmoqda. osmon qozonida sut kabi toshib tuman tarqalmoqda. azim suyun savollar: 1. she’rda qanday manzara tasvirlangan? fikringizni asoslang. 2. bandlarning (har to‘rt qatorning) oxirida ishlatilgan fe’llarni solishtiring. shoir nima maqsadda bandlarni har xil fe’llar bilan yakunlagan? 3–4. she’rdan o‘xshatishga ikkita misol toping. bu o‘xshatish- larning nima maqsadda qo‘llanganini izohlang. savollar: 5–6. she’rdan metaforaga ikkita misol toping. bu metaforalar orqali shoir nimalarni tasvirlagan? metaforalar qanday o‘xshash- lik asosiga qurilgan? 7–8. she’rdan jonlantirishga ikkita misol toping. bu jon- lantirishlarning nima maqsadda qo‘llanganini izohlang. kechagina o‘tqazilgan olicha ko‘chati muncha ham kekkayib tebranadi. shabi yaldoning bo‘ydoq shabadasi u bilan o‘ynaydi. tola-tola yaproqlarini silkitib qochadi, sarv …

2 / 24

ol toping. bu sifatlash- larning nima maqsadda qo‘llanganini izohlang. 13. berilgan she’r va nasriy parchaning ikkita farqini ko‘rsating. lug‘at detektiv asar (inglizcha “izquvar” so‘zidan) – sirli jinoyatning turli xil usullar bilan ochilishi haqida hikoya qiluvchi asar.jahon adabiyotida edgar po, artur konan doyl, agata kristi,jorj simenon singari adiblar yaratgan detektiv asarlar mashhur. o‘zbek adiblaridan o‘lmas umarbekov, omon muxtor,tohir malik singari mualliﬂar detektiv asarlar yozgan. lug‘at fantastika (yunoncha “tasavvur qilish san’ati” so‘zidan) –haqiqatda mavjud bo‘lmagan, muallif tasavvuri mahsuli bo‘lgan narsalar, voqea-hodisalar tasviri. misol uchun, ingliz yozuvchisi jonatan sviftning “gulliverning sayohatlari” asarida bosh qahramon kema halokatidan keyin mitti odamchalar –liliputlar yashaydigan mamlakatga tushib qoladi va ular tomonidan asir olinadi. lug‘at folklor (inglizcha “xalq donoligi” so‘zidan) – xalq og‘zaki ijodi, mualliﬁ noma’lum bo‘lgan, avloddan avlodga og‘zaki yo‘l bilan o‘tib kelgan asarlar(maqollar, topishmoqlar, qo‘shiqlar, ertaklar, dostonlar va hokazo). lug‘at ilmiy-fantastik asar – ilm-fan va texnikaning qanday taraqqiy etishiga oid tasavvurlar asosida yaratilgan asar. bunday asarlarda …

3 / 24

vonlarga ko‘chirish, ularni “jonli” qilib tasvirlash. misol uchun:pastak hovli chetida dilxun bir bola yig‘laydi – qo‘lida kitob. bahodirning qilichi sindi, bahodirning qilichi sindi. yovniki butun! qayga ketdi yaproqdek bola, bo‘ta kabi qayda bo‘zlaydi? uchib yurgan varaqlar, ana, shamollarga ertak so‘zlaydi. bola qani?.. bilmayman, ammo, ishonaman, qaylardadir u bahodirga qilich izlaydi... azim suyun ushbu parchada kitob varaqlari “jonlantirilgan”: ular inson kabi “shamollarga ertak so‘zlaydi”. lug‘at lirik qahramon – she’rda o‘ylari, his-tuyg‘ulari, kechinmalari tasvirlangan qahramon, she’rdagi “men” ortida turgan obraz. misol uchun: parchagina bulut, cheksiz osmon, adir ortidagi yolg‘izoyoq yo‘l. barcha tashvishlarni unutib, shodon, qaytgim kelayotir qoshingga butkul. abdulla oripov ushbu parchada lirik qahramon o‘ziga qadrdon joylarga qaytishni istamoqda. lug‘at metafora (yunoncha “ko‘chirish” so‘zidan) – badiiy tasvir vo- sitasi, bir narsani boshqa nom bilan atash. metafora ikki narsa yoki hodisa o‘rtasidagi o‘xshashlikka asoslanadi. misol uchun: bulutning orasidan quyosh kulib qaraydi. majnuntolning yuvilgan sochlarini taraydi. erkin vohidov ushbu parchada majnuntolning shoxlari “sochlar” deb …

4 / 24

n kechdim. vatan! ont ichmayman, qasam ichmayman, lekin ikki dunyo sendan kechmayman xurshid davron ushbu parchada birinchi uch misradagi ohangdosh bo‘lgan “uchdim”,“ichdim” va “kechdim” so‘zlari, oxirgi ikki misrada esa “ichmayman” va “kechmayman” so‘zlari qoﬁyadosh bo‘lib kelgan. 15 lug‘at radif (arabcha “mingashib keluvchi, izma-iz boruvchi” so‘zidan) – mumtoz she’riyatda baytlar yoki misralar oxirida qoﬁyadan keyin takrorla- nadigan bir xil so‘z yoki so‘z birikmasi. misol uchun: ochinglar, millati vayronni obod etgusi maktab, o‘qusin yoshlarimiz, ko‘nglini shod etgusi maktab. avaz o‘tar ushbu parchada “obod” va “shod” so‘zlari qoﬁyadosh bo‘lib, ulardan keyingi “etgusi maktab” birikmasi esa radif bo‘lib kelmoqda. 16 lug‘at ruboiy (arabcha “to‘rtlik” so‘zidan) – mumtoz adabiyotda keng qo‘llangan lirik janrlardan biri. to‘rt misradan iborat bo‘ladi. ikki xil (a-a-a-a yoki a-a-b-a shaklida) qoﬁyalanishi mumkin. misol uchun: g‘urbatqa tushub zaif-u bemor o‘ldum, dard-u g‘am-u mehnat ilgida zor o‘ldum. sartosar ajal toshidin afgor o‘ldum, sensiz ne balolarg‘a giriftor o‘ldum. alisher navoiy 17 lug‘at sarguzasht asar …

5 / 24

, shodon sayrardi…” o‘tkir hoshimov, “hurkitilgan tush” hikoyasidan ushbu parchada “tubsiz”, “jajjigina” so‘zlari sifatlash bo‘lib kelgan. 19 lug‘at yumor (inglizcha “kayﬁyat” so‘zidan) – badiiy asarda hayotdagi yoki ayrim kishilardagi kamchiliklar, nuqsonlar ustidan yengil kulish, tanqid qilish. yumor orqali muallif tanqid qilinayotgan illatlarning bartaraf qilinishini istaydi. o‘zbek adabiyotida muqimiy, g‘afur g‘ulom, abdulla qahhor, said ahmad va boshqa ijodkorlar asarlarida yumorni kuzatishimiz mumkin. 20 lug‘at o‘xshatish – badiiy tasvir vositalaridan biri, shaxs, narsa yoki holatning boshqa bir narsaga o‘xshatilishi, qiyoslanishi. o‘xshatish uchun ikki narsa o‘rtasidagi umumiy xususiyat asos qilib olinadi. misol uchun: “sentyabr oylarining oxiri, ilk kuz oqshomlaridan biri edi. havo anchagina salqin. biz yetimlar bir-birimizning pinjimizga tiqilib, bir-birimizni isitib uyquga ketganmiz. qatorda eng so‘nggi bo‘lib, ona chumchuqday qora buvim yotardilar, u kishi saksondan oshib ketgan, noskash kampir edilar”. g‘afur g‘ulom, “mening o‘g‘rigina bolam” hikoyasidan ushbu parchada voqeani hikoya qilib berayotgan bola buvisini ona chumchuqqa o‘xshatmoqda: ona chumchuq jo‘jalarini qanoti ostiga olib, …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "she’r tahlili"

презентация powerpoint takrorlash she’rni o‘qing. savollarga daftaringizda yozma javob bering. ko‘rinmas olovdan erib borar tun, burgutlar qoyada potirlashmoqda. ona qornidagi go‘dakday beun tuman g‘imirlamoqda. tong otdi, eng so‘nggi yulduz ko‘zlarin qudratli pahlavon – uyqu eltmoqda. qo‘radan chiqishgan suruvdek vazmin tuman ko‘tarilmoqda. kumush cho‘qqilardan ohista oshib, quyosh sim-sim qo‘shiq kuylab kelmoqda. osmon qozonida sut kabi toshib tuman tarqalmoqda. azim suyun savollar: 1. she’rda qanday manzara tasvirlangan? fikringizni asoslang. 2. bandlarning (har to‘rt qatorning) oxirida ishlatilgan fe’llarni solishtiring. shoir nima maqsadda bandlarni har xil fe’llar bilan yakunlagan? 3–4. she’rdan o‘xshatishga ikkita misol toping. bu o‘xshatish- larning nima maqsadda qo‘llanganini izoh...

This file contains 24 pages in PPTX format (9.0 MB). To download "she’r tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: she’r tahlili PPTX 24 pages Free download Telegram