атмосфера ҳавоси экогигиенаси ва инсон

DOC 196.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1451616727_62760.doc ш. отабоев 3. ҳидоятова экология, гигиена ва сиҳат-саломатлик атмосфера ҳавоси экогигиенаси ва инсон режа: 1. ҳавонинг ифлосланиши нималарга олиб келади? 2. рухсат этилган миқдор (рэм) 3. атмосфера ҳавосининг муҳофазаси 4. атмосфера ҳавосини автотранспорт чиқиндиларидан муҳофаза қилиш 5. автомашиналар учун газ ёқилғиси 6. ички ёниш моторларини такомиллаштириш 7. атмосфера ҳавосиыи муҳофаза қилиш атмосфера ҳавоси. ерни ўраб олган газли қатлам, бу табиий омиллардан бири. инсон ва тирик жонлар яшаш муҳитининг энг асосий компонентларидан ҳисобланиб, у организмга физик омил сифатида таъсир кўрсатади (яъни, атмосфера босими, ҳарорати, намлиги, ҳаво ҳаракат тезлиги, уни электрик ҳолати). булардан ташқари, атмосфера ҳавоси ўзининг кимёвий таркиби билан ҳам таъсир кўрсатади. инсонни овқатдан чекласангиз у 70 кунгача яшаши мумкин, сувдан чекласангиз 3—7 кун, ҳаводан чекласангиз бир-икки минутда ҳаётдан кўз юмади. маълум бўлишича инсон организмида ҳавонинг захираси йўқ, шунинг учун ҳам организмга ҳаво кирмаса, у жуда тез ўла бошлайди. атмосфера ҳавоси инсонга доимо ўз таъсирини кўрсатади, шунингдек, инсоннинг ўзи ҳам …
2
зидан маълум уладики, атмосфера ҳавосидаги ҳар қандай ўзгаришлар тирик ж0нларга, айниқса, инсон организмига ўз таъсирини кўрсатади ва ииқни издад чиқаради. ф.ф.эрисман фикрича, атмосфера ҳавоси умумии муҳит бўлиб, инсон у билан доимо бевосита контактда улади, унинг кимёвий, физик ва биологик ўзгариши организмда таетган жараёнларни енгиллик билан ўзгартириб юбориши мумкин, доимийлик билан кечаётган биохимик жараёнлар мувозанатини бузиб қўйиши мумкин. бошқача қилиб айтганда, инсонни меҳнат қобилиятига, ҳаётий, физиологик жараёнларига, унинг умрини қисқартиришга ёки узайтиришга ва умумий сиҳат ва саломатлигига таъсир кўрсатади. ифлосланмаган табиий атмосфера ҳавосининг кимёвий таркибий қисми қуйидагича: азот — 78,084%, оксиген — 20,947%, аргон — 0,934, карбонат ангидриди — 0,0314, неон — 0,0018, гидроген — 0,00005, метан — 0,002, сульфит ангидриди — 0 дан 0,0001%гача. атмосфера ҳавосининг гигиеник аҳамияти шундаки, у тирик жонларни, дунёвий модда алмашиниш жараёнларини, табиатда кечадиган бошқа биохимик, физиолгикжараёнларни оксиген билан таъминлайди. шулар билан бир қаторда, ҳавонинг кимёвий, биологик моддалар билан ифлосланиши инсон ва ҳайвонларни заҳарлаб қўйиши, юқумли …
3
и. бу нормаларни инсон томонидан олиниши албатта керак, овқат ва сув нормасини камайтириш мумкин, аммо оксигенни бу нормаларини камайиши соғлиқ учун ва ҳаёт учун жуда хавфлидир. организмга ҳаво етишмаса, уни ҳимоя қилувчи механизмлари йўқдир. организм тоза ҳавода шаклланади, шунинг учун ҳам уни тоза ҳаво сифатида нисбатан талаби жуда юқоридир. ҳавонинг сифати деганда бу ҳавони бир қанча хусусиятларини бирлига бўлиб, ҳаво муҳитида инсонни нормал яшащига имкон яратиши деб тушунмоқ керак. бу хусусиятлар кимёвий таркиб, ҳарорат, босим, ҳавонинг ҳаракат тезлиги, ҳавонинг электрик ва ионлашган ҳолатидир. шундай қилиб, ҳавонинг кимёвий таркиби ва физикавий хусусиятлари инсонни шу мухитда нормал яшашини таъминлаши, бунда организмдаги ҳаётий, физиологик жараёнларни меъёрда таъминлаши, касалликлар келиб чиқармаслиги керак. денгиз сатҳига нисбатан жойларнинг баландлиги ёки пастлиги ҳаво босимида ўзгаришлар чақириши мумкин, яъни босим ёки ошиши, ёки пастроқ бўлиши кузатилади. бундай ҳолат инсоннинг иш қилиш ва ҳаётий фаолиятларига салбий таъсир кўрсатиши мумкин. атмосфера ҳавосининг экологик ва гигиеник томондан бузилиши, кўп жиҳатдан инсоннинг …
4
иб юборилган қаттиқ ёки суюқлик ҳолатидаги фаза, у атмосферанинг газли муҳитида тарқалган. 2-схема аэгюдисперс система аэрозоллар 0,1 мкм тутунлар туманлар йирик зарра- маида чанглар (қаттиқ фаза) (суюқ фаза) чали чанглар (0,1—10 мкм) (> юмкм) турли манбалардан ҳавога тушадиган моддаларнинг ҳар хил катталикдаги заррачалари атмосфера ҳавосида доимо бўлган. жумладан, табиий ифлосланиш оқибатида атмосферага тушадиган моддаларнинг микдори, бир йилига 2,200x106 тоннага етади, зарарчаларни катта-кичиклиги 20 мкм, ҳавонинг сунъий ифлосланишлари инсоннинг антропоген фаолиятининг натижаси бўлиб, чанг заррачаларининг миқцори йилига 415x206 тоннага етади. чангларнинг дисперслик даражаси кўп жиҳатдан уларнинг физик-механик ва кимёвий хусусиятларини аниқлаб беради, яъни учувчанлиги, эрувчанлиги, кимёвий активлиги электрланган-лигини ва оптик ҳолатини белгилайди. инсон организми учун катта аҳамият касб этадиган томони чангларнинг диаметри (катгалиги) ҳисобланади. чанг қанча майда бўлса, шунча кўпроқ ўпкага нафас билан кириб унинг алвеолаларигача етиб боради, йириклари нафас йўлини юқори қисмида қолиб кетади. чанг ўзининг дисперс ҳолатига қараб қатор ўзига хос ҳолатларни келтириб чиқаради, жумладан: 1.чанг заррачаларининг атмосфера ҳавосида …
5
бўлган чанг заррачалари дисперс системадан чиқмай, доимий браун ҳаракатида бўлади. 2. чанглар ўпкага ҳаво йўли билан кириб чегараланган ҳолатда узоқ вақт таъсир кўрсатади. чанглар, ўпканинг альвеолаларида, тўқималарида анча вақтгача ушланиб қолиб, миқдори кўпаяверади, таъсири кучаяверади. масалан, автомобилларни дудбуронларидан ташқарига чиқариладиган тутунлар таркибидаги қўрғошинни 98% ҳаво билан аралашади, қўрғошиннинг 40% зарарчаларининг диаметри 5 мкм. бу заррачалар тўғридан-тўғри ўпкага тушади ва қонга ўтиб суяк тўқмаларида тўпланиб, гемопоэзга салбий таъсирини кўрсатади. 3. ўпканинг юзаси катта бўлгани учун, уларда заҳарли модцалар шимилиб ва бошқа модцалар билан қўшилиб (газлар, парлар, аэрозоллар) комплекс кимёвий моддаларни ҳосил қилиш мумкин. аэродисперслар радиоактив моддаларни хам шимибўз зичлилигини оширади, радиоактивлиги ошиб бораверади. 4. улардан ташқари аэродисперслар ўзларида канцероген ва радиоактив моддаларни ташиб юрадилар, ҳозирда 400 га яқин канцероген модцалар, асосан 3,4 бензигшрен, 1,2,5,6 дибензантроцен ва бошкалар аэродисперслар таркибида топилган. шаҳар аҳолисининг ўзи бир йилда 200 мкг бензпиренни ўпкаси орқали организмга ўтказади, чекиш орқали қўшимча 150 мкг организмга киради. 5. аэродисперслар …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "атмосфера ҳавоси экогигиенаси ва инсон"

1451616727_62760.doc ш. отабоев 3. ҳидоятова экология, гигиена ва сиҳат-саломатлик атмосфера ҳавоси экогигиенаси ва инсон режа: 1. ҳавонинг ифлосланиши нималарга олиб келади? 2. рухсат этилган миқдор (рэм) 3. атмосфера ҳавосининг муҳофазаси 4. атмосфера ҳавосини автотранспорт чиқиндиларидан муҳофаза қилиш 5. автомашиналар учун газ ёқилғиси 6. ички ёниш моторларини такомиллаштириш 7. атмосфера ҳавосиыи муҳофаза қилиш атмосфера ҳавоси. ерни ўраб олган газли қатлам, бу табиий омиллардан бири. инсон ва тирик жонлар яшаш муҳитининг энг асосий компонентларидан ҳисобланиб, у организмга физик омил сифатида таъсир кўрсатади (яъни, атмосфера босими, ҳарорати, намлиги, ҳаво ҳаракат тезлиги, уни электрик ҳолати). булардан ташқари, атмосфера ҳавоси ўзининг кимёвий таркиби билан ҳам таъсир кўрсатади. ин...

DOC format, 196.0 KB. To download "атмосфера ҳавоси экогигиенаси ва инсон", click the Telegram button on the left.