ўсимлик ресурслари, уларни муҳофаза қилиш

DOC 70,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1452085510_63082.doc ўсимлик ресурслари, уларни муҳофаза қилиш режа: 1. ўсимликларни табиатдаги ва инсон ҳаётидаги ахамияти. 2. ўсимликларни xимоя қилиш. ўсимликлар дунёси ердаги ҳаётнинг бирламчи манбаидир.улар йимлига 380 млрд т органик модда ъосил қилади, бунинг 325 млрд т си денгиз ва океан симликларига, 38 млрд т си ўрмонларга, 6 млрд т си ўтлоқларга тўғри келади.бундан ташқари ўсимликлар, яъни яшил ўсимликлар туфайли фотосинтез жараёни рўй беради, ердаги ҳаётнинг яшаши учун зарур бўлган кислородни ишлаб беради. агар фотосинтез жараёни бўлмаса, ҳаводаги угле-род (со 42 0) нинг миқдори кўпайиб кишилар ва хайвонлар нобуд бўлур эди. бироқ атмосферадан, сув юзасидан ва тупроқдан кела-ётган ўша со 42 0гази ўсимликлар томонидан ютилиб, фотосинтез жа-раёни натижасида яшил ўсимликлар атрофга о ни чиқариб туради. фотосинтез орқали ер шаридаги сув 5,8 млн йилда,атмосферадаги о 5800 йилда, со 42 0 7 йилда бир марта янгиланиб туради. инсоннинг кундалик ҳаётида ўсимликларнинг ахамияти жуда катта. чунки ўсимликлар мухим табиий географик омил сифатида ер юзасида …

тириш ъисобига ўсимликлар майдонини кўпайтириб боради. бунинг устига илғор агротехникани қўллаб экилган экин-ларда яшил массалар миқдори табиий ўсимликларга нисбатан юқори бўлади, яшил ўсимлик массаларининг миқдори ботқоқлик ва захкаш ерларни қуритиш, тупроқ шўрини ювиш, ерларни суғориш, ўсимлик-ларга минерал ва органик ўғитлар солиш, ўсимлик касалликларига ва зараркунандаларига қарши курашиш, маданий ўсимликларнинг янги навларини яратиш орқали кўпайтирилиб борилади. буларнинг хаммаси инсоннинг ўсимликлар дунёсига кўрсатаётган ижобий таъсиридир. кишилар хўжалик фаолиятида ўсимликлардан плансиз, пала-партиш фойдаланиш, ёнғинларни вужудга келтириш, турли хил қурилишлар (шаҳарлар, саноат объектлари, йўллар, гидротехник иншоотлар) ва тоғ-кон саноатининг ривожланиши нитажасида ўсим-ликлар майдони қисқариб, атмосферанинг антропоген ифлосланиши, турли хил химиявий моддаларни ишлатилиш натижасида ўсимликлар ъолати ёмонлашиб бормоқда. ўрмонлар кишилик жамияти тараққиёти даврида ундан ин-тенсив фойдаланиш натижасида табиий ъолати ўзгариб, майдони қисқариб бормоқда. ўрмонлар кишилик жамияти тараққиёти даврида ундан ин-тенсив фойдаланиш натижасида табиий ъолати ўзгариб, майдони қисқариб бормоқда. агар бундан 3-3,5 йил илгари ер юзасининг 47 % ини ўрмонлар қоплаган бўлса, хозир унинг майдони 27 …

йли фойдаланишга имкон бўлиши мумкин. хозирча ер шаридаги ўрмонлар умумий майдонининг 33 % идан фойдаланилмоқда. ер шари ўрмонларида ёғочнинг умумий запаси 133,6 млрд м 3 атрофида бўлиб, хозир йилига 1,5-1,6 млрд м 53 0 ёғоч тайёрланади. ёғоч бизнинг асримизда универсал материалга айланиб, ундан халқ хўжалигининг турли сохаларида, жумладан озиқ-овқат етиштиришда, химия ва ёқилғи саноатида, мухофаза, маданий-оқарти-рув ишларида, ҳар хил дорилар тайёрлашда хам кенг фойдаланилмоқда. фан ва техника тараққий этган хозирги замонда ёғоч химия саноатининг хом ашё ресурсига айланиб қолди. химиявий йўл иблан ёғочдан қоғоз, сунъий шойи ва жун, тутунсиз порох, целлюлоза, фитокиноплёнкалар, нитролак, сунъий чарм, пластмассалар, этил ва металл спирти, уксус кислотаси, глюкоза, ёнувчи газ, сунъий каучук ва жуда кўп мухим нарсалар олинади. 1 м 53 0 ёғочни химиявий йўл билан қайта ишланганда қуйидаги махсулотларни олиш мумкин: 200 кг целлюлоза ёки 200 кг қоғоз, ёки 6000 м 3 целлюлоза ёки 5-6 л ёғоч спирти, ёки 20 л сирка кислотаси ёки …

арган. африканинг тропик қисмида ўрмонлар майдонинг 2/3 қисми кесиб йўқ қилинган. мадагаскар оролида эса сўнгги 5 аср мобайнида рмонларнинг деярли хаммаси (9/10 қисми) кесиб йўқ қилинган. натижада территория тупроғининг 78 % и эрозияга учраган. ўрмонларни бетартиб кесиш собиқ россия территориясида хам юз берган. ўрмонлар айниқса аъоли зич, кесиш ва ташиш қулай бўлаг жойларда ва дарё водийларида кўплаб кесилган. чунки уларни сувда оқизиш осон бўлиб, ташиш арзонга тушган. бунга ока дарёсини мисол қилиб кўрсатиш етарлидир. ўрмонларни плансиз, тартибсиз кесилиши ўз навбатида табиатдаги мувозанатни бузилишига сабаб бўлди ва инсоннинг хўжалик фаолияти учун қуйидаги салбий оқибатларнинг вужудга келиш жараёнини тезлаштирди; тупроқ эрозияси тезлашди, дарё ва кўлларнинг режими ўзгариб, суви камая бошлади, сув тошқинлари, сел тез-тез бўладиган бўлиб қолди, микроиқлимга таъсир этди, чўлларда кўчма қушлар майдони кенгайди ва ъоказо. ўрмонлар майдонинг қисқариши дарё сувлари режимига салбий таъсир этади. шунинг учун 1954 йили ўрмоншуносларнинг ъиндистонда бўлиб ўтган халқаро конгрессида ўрмонни нам, сув сақлашдаги жуда катта …

йлашган.республикамизнинг текислик қисмидаги ўрмонлар чўл ва ваъий ўэрмонларига бўлинади. чўл ўрмон фондининг умумий майдо-ни 3670,5 минг га бўлиб, шундан 1,86 млн га ер бевосита ўрмон билан қопланган. ўзбекистон чўлларидаги ўрмонлар асосан қора ва оқ саксовул, қандим, жузғун, акация ва бошқалардан иборат бўлиб, улар кўчма қумларни мустаъкамлайди. республика водийларидаги умумий ўрмон фондининг майдони 210 минг га атрофида. ёппасига ўрмон билан қопланган майдон эса 13 минг га ни ташкил этади. ўрмонлар дарё қирғоқларини емирилиб, ўпирилиб кетишидан сақлайди, вохаларга қумларни ки-ришга чек қўяди, атрофдаги ерларни микроиқлимини яхшилайди, қурилишларни ёғоч билан таъминлайди. 1. ўрмон фондининг географик жойланишини илмий асосда ўрганиш ўрмон фондининг географик жойлашишини ўрганиш орқали маълум мамлакатнинг у ёки бу қисмида ўрмон фонди, ёғоч миқдори сифати хақида тўлиқ маoлумотга эга бўлиши мумкин. бу эса рмонлардан оқилона фойдаланишга имкон беради. аъолиси зич, лекин ўрмон ресурслари кам бўлган россиянинг ғарби ва жануби-даги ўрмонлар кўп кесилса, ўрмонлар сероб бўлган аъолиси сийрак сибирь, ўзоқ шарқ, европанинг шимолидаги …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўсимлик ресурслари, уларни муҳофаза қилиш"

1452085510_63082.doc ўсимлик ресурслари, уларни муҳофаза қилиш режа: 1. ўсимликларни табиатдаги ва инсон ҳаётидаги ахамияти. 2. ўсимликларни xимоя қилиш. ўсимликлар дунёси ердаги ҳаётнинг бирламчи манбаидир.улар йимлига 380 млрд т органик модда ъосил қилади, бунинг 325 млрд т си денгиз ва океан симликларига, 38 млрд т си ўрмонларга, 6 млрд т си ўтлоқларга тўғри келади.бундан ташқари ўсимликлар, яъни яшил ўсимликлар туфайли фотосинтез жараёни рўй беради, ердаги ҳаётнинг яшаши учун зарур бўлган кислородни ишлаб беради. агар фотосинтез жараёни бўлмаса, ҳаводаги угле-род (со 42 0) нинг миқдори кўпайиб кишилар ва хайвонлар нобуд бўлур эди. бироқ атмосферадан, сув юзасидан ва тупроқдан кела-ётган ўша со 42 0гази ўсимликлар томонидан ютилиб, фотосинтез жа-раёни натижасида яшил ўсимликлар атрофга ...

Формат DOC, 70,0 КБ. Чтобы скачать "ўсимлик ресурслари, уларни муҳофаза қилиш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўсимлик ресурслари, уларни муҳо… DOC Бесплатная загрузка Telegram