сув ва сув ҳавзаларининг экогигиенаси 1

DOC 143,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1451617585_62769.doc сув ва сув ҳавзаларининг экогигиенаси режа: 1. сув ва сув ҳавзаларининг экологогигиеник ҳолатлари 2. аҳолини тоза ичимлик суви билан таъминлаш чора-тадбирлари 1. сув ва сув ҳавзаларининг экологогигиеник ҳолатлари она табиатнинг бебаҳо иноятларидан бири бу сув. ҳаммага маълум, сувсиз ҳаётни тасаввур қилиш мумкин эмас. сув тугаган жойда чўлу биёбонлар, саҳролар, ҳаётга умидсизлик пайдо бўлади. табиатнинг бу ҳосиласи тирикчилик, тириклик манбаи, бу иқлим мўътадиллиги, бу жаннатмакон ўрмонлар, ўсимликлар, боғлар, ажойиб водийлар, буғдойзорлар, кўкаламзорлар. сувсиз табиат гўзаллигини тасаввур қилиб бўлмайди. сув гигиеник талабларга жавоб бергандагина инсон сиҳат-саломатлигининг гаровидир. шунинг учун ҳам, инсонга зарур бўлган чучук сув муаммоси бутун жаҳонда борган сари мураккаблашиб, унта бўлган муҳтожлик тобора ортиб бормоқца. маълумки, тирикжонларнингҳаммасининг организми маълум даражада сув ушлайди. жумладан, одам организмида ўртача 65% сув бўлса, баъзи бир орган ва тўқималардаги сув миқдори 80—90% га етади. ҳатто инсон ва ҳайвонларнинг қаттиқ суякларида ҳам сув мавжуд. шунинг учун ҳам агар одам организми 6—8% сув йўқотса, унинг соғлигига …

ҳаммаси қўшилиб ёмғир суви бўлиб ариқчаларда оқади; 4. ариқчалардан жониворлар (сигир, эчки, қўй, жайрон, кийик ва бошқалар) сувни ичади; 5. бир неча соат ўтгач ҳайвонлар томонидан ичилган сувлар сийдикка айланиб, сув молекуласи ерга тушади, охир пировардида у ўсимликлар иддизларига бориб уларни сув билан таъминлайди; 6. сув молекуласи дарахт танаси, шохларига ўтади ва охирида барг орқали буғга айланади; 7. буғга айланган сув молекуласи осмонга кўтарилиб, ёмғир томчилари сифатида ерга, дарёларга тушади; 8. дарёлар орқали сув денгаз ва океанларга оқади; 9. денгиз ва океанлар сатҳидан сув яна буғга айланиб сув молекулаларини пайдо қилади; 10. кўпинча сув молекулалари дўл, қор сифатида кўпроқ кисми тоғларга, озроғи эса ерга ёғади; 11. шимолий ҳудудларда қорлардан пайдо бўлган сув молекуласи кўпроқ миқдорда ёғиб ерга тушади. шундай қилиб сув молекуласининг доимо табиатда айланиб юриши ҳеч тўхтамайди ва шу тариқа ерда ҳаётни таъминлайди. энди бизнинг сайёрамиздаги сув ресурсларига эътибор берсак, аслида сув жуда кўп, ер юзининг қарийб 74%и ни …

оммунал хизмати мақсадлари учун ҳам анчагина сув ишлатилади. масалан, кичикроқшаҳарларда, кундалик физиологик талаб, ҳаво ҳарорати юқори бўлмаганда, оғир жисмоний меҳнат қилинмаган даврда 2,5—3 литр сув бир суткада катталар эҳтиёжи учун сарфланса, овқат пишириш учун ҳам 3—4 литр сув сарфланади, тананинг гигиенаси учун 30—40 литр, уй хоналарининг тозалигини сақлашга 10 литр, ҳожатхона учун 18—25, дарахтларни суғоришга 32—35 литр, умумий коммунал эҳтиёжига 20 литр, жами бир суткада бир киши учун 130—140 литр сув кетади. катга шаҳарларда эса, 350—600 литр сув сарфланиши кузатилади, жумладан, тошкент, москва, париж, нью-йорк, вашингтон, санкт-петербург ва бошқа йирик шаҳарлар бунга мисолдир. ҳар бир инсон 70 ёшга кирганига қадар 64—77 м3 сувни истеъмол қилади. бу тўғридан тўғри инсон организмига кирадиган сув. жанубий, иссиқ иқлимли минтақаларда, айниқса, оғир жисмоний меҳнат билан шуғулланса бир кунлик сув истеъмоли 10 литрга етиши мумкин. инсон организми тўғридан тўғри сув билан контактда бўлади, яъни танани ювганда, спорт билан шуғулланганда ва ҳоказо. одатда юза сув ҳавзаларидаги …

лтирувчи сув манбаларига айланмоқца. илмий адабиётларда келтирилишича, денгаз сувига тозаланмай ташланадиган саноат корхоналаридан чиқадитан чиқинди сувлар денгиз балиқ маҳсулотлари орқали одамларга зарар етказаётгани кузатилмоқда. жумладан, минамата деб аталадиган касаллик одамларнинг марказий нерв системаси функциясини ишдан чиқариб оғир касалликка дучор қилмоқца, яъни ўша минтақада яшовчи японларнинг денгиз сувидан тутилган балиқларни ва крабларни овқат сифатида истеъмол қилиши оқибатида заҳарланиш туфайли касаллик пайдо бўлгани эътироф этилмоқда. ундан ташқари шолизорлардан денгизга тушган сугориш сувлари таркибидаги кадмий элементининг организмга тушиши «итай-итай» деб номланган касалликни келтириб чиқарганлиги бизга маълум. кадмийнинг организмга кириши, суяк тўқималарида оғир жароҳатни чақиради. улардан ташқари, сув манбаларининг суви орқали юқадиган қорин тифини, ичбуруқ касаллигини, онхоцеркоз ва бошқа касалликларни келтириб чиқариши хавотирлидир. бундай касалликлардан ҳар йили 50—60 минг одам ўлади. ҳозирда аниқланишича, жаҳондаги ҳамма касалликларнинг 80%и сифатсиз сув орқали тарқалади. баъзи бир далилларга қараганда (жаҳон соғлиқни сақлаш уюшмаси) йил давомида даре сувларига ташланадиган хўжалик ва саноат корхоналарининг чиқинди сувларининг миқдори 500 млрд. м3га …

ёнлари жуда тараққий этган. шунинг учун ҳам кенг ер майдонларини суғориш учун амударё, сирдарё, зарафшон, қашқадарё, сурхондарё, чирчиқ, оҳангарон ва бошқа сув ҳавзаларидан фойдаланилади. амударё суви асосан панж, вахш, қундуз, кафирниган, сурхондарё, шеробод ва туркманистон, афғонистондан қўшиладиган даре сувларидан шаклланади ва унинг миқдори 78 км3, узунлиги 1440 км. сирдарё эса, асосан норин, қорадарё, чирчиқ, оҳангарон, келес, арис ва фарғона водийсининг кичик даре сувлари билан шаклланган, сувининг миқцори 36 км3, амударега нисбатан икки баробар кам, аммо узунлиги 2140 км.ни ташкил қилади. даре сувларини бошқариш мақсадида ўзбекистон респбликасида 53 та кичик, ўрта ва катта ҳажмдаги сув омборлари қурилган, улардаги сувнинг умумий ҳажми 16 км3. республикада мўътадил умумий фойдаланиладиган сув миқцори 62—65 км3 бўлиб, шундан ярми — 36 км3и; жумладан, амударёдан 25 км3, сирдарёдан 11 км3 сув олинади, қолган сув, яъни 29 км3 сув кичик дарёлардан, ер ости ва коллектор дренаж сувларидан фойдаланилади. халқ хўжалигининг ҳамма тармоқларида ишлатиладиган сувни 100% деб олсак, шундан …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "сув ва сув ҳавзаларининг экогигиенаси 1"

1451617585_62769.doc сув ва сув ҳавзаларининг экогигиенаси режа: 1. сув ва сув ҳавзаларининг экологогигиеник ҳолатлари 2. аҳолини тоза ичимлик суви билан таъминлаш чора-тадбирлари 1. сув ва сув ҳавзаларининг экологогигиеник ҳолатлари она табиатнинг бебаҳо иноятларидан бири бу сув. ҳаммага маълум, сувсиз ҳаётни тасаввур қилиш мумкин эмас. сув тугаган жойда чўлу биёбонлар, саҳролар, ҳаётга умидсизлик пайдо бўлади. табиатнинг бу ҳосиласи тирикчилик, тириклик манбаи, бу иқлим мўътадиллиги, бу жаннатмакон ўрмонлар, ўсимликлар, боғлар, ажойиб водийлар, буғдойзорлар, кўкаламзорлар. сувсиз табиат гўзаллигини тасаввур қилиб бўлмайди. сув гигиеник талабларга жавоб бергандагина инсон сиҳат-саломатлигининг гаровидир. шунинг учун ҳам, инсонга зарур бўлган чучук сув муаммоси бутун жаҳонда борган сари му...

Формат DOC, 143,0 КБ. Чтобы скачать "сув ва сув ҳавзаларининг экогигиенаси 1", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: сув ва сув ҳавзаларининг экогиг… DOC Бесплатная загрузка Telegram