атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш ва унинг ресурсларидан фойдаланиш

DOC 66.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1479797569_66021.doc атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш ва унинг ресурсларидан фойдаланиш режа: 1. атмосфера тўғрисида тушунча ва унинг хусусиятлари. 2. атмосфера ресурсларининг асосий кўрсаткичлари ва баҳолашнинг аҳамияти. 3. атмосфера ҳавосидан фойдаланишнинг иқтисодий самарадорлигини аниқлаш 4. ўзбекистонда атмосфера ҳавосини ҳолати ва муҳофаза қилишнинг истиқболли йўналишлари атмосфера тўғрисида тушунча ва унинг хусусиятлари. атмосфера ер шарининг катта қалинликдаги ҳаво қобиғидир. атмосфира ҳавоси ердан 300 км гача тарқалган 1000 км баландликда хам хаво зарраларини учратиш мумкин. атмосфера ҳавосининг 80 % и ердан 20 кмгача баландликда жойлашган бўлиб тропосфера деб аталади. атмосферанинг 20 км дан 55 км гача стратосфера бўлиб унда 20 %гача ҳаво мавжуддир. ундан юқори қисми ионосфера дейилади . атмосферанинг таркиби: газли кимёвий таркиб, намлилиги, муаллақ сузиб юриши, ҳарорати,сув буғларининг мавжудлиги билан характерланади. атмосферанинг таркибидаги ҳавонинг 78,08 % азот 20,95 % кислород 0.03 % ис гази - 0,03, аргон – 0,93 ва неон, гелий, криптон, водород, озон, метан, углерод оксиди, азот оксиди каби кўплаб газлар …

тоғ жинсларининг емирилиши, ҳаракати ва бошқа жараёнларда ҳам фаол иштирок этади. атмосфера ресурсларининг асосий кўрсаткичлари ва баҳолашнинг аҳамияти. атмосфера билан минтақавий табиий, ишлаб чиқариш, ижтимоий тизимлар ўртасида қарама-қарши йўналишдаги алоқалар мавжуд. атмосферанинг ҳолати бу тизимларнинг ҳолати ва ишлашига боғлиқдир ( литосфера юзаси ҳолати, саноат-қишлоқ хўжалиги ва коммунал хўжалик чиқиндилари). бундай таъсир ернинг иссиқлик балансига, жонли табиатга, намлик айланиши, биологик модда айланиши каби бошқа жараёнларга катта таъсир кўрсатади. чиқиндилар ҳажми ва уларнинг зарари қанча кўп бўлса, ҳаво ҳаракати қанчалик секин бўлса, ёғин миқдори қанча кам бўлса, атмосферада зарарли моддалар шунчалик кўп тўпланади. шунга мос равишда табиий, ишлаб чиқариш ва ижтимоий тизимларга таъсири ҳам кўп бўлади. чиқиндили атмосферанинг туриб қолиши “смог” ҳодисасининг содир бўлишига олиб келади. жадвал атмосферага чиқарилаётган зарарли чиқиндиларни 1991-1996 йиллардаги тадрижий ўзгариши (млн тонна) 1991 1992 1993 1994 1995 1996 жами 3,805 2,890 2,591 2,409 1,996 1,840 ҳаракатдаги объектлардан 2.591 1,782 1,570 1,450 1,092 0,983 доимий манбалардан 1,214 1,107 …

флосланган ҳавонинг таъсири бўйича аниқланади. бунинг учун турли табиий иқтисодий шароитларда ҳавонинг ифлосланиш даражаси ва унда ифлослантирувчи моддаларнинг таркиби ҳисобга олиниб, табиий ишлаб чиқариш ижтимоий тизимлар учун нормативлар ишлаб чиқаради ва иқтисодий амалиётдаги кўрсаткичлар нормативлар билан зарарни таққослаш асосида аниқланади. ҳаво ҳавзасини иқтисодий баҳолаш бир нечта мезонлар бўйича амалга оширилади: 1) ер шари атмосфераси учун, 2) алоҳида минтақалар учун, 3) алоҳида мамлакатлар учун, 4) кичик ҳудудлар учун. атмосфера ҳавосининг иқтисодий самарадорлигини аниқлаш кичик ҳудудлар бўйича амалга оширилганда самаралироқ ҳисобланади, лекин глобал атмосфера муаммолари ер шари атмосфераси учун амалга ошириш мақсадга мувофиқдир. чунки атмосфера ҳавоси доимо ҳаракатда ва ундаги чиқиндилар ҳам биргаликда ҳаракатланади. масалан, озон қатламининг емирилиши, иссиқлик самарадорлигининг ортиши, иқлим ўзгаришлари каби муаммолар бутун ер шари атмосферасига тегишлидир. 4 ўзбекистонда атмосфера ҳавосини ҳолати ва муҳофаза қилишнинг истиқболли йўналишлари. саноат соҳасида асосий эътибор энг йирик ифлослантирувчи корхоналар томонидан атмосферага чиқиндилар чиқариб ташлашни қисқартиришга қаратилган бўлиши лозим. масалан, бундай корхоналар қаторига олмалиқ …

9) шаҳарлари туради. 10 дан ортиқ шаҳарларда атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш тадбирлари амалга оширилмоқда. ўзбекистон республикасида иссиқхона самарасини берувчи газларни чиқарилиши. жами (со2 сн2, атмосферага чикарилаётган зарарли моддаларнинг 50% дан ортиғини углерод оксиди, 14% ини олтингутурт ангидриди ва шунга ўхшаш зарарли моддалар, 8%ини - углеводородлар, 5% ини - қаттиқ моддалар, 4% ини - азот оксиди ташкил этади. доимий манбалардан атмосферага 150 дан ортиқ зарарли моддалар чиқарилади. ҳудудий жиҳатдан бу зарарларнинг 84%и саноат корхоналарининг асосий қисми тўпланган тошкент, қашқадарё, бухоро, фарғона ва навоий вилоятларига тўғри келади. атмосферани ифлослантирувчи асосий манбалардан бири автомобиль транспорти ҳисобланади. автотранспортнинг атмосферага чиқарилаётган зарарли моддаларнинг салмоғи 53%ни, айрим шаҳарлар (тошкент, бухоро самарқанд, андижон) да 80% гача етади. кейинги пайтда атмосферага транспорт томонидан чиқарилаётган зарарли чиқиндилар 2,7 мартага камайди. бу табиатни муҳофаза қилиш тадбирларининг фаол олиб борилаётганлиги, автопаркларни техник соз ҳолатларда сакланаётганлиги, автомобилларни экологик назоратдан ўтказиш тизимининг мукаммаллашганлиги каби тадбирларни амалга ошириш натижасидир. атмосфера ҳавосининг ифлосланганлик даражаси ва …

. галыцин а.н. «основы промышленной экологии» академия 2004. 4. кормилицин в.и. и др. «основы экологии» м. «интерсталь» 2001. 5. муҳофаза-2004й. №10 37-43 бет. 6. ўзбекистон қишлоқ хўжалиги-2003. №8. 31-32 бет. 7. ҳаёт ва қонун-2002й. №5. 76 бет. 8. жамият ва бошқарув-2003й. №1. 65 бет. 9. муравы а.и. экологический менеджмент: системно –институциональный подход. москва. акад. м: рагс. 2000.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш ва унинг ресурсларидан фойдаланиш"

1479797569_66021.doc атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш ва унинг ресурсларидан фойдаланиш режа: 1. атмосфера тўғрисида тушунча ва унинг хусусиятлари. 2. атмосфера ресурсларининг асосий кўрсаткичлари ва баҳолашнинг аҳамияти. 3. атмосфера ҳавосидан фойдаланишнинг иқтисодий самарадорлигини аниқлаш 4. ўзбекистонда атмосфера ҳавосини ҳолати ва муҳофаза қилишнинг истиқболли йўналишлари атмосфера тўғрисида тушунча ва унинг хусусиятлари. атмосфера ер шарининг катта қалинликдаги ҳаво қобиғидир. атмосфира ҳавоси ердан 300 км гача тарқалган 1000 км баландликда хам хаво зарраларини учратиш мумкин. атмосфера ҳавосининг 80 % и ердан 20 кмгача баландликда жойлашган бўлиб тропосфера деб аталади. атмосферанинг 20 км дан 55 км гача стратосфера бўлиб унда 20 %гача ҳаво мавжуддир. ундан юқори қисми ионосфера д...

DOC format, 66.0 KB. To download "атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш ва унинг ресурсларидан фойдаланиш", click the Telegram button on the left.

Tags: атмосфера ҳавосини муҳофаза қил… DOC Free download Telegram