ер ресурсларидан самарали фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш

DOC 84,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1479797413_66018.doc зм зф б 100 ´ = ´ = ер ресурсларидан самарали фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш режа: 1. ер ресурслари ва уларнинг экологик – иқтисодий хусусиятлари. 2. ер ресурсларини иқтисодий баҳолашнинг асосий кўрсаткичлари. 3. ерни иқтисодий баҳолашнинг умумий тамойиллари ва услуби. 9.4.ер кадастри ва тупроқ бонитировкаси. 5. ернинг ифлосланиши, эрозияси ва унинг олдини олиш тадбирлари. 6. ердан фойдаланиш самарадорлигини оширишнинг асосий йўналишлари. 1. ер ресурслари ва уларнинг экологик – иқтисодий хусусиятлари. ер ресурслари унинг юқори қатламидан иборат бўлиб, маҳсулдор қисми ҳисобланади, унинг ўртача қалинлиги 0,5 метрдан 2 метргача етади. маҳсулдор қисмнинг пайдо бўлишида биологик организмлар қолдиқларининг ва чиқиндиларининг тўпланиши натижасида гумус миқдорининг ортиши ҳисобига ҳосил бўлади. бу модда озиқа моддалар манбаи ҳамда тупроқнинг табиий хоссаларини яхшиловчи асосий омил ҳисобланади. табиий шароитларда гумус миқдори ўзгармас ҳамда кўпайиб бориши қонуний ҳисобланади. унинг камайиши эса ердан нооқилона фойдаланиш натижасида юзага келади. ер қишлоқ хўжалик ишлаб чиқаришининг асосий воситаси бўлиб, унинг ривожланиш суратлари, …
2
а бошқалардир. ерни қайтмайдиган қилиб оборотдан чиқаришда саноат корхоналари қурилиши, уй-жойлар, йўллар, қувурлар, электр линиялари, сув омборлари, фойдали қазилмаларни очиқ усулда қазиш, чиқиндилар билан тўлдириш орқали содир бўлади. 2. ер ресурсларини иқтисодий баҳолашнинг асосий кўрсаткичлари. ер ресурсларини иқтисодий баҳолаш, улардан кўп мақсадда фойдаланиш, етиштириладиган экинларнинг хилма-хиллиги, олинадиган фойданинг ҳар хиллиги, табиий иқтисодий шароитларнинг ҳар хиллиги туфайли жуда мураккабдир. ер қишлоқ хўжалик ишлаб чиқаришнинг асоси бўлиб, уни иқтисодий баҳолаш бозор иқтисоди шароитида иқтисодий муносабатларни такомиллаштириш ва қишлоқ хўжалиги самарадорлигини оширишда катта аҳамиятга эга. ер ресурслари қишлоқ хўжалигида маҳсулот ишлаб чиқаришнинг ҳажми ва самарадорлиги бўйича баҳоланади, бу эса об-ҳаво шароити, экинлар тури, инфратузилма ҳолати, истеъмолчининг узоқ- яқинлиги, қайта ишлашнинг имкониятлари каби бир қанча омилларга боғлиқдир. ер ресурсларини иқтисодий баҳолаш бир неча йилги маълумотлар асосида амалга оширилади. дифференциал рента бир ёки икки йил муддатни ҳисобга олиб аниқланади. ерни иқтисодий баҳолашнинг умумий тамойиллари ва услуби. ерни иқтисодий баҳолаш деганда қишлоқ хўжалигида ишлаб чиқариш воситаси …
3
лиқ бўлиб, бир-бирларини ўзаро тақозо этади. сунъий ҳосилдорликнинг бузилиши тупроқ деградациясига олиб келади. ернинг ҳосилдорлиги қотиб қолган ҳодиса эмас, у ўзгариб туради: табиий ва инсон омиллари таъсирида юқори бўлиши ёки аксинча пасайиши мумкин. шунинг учун ҳам ернинг иқтисодий баҳосини бутун бир умрга етарли қилиб аниқланмайди, уни маълум вақтларда қайтадан аниқлаб туриш лозим. ерни иқтисодий баҳолашда унинг фақат ҳосилдорлигигагина эмас, шунингдек, жойлашган ўрни, чунончи, шаҳарларга яқинлиги, саноат марказларидан узоқлиги, транспорт қатнови йўлга қўйилганлиги ҳам ҳисобга олинади. ерни иқтисодий баҳолаш жараёнига релъефнинг ўйдим-чуқурлиги, парчаланганлиги, қиялиги, тупроқнинг қалинлиги, тошлоқлиги, механик таркиби, тупроқ тури ва кичик тури, ер ости сувлари сатҳининг жойлашуви, тупроқ таркибида бирламчи туз ва гипснинг мавжудлиги, шамол ва бошқа ҳодисалар фаол таъсир этади. бу омилларни таҳлил қилиш билан тупроқ балл тизимида баҳоланади, сўнггида ер кадастри ишлаб чиқилади (кейинги бўлимга қаранг). ерни иқтисодий баҳолаш мақсадида уни материаллар билан таъминлаш учун, шунингдек, қишлоқ хўжалигини режалаштириш ва ташкил қилиш ниятида ҳамда ер балансини, ерни …
4
оа хўжалиги ҳудудида барча экинзорларни шу тартибда ўзаро боғлиқ ҳолда солиштириш йўли билан ернинг нисбий баҳосини аниқлаш мумкин. шуни назарда тутиш керакки, экинзорлар жойлашишида аввало уларни маълум рельеф элементларига (қавариқ, ботиқ, ёнбағир,текислик,қия ва тўлқинсимон текисликлар ва б.) қараб жойлашуви,тупроқ турлари, ер ости сувлари, иқлимий хусусиятлар, яйлов тури ва бошқаларнинг аниқ ҳисобга олиниши баҳолашнинг асосланганлигига жиддий таъсир этади. бунда сув манбалари ва уларнинг сифати алоҳида эътиборда бўлади. тупроқнинг сифати ёки маҳсулдорлиги унинг тури, физик-кимёвий хусусиятлари, механик таркиби, гумус қатламининг қалинлиги ва миқдори, ер ости сувлари сатҳининг жойлашуви ва бошқа омилларга боғлиқлигини ҳеч ким инкор этмайди. тупроқ қанчалик қулай табиий хусусиятларга эга бўлса, шунчалик катта ҳосилдорликка эга бўлади. лекин бу кўрсаткичлар тупроқнинг иқтисодий маҳсулдорлиги мезонлари бўлиб хизмат қила олмайди. тупроқни иқтисодий жиҳатдан баҳолаганда ундаги экинларнинг ҳосилдорлиги ва майдон бирлиги (га) дан олинган даромад энг яхши ва ишончли мезонлар ҳисобланади. ҳосилдорлик - қишлоқ хўжалик ишлаб чиқаришининг сўнги натижаси, шунинг учун ҳам ернинг баҳосини …
5
жамоа хўжалиги ҳудудида олдиндан қишлоқ хўжалик мащсулотларининг ҳажми ва ундан келадиган соф даромадни режалаштиришда энг ишончли механизм бўлиб хизмат қилади. ер кадастри ва тупроқ бонитировкаси. кадастр (франсузча-реестр, рўйхат) - объект ёки ҳодиса тўғрисида жамлама сифатида ва миқдорий маълумотларнинг тизимли мажмуаси ҳисобланади, кўп ҳолларда улар иқтисодий баҳолашни назарда тутади. кадастрнинг турлари кўп. ер кадастри қуйидаги таркибий қисмлардан иборат: а) ерга эгалик қилиш ва ердан фойдаланишни рўйхатдан ўтказиш; б) ерни миқдорий ҳисоби; в) ернинг сифати; г) тупроқ бонитировкаси; д ) ерларни иқтисодий баҳолаш. тупроқ бонитировкаси (лотин тилида - асл, сифатли) - тупроқнинг унумдорлиги бўйича нисбий баҳолашдан иборат. қиёсий баҳолаш тупроқларни мажуд объектив хусусиятлари ва белгилари асосида амалга ошириш, булар қишлоқ хўжалик экинларининг ўсишида энг муҳим аҳамиятга эга бўлади. бонитировкада миқдорий кўрсаткичлар (баллар) қўлланилади. улар бир тупроқни иккинчи тупроқдан қанчалик яхши ёки ёмон эканлигини аниқлашга имкон беради. бунда тупроқнинг энг муҳим хусусиятлари ва ҳосилдорлиги эътиборга олинади. бошқача айтганда, тупроқ бонитировкаси-бу, тупроқнинг ҳосилдорлигини балл …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ер ресурсларидан самарали фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш"

1479797413_66018.doc зм зф б 100 ´ = ´ = ер ресурсларидан самарали фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш режа: 1. ер ресурслари ва уларнинг экологик – иқтисодий хусусиятлари. 2. ер ресурсларини иқтисодий баҳолашнинг асосий кўрсаткичлари. 3. ерни иқтисодий баҳолашнинг умумий тамойиллари ва услуби. 9.4.ер кадастри ва тупроқ бонитировкаси. 5. ернинг ифлосланиши, эрозияси ва унинг олдини олиш тадбирлари. 6. ердан фойдаланиш самарадорлигини оширишнинг асосий йўналишлари. 1. ер ресурслари ва уларнинг экологик – иқтисодий хусусиятлари. ер ресурслари унинг юқори қатламидан иборат бўлиб, маҳсулдор қисми ҳисобланади, унинг ўртача қалинлиги 0,5 метрдан 2 метргача етади. маҳсулдор қисмнинг пайдо бўлишида биологик организмлар қолдиқларининг ва чиқиндиларининг тўпланиши натижасида гумус миқдорининг ортиши...

Формат DOC, 84,5 КБ. Чтобы скачать "ер ресурсларидан самарали фойдаланиш ва уларни муҳофаза қилиш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ер ресурсларидан самарали фойда… DOC Бесплатная загрузка Telegram