минерал хом ашё ресурсларидан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш

DOC 50,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1479797826_66025.doc минерал хом ашё ресурсларидан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш режа: 1. минерал хом - ашё ресурслари ва уларнинг экологик иқтисодий хусусиятлари. 2. минерал хом - ашё ресурсларини ҳисобга олиш ва уларнинг кўрсаткичлари. 3. минерал хом- ашё ресурсларини иқтисодий баҳолаш ва унинг асосий кўрсаткичлари. 4. ўзбекистоннинг минерал хом ашё ресурслари имконияти ва улардан унимли фойдаланиш. 5. минерал хом ашё ресурсларидан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилишнинг истиқболли йўналишлари. 1. минерал хом - ашё ресурслари ва уларнинг экологик иқтисодий хусусиятлари. ушбу ресурслар жонсиз табиат ресурслари бўлиб, улардан конструкция матириаллари, кимёвий қўшилмалар, ўғитлар, хар хил буюмлар, қўрулиш материаллари, асбоб ускуналар,ёқилғи каби ҳалқ хўжалигида ишлатилаётган маҳсулотлар ишлаб чиқилади. бу ресурслар қайта тикланмайдиган ресурсларга киради ва йуқалиб кетмайди ўзининг хусусиятларини ҳам йўқотмайди. геологик ва хужалик модда айланишида эса ўз шаклларини ва жойларини ўзгартиради.литосфера ва кисман гидросфера минерал хом-ашё ресурсларини манбайи бўлиб хизмат қилади. фойдаланаётган кимёвий элементлар ресурслари амалий жихатдан уларнинг хар йили қазиб олинаётган хажмидан …

и соф олтин бўлган шароитда улар қазиб олинади. бир хил хомашёнинг таркиби ва сифатига қўйиладиган талаблар ҳам ҳудудлар бўйича ижтимоий зарур харажатларга боғлиқ ҳолда ҳар хил бўлади. буларнинг ҳаммаси хом аше ресурслари қазиб олишнинг ҳажми имкониятлари ва хом ашё етишмаслиги тўғрисидаги тасаввурнинг ижобий эканлигини кўрсатади. шунингдек, минерал хом ашё ресурсларнинг ҳисоб китоблари ҳам нисбийдир. у халқ хўжалигида ушбу ресурслардан фойдаланиш нуқтаи назаридан ўтказилади, яъни ҳисоб китоблар иқтисодий жиҳатдан ўзгартириш маъқул ва осон бўлган конлар бўйича уларни ўрганиш даражаси ва ўзлаштиришга тайёрланиши бўйича олиб борилади. амалиётда хом аше ресурслари а, в, с ва яна балансдан ташқари категорияларга бўлинади. кўпинча минерал хом ашёлари ресурсларидан олинадиган элементлар бўйича ҳисобга олинади. лекин йўлдош элементлар ва очилган жинсларнинг ресурсларини ҳам ҳисобга олиш муҳим аҳамиятга эга. 3. минерал хом- ашё ресурсларини иқтисодий баҳолаш ва унинг асосий кўрсаткичлари. минерал хом ашё ресурсларининг ҳолатини бахолашда қуйидаги асосий кўрсаткичлардан фойдаланиш лозим . эҳтимол тутилган ресурс ресурсларида ҳисобга олинадиган ресурсларнинг …

рсларидан фойдаланиш жараёнида хом ашё ернинг чуқур қатламларидан ер юзига чиқадилар, ундан фойдали элементлар олинади, сўнгра қайта ишлаш учун хўжалик корхоналарида тўпаланади ёки маҳсулот истеъмоли учун тарқатилади. бу жараёнларни ҳисобга олиш қуйидаги нисбат асосида амалга ошрилади. мо = мб + х – к – т бунда: мо – объектдаги материалнинг охирги ресурсси; мб – объектдаги материалнинг бошланғич ресурсси; х – объектдаги материалнинг кўпайиши ва уларнинг камайишини тўлдириш учун зарур бўлган материални ишлаб чиқариш ҳажми; к – қайтариладиган материалларнинг ҳажми. бу нисбатларни ҳар қандай тизим ёки объектга, хўжалик бирликларига, ер юзасига ва бошқаларга баробар қўллаш мумкин. ушбу нисбатлар асосида материалларни қайта ишлаш ва уларни истеъмол қилиш босқичлари бўйича балансларини тармоқлараро ва ҳудудий мажмуалар бўйича тузиш ва улар асосида ушбу жараёнларни тартибга солиш мумкин. материаллардан фойдаланишда баҳолаш учун қуйидаги кўрсаткичлар даражаси қўлланилади: хом ашёдан умуман ва қайта ишлаш босқичлари бўйича фойдаланиш, қайта ишлаш босқичларидан исроф қилиш қазиб олишда хом ашёдан материал олиш, …

фойдаланилганда уларни асосий маҳсулотини ишлаб чиқариш самарадорлигига тўғридан-тўғри таъсир кўрсатиши бўйича баҳоланади. ресурсларнинг кун компонентлиги ҳолларида (уларнинг таркибига конларни очиш жинслари ҳам киради) ресурсга рента хом ашёга рентани ишлаб чиқилиши йиғиндиси сифатида ва уларнинг ресурс бирлигига таркиби асосида аниқланади. ресурсларга тўловлар фойдаланувчилардан улардан фойдаланишдан қатъий назар олиниши керак. ресурс бирлигини баҳолаш конларни оптимал эксплуатация қилиш муддатларидан келиб чиқиб амалга ошрилади. хом ашёни нормативдан ортиқ қазиб олиш халқ хўжалигига етказиш сифатида ресурсларга тўловлар билан биргаликда ундирилиши керак. 5. минерал хом ашё ресурсларидан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилишнинг истиқболли йўналишлари. ўзбекистон ҳудудлари турли фойдали қазилма хом ашёларига бой. улар 100 га яқин минерал хом ашё турларини ўз ичига олади. олтин, мис, қўрғошин, рух, радиоактив элементлар, табиий газ, нефт ва бошқа фойдали қазилмалар миқдори бўйича кўпгина давлатлар орасида етакчи ўринда туради. республикада тузлар, алюминий хом ашёси, қоплама безак ва қимматбаҳо тошлар, баъзи камёб элементларнинг катта ресурслари аниқланган.ўзбекистон қурилиш материаллари ва ёқилғи энергетика ресурсларига …

лари бўйича дунёда етакчи ўринни эгаллайди. масалан, олтин ресурслари бўйича республика дунёда 4-ўринда туради, уни қазиб олиш бўйича 7-ўринда, мис ресурслари бўйича 10-16 ўринда, уран ресурсси бўйича 7-8 ўринда туради. кўпчилик минерал хом ашё ресурслари мавжуд тоғ-кон саноати мажмуаларининг узоқ муддат жараёнида ишлаб чиқаришни таъминлайди. улар йирик конларда тўпланган бўлиб, уларни қазиб олинган жойнинг ўзидаёқ мажмуа қайта ишлаш имконияти бор. ҳозир 650 дан ортиқ тоғ-кон корхоналари фаолият кўрсатмоқда. шу билан бир қаторда республикада тоғ-кон саноати ресурсларини қазиб олишда мунтазам йўл қўйиб келинган хатолар қуйидаги салбий оқибатларга олиб келди: · тоғ кон саноати районлардаги табиий ландшафтларнинг бузилиши, издан чиқиши; · атроф-муҳит экологик ҳолатининг ёмонлашуви; · қазилма бойликлардан самарасиз фойдаланиш; · кўплаб чиқитларнинг пайдо бўлиши ва атроф муҳитнинг ифлосланиши; · чиқитлардан фойдаланишнинг етарли даражада йўлга қўйилмаганлиги. ҳар йили республикада 100 млн тоннадан ортиқ ҳар хил чиқитлар пайдо бўлаётир, уларнинг ярми заҳарлидир. уларнинг умумий ҳажми 2 млрд тоннадан ортиқроқдир. ҳар йили тоғ кон …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "минерал хом ашё ресурсларидан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш"

1479797826_66025.doc минерал хом ашё ресурсларидан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш режа: 1. минерал хом - ашё ресурслари ва уларнинг экологик иқтисодий хусусиятлари. 2. минерал хом - ашё ресурсларини ҳисобга олиш ва уларнинг кўрсаткичлари. 3. минерал хом- ашё ресурсларини иқтисодий баҳолаш ва унинг асосий кўрсаткичлари. 4. ўзбекистоннинг минерал хом ашё ресурслари имконияти ва улардан унимли фойдаланиш. 5. минерал хом ашё ресурсларидан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилишнинг истиқболли йўналишлари. 1. минерал хом - ашё ресурслари ва уларнинг экологик иқтисодий хусусиятлари. ушбу ресурслар жонсиз табиат ресурслари бўлиб, улардан конструкция матириаллари, кимёвий қўшилмалар, ўғитлар, хар хил буюмлар, қўрулиш материаллари, асбоб ускуналар,ёқилғи каби ҳалқ хўжалигида ишлатилаётган маҳсулот...

Формат DOC, 50,5 КБ. Чтобы скачать "минерал хом ашё ресурсларидан фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: минерал хом ашё ресурсларидан ф… DOC Бесплатная загрузка Telegram