тупроқнинг сув ва ҳаво режимлари

PPT 34 стр. 587,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 34
3- мавзу. тупроқнинг сув ва ҳаво режимлари, ҳамда уларни бошқариш . 3- 4-мавзу. тупроқнинг сув ва ҳаво режимлари, ҳамда уларни бошқариш . режа: 1.ўсимликлар ҳаётида сувнинг аҳамияти. 2.уруғнинг униб чиқиши учун талаб этиладиган сув миқдори. 3.тупроқда сувнинг шакллари. тупроқнинг сув режимини бошқариш. 4.тупроқ ҳавоси ва унинг аҳамияти 5.тупроқнинг ҳаво режимини бошқариш. ўсимликлар ҳаётида сувнинг аҳамияти. тупроқда ва ўсимликда бўладиган кимёвий ва биокимёвий жараёнлар сувли муҳитда кечади. ўсимлик сув билан етарли таъминлангандагина унда ўсиш, ривожланиши ва барча физологик жараёнлар нормал ўтади. ҳар қандай маданий ўсимлик уруғи униб чиқишидан олдин маълум миқдорда сув шимади. уруғнинг униб чиқиши учун сув миқдори. (уруғ массасига нисбатан % ҳисобида) экинлар талаб этиладиган сув экинлар талаб этиладиган сув ғўза 60,0 зиғир 100,0 маккажўхори 44,0 қанд лавлаги 120,3 буғдой 45,5 тариқ 25,0 арпа 48,2 кўк нўхот 106,8 жавдар 57,5 беда 56,3 сули 59,8 қизил себарга 117,3 ўсимликларни сувга талаби ўсимликлар таркибида 80-90 % гача сув бўлади.ўсув даврида ўсимликлар …
2 / 34
оллоидлар ва минераллар таркибида бирикма ёки молекула шаклида учрайди. физикавий бириккан сувнинг шакллари. физикавий шаклдаги сув қуйидаги хилларга бўлинади: буғсимон сув, гигроскопик сув, пардасимон сув, капилляр сув, гравитацион сув ҳар қандай шароитда тупроқдаги сувиниг бир қисми буғ ҳолатига ўтади. тупроқ ғовакликларидаги буғ тупроқ ҳароратини ўзгариб туриши натижасида томчи ҳолатига ўтиши ва ўсимликнинг илдизи орқали ўзлаштирилиши мумкин. гигроскопик сув-тупроқ зарралари юзасига сингдирилган намликдир. парда сув-тупроқ заррачаларининг сиртидан юпқа парда сингари ўраб олган бўлади. тупроқдаги сувнинг шакллари тупроқдаги сувнинг шакллари буғсимон сув гигроскопик сув пардасимон сув, капилляр сув гравитацион сув ўсимлик ўзлаштира олмайдиган сувнинг шакли. 1. гигроскопик сув. 2. парда сув. ўсимлик ўзлаштира оладиган сувнинг шакли. 1. капилляр сув. 2. гравитацион сув. 3. буғсимон сув. капилляр сув - тупроқ қатламларидаги капилляр ғоваклар орқали қуйи қатламдан юқори қатламга эркин ҳаракат қиладиган сувдир. капилляр сув тупроқнинг жуда майда капиллярларини тўлдиради ва ўсимликни сув билан таъминлашда асосий манбалардан ҳисобланади. тупроқнинг- нокапилляр ғоваклари орқали юқоридан қуйи …
3 / 34
хоссаларига боглиқ бўлади. тупроқнинг сув хоссаларига сув ўтказувчанлиги, сув кўтарши хусусияти, нам сиғими кабилар киради. тупроқнинг нам сиғими нима ва унинг турлари. тупроқнинг- маълум миқдорда ўзига сув сингдириб ушлаб туриш қобилияти унинг нам сиғими дейилади. тупроқнинг нам сиғими - максимал гигроскопик. - капилляр, - дала - тўлиқ нам сиғимларига бўлинади. тупроқнинг қайси нам сиғими мухим ахамиятга эга. деҳқончилик нуқтаи назаридан капилляр, тўлиқ ва дала нам сиғимлари аҳамиятли ҳисобланади. - капилляр нам сиғими деганда тупроқнинг капилляр ғовакликларида ушланиб турган сув миқдори тушунилади. капилляр нам сиғими капилляр ғовакликлар ҳажмига ва шу капиллярларга намликни келиб туришига боғлиқ бўлади. - ҳамма ғовакликларни сув билан тўлиши тўлиқ нам сиғими дейилади. - гравитацион сув юқоридан қуйи қатламга оқиб кетгандан сўнг тупроқда ушланиб қолган сув миқдорига тупроқнинг максимал дала нам сиғими дейилади. тупроқда намлик захирасини яратишда масалани мураккаблиги. суғориладиган дехқончилик шароитида суғориш масаласининг мураккаблиги шундаки, ўсимлик яхши ривожланиб мўл ҳосил тўплаши учун ўсиш ва ривожланиши даврида тупроқда …
4 / 34
сўлиш намлиги бўз тупроқларда ўтлоқи ва боткоқ тупроқларда соз тупроқ 25 13 соз тупроқ 27 14 оғир қумоқ тупроқ 22 10 оғир қумоқ тупроқ 24 12 ўртача қумоқ тупроқ 19 8 ўртача қумоқ тупроқ 21 9 енгил қумоқ тупроқ 16 6 енгил қумоқ тупроқ 18 7 қумлоқ тупроқ 13 4 қумлоқ тупроқ 15 5 қум тупроқ 10 2 қум тупроқ 12 3 ғўза илдизини ривожланиши расм. тупроқнинг намлигига боғлиқ ҳолда ғўза илдиз тизимининг ривожланиш тавсифи: 1 – намлик етарлича эмас; 2 – мўътадил намлик шароитида; 3 – меъёридан ортиқча намлик шароитида. тупроқнинг сув режимини яхшилаш. тупроқнинг сув режимини яхшилаш ва бошқариш учун қуйидагиларни амалга ошириш керак: - тупроқнинг сув ўтказувчанлигини яхшилаш, - нам сиғимини ошириш - намликни юқорига кўтарилиш ҳусусияти - сувнинг буғлаш меъёрини камайтириш. тупроқ сув ўтказувчанлигини яхши бўлиши экинларнинг ерга осон ва тўла шимилишини таъминлаш учун зарур, юқори нам сиғимини тупроқ қатламига кираётган сувни тутиб қолади ва унинг …
5 / 34
уқурроқ қатламга тушади. кузатишлардан маълум бўлишича, чуқур ҳайдаб юмшатилган майдонларда одатдагича ҳайдалган ерга қарагагнда ёғин-сочинлар ҳисобига экин экилгунга қадар 1 м чуқурликдаги қатламда гектарига 150-200 м3 сув тўпланади. тупроқнинг сув режимини яхшилаш. сув кам бўлган районларда тупроқнинг сув режимини яхшилашда агротехник тадбирларни самарадорлиги юқори бўлади. қор тўплаш тупроқнинг сув режимини яхшилаб, кузги, баҳорги дон ва бошоқли дон экинлар ҳосилини оширади. масалан, 10 см қалинликда тўпланган қор ҳар гектар ерда қўшимча 200-300 м3/га яқин намга айланади. тупроқда нам сақлашнинг- энг яхши усули бу қора шудгордир. тупроқнинг сув режимини суғориладиган деҳқончилик шароитида тартибга солишда суғоришнинг аҳамияти каттадир. тупроқнинг сув ўтказувчанлиги ва кўтариш хусусияти. тупроқнинг сув ўтказувчанлиги деб юқоридан пастки қатламларига сув ўтказиш қобилиятига айтилади. капилляр оралиқлар орқали сувни пастдан юқорига кўтаришига эса, тупроқнинг сув кўтариш хусусияти дейилади. сув ўтказувчанлик ва сув кўтариш тезлиги см/сек, см/мин ва см/соатларда ифодаланади. тупроқнинг сув хоссалари унинг механик таркибига, структурасига ва тузилишига боғлиқ бўлади. тупроқнинг хаво режими …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 34 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "тупроқнинг сув ва ҳаво режимлари"

3- мавзу. тупроқнинг сув ва ҳаво режимлари, ҳамда уларни бошқариш . 3- 4-мавзу. тупроқнинг сув ва ҳаво режимлари, ҳамда уларни бошқариш . режа: 1.ўсимликлар ҳаётида сувнинг аҳамияти. 2.уруғнинг униб чиқиши учун талаб этиладиган сув миқдори. 3.тупроқда сувнинг шакллари. тупроқнинг сув режимини бошқариш. 4.тупроқ ҳавоси ва унинг аҳамияти 5.тупроқнинг ҳаво режимини бошқариш. ўсимликлар ҳаётида сувнинг аҳамияти. тупроқда ва ўсимликда бўладиган кимёвий ва биокимёвий жараёнлар сувли муҳитда кечади. ўсимлик сув билан етарли таъминлангандагина унда ўсиш, ривожланиши ва барча физологик жараёнлар нормал ўтади. ҳар қандай маданий ўсимлик уруғи униб чиқишидан олдин маълум миқдорда сув шимади. уруғнинг униб чиқиши учун сув миқдори. (уруғ массасига нисбатан % ҳисобида) экинлар талаб этиладиган сув экинл...

Этот файл содержит 34 стр. в формате PPT (587,5 КБ). Чтобы скачать "тупроқнинг сув ва ҳаво режимлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: тупроқнинг сув ва ҳаво режимлари PPT 34 стр. Бесплатная загрузка Telegram